Archive for the ‘Amharic’ Category

አቡጊዳ – የሕወሃት/ኢሕአዴግ ጭፍጨፋ በባህር ዳር (ፎቶዎች ይዘናል)

Friday, December 19th, 2014

bahir1

bahir2

bahir3

bahir4

bahir5

bahir6

bahir7

bahir8

bahir9

አምር ኢብን ኣስ እና “ፉስጣጥ” (ክፍል ሁለት)

Friday, December 19th, 2014



ጸሐፊ፡ አፈንዲ ሙተቂ
-----

የጥንት ግብጻዊያን አንድ ልማድ ነበራቸው፡፡ በየዓመቱ ቆንጆ ልጃገረድ ይመርጡና ለአባይ ወንዝ (ኒል/ናይል) ይሰውለት ነበረ፡፡ እነዚያ ግብጻዊያን ናይል በየዓመቱ መስዋዕቱን ካላገኘ ውሃውን ይቋጥርብናል የሚል እምነት ነበራቸው፡፡ አምር ኢብን ኣስ ሀገሪቱን በያዘ በጥቂት ወራት ውስጥም ግብጻዊያኑ ለወንዙ መስዋእቱን ለማቅረብ እንደሚፈልጉ ነገሩት፡፡ አምር ጉዳዩን ለብቻው ለመወሰን ባለመቻሉ ለኸሊፋው ዑመር ቢን ኸጣብ ደብዳቤ በመጻፍ አንድ ነገር እንዲያደርጉ ጠየቃቸው፡፡ ዑመርም “እንዲህ ዓይነት ኢሰብአዊ የሆነ ድርጊት መከወን በጭራሽ አይፈቀድም” በማለት ውሳኔያቸውን አሳወቁት፡፡ አምርም ለግብጻዊያኑ ይህንኑ ነገራቸው፡፡ በመሆኑም ለናይል ወንዝ ልጃገረድ የመሰዋቱ ድርጊት ተከለከለ፡፡

ታዲያ በዚያ ዓመት የናይል ወንዝ ፍሰት በጣም ቀነሰ፡፡ ግብጻዊያኑም በተፈጠረው ሁኔታ ተጨነቁ፡፡ ወደ አምር በመሄድም “ወንዙ ፍሰቱን የቀነሰው የዓመቱን መስዋእት ስላላገኘ ነው፤ ስለዚህ ልጅቷን እንድንሰዋለት ይፈቀድልን”  በማለት ወጠሩት፡፡ አምርም የተፈጠረውን ሁኔታ ለኸሊፋ ዑመር በደብዳቤ አሳወቃቸው፡፡ ይሁንና ኸሊፋው አቋማቸውን የሚቀይሩ አልሆኑም፡፡ ስለዚህ የሚከተለውን መልዕክት በደብዳቤ አስጻፉ፡፡

  “ይድረስ የአላህ ፍጥረት ለሆነው የናይል ወንዝ! በአላህ ፈቃድ የምትፈስ ከሆነ እንደ ድሮው እንድትፈስልን አላህን እንለምናለን፤ በራስህ ፈቃድ የምትፈስ ከሆነ ግን ውሃህን መያዝ ትችላለህ፤ እኛም አንፈልግህም፡፡”

ዑመር ደብዳቤውን ለአምር በመላክ በወንዙ ውስጥ እንዲጨምረው አዘዙት፡፡ አምርም ግብጻዊያኑን ሰብስቦ መልዕክቱን አነበበላቸውና ኸሊፋው ያዘዙትን ፈጸመ፡፡ ከትንሽ ወራት በኋላም ናይል በሙሉ አቅሙ መፍሰስ ጀመረ፡፡ ግብጻዊያኑም ወንዙ በራሱ ሃይል እንደማይፈስ በማረጋገጥ ከፈርዖኖች ዘመን ጀምሮ ሲፈጽሙት የነበረውን አጉል ድርጊት አስወገዱ፡፡
       *****
በዚያ ዘመን የግብጽ ዋና ከተማ እስክንድርያ ነበረች፡፡ እስክንድርያ በባህር ላይ የተቆረቆረች መሆኗ ይታወቃል፡፡ በመሆኑም ሮማዊያን በባህር በመምጣት ከተማዋን በድንገተኛ ጥቃት ሊያጠፏት እንደሚችሉ የተገነዘበው አምር ቢን ኣስ በውስጠኛው የሀገሪቱ ክፍል አዲስ መዲና ለመቆርቆር ወሰነ፡፡ ለዚህ የተመረጠው ደግሞ ከእስክንድርያ በ200 ኪ.ሜ. የሚርቅ ቦታ ነው፡፡ አምርም አዲሷን ከተማ በ641 መሰረተ፡፡ መስጊድ፣ ለቢሮ የሚያስፈልጉ ቤቶች፣ መኖሪያ ቤቶች፣ የወታደሮች ካምፕ ወዘተ በከተማዋ ውስጥ ተሰሩ፡፡ ለከተማዋም “ፉስጣጥ” የሚል ስም ተሰጠ፡፡

ፉስጣጥ በናይል ወንዝ ምስራቃዊ ዳርቻ ላይ በነበረችው በሮማዊያኑ የ“ባቢሎን” ከተማዋ ጎን ነው የተሰመረተችው፡፡ ይህች ከተማ ለሶስት መቶ ዓመታት የግብጽ ዋና ከተማ በመሆን አገልግላለች፡፡ በነዚያ ዓመታት በሙስሊሞች የኺላፋ ግዛት ግንባር ቀደም ከሆኑ የትምህርትና የንግድ ማዕከላት አንዷ ነበረች፡፡ የእስልምና ስነ-መለኮት ህግ (ፊቅህ) ሊቅና የሻፊዒያ መዝሐብ መስራች የነበሩት ታላቁ ምሁር ሙሐመድ ኢብን ኢድሪስ አሽ-ሻፊዒ በመጨረሻ የህይወት ዘመናቸው የኖሩትና የሞቱት በዚህች ከተማ ነው፡፡ ታዋቂው የታሪክ ምሁር ዓሊ ኢብን ሁሴይን አል-መስዑዲም አብዛኛውን ህይወቱን ያሳለፈውና ሞቶ የተቀበረው በፉስጣጥ ነው፡፡
       *****
በ910 ገደማ በምድረ-ግብጽ የተመሰረተው የፋጢሚይ ስርወ መንግሥት (Fatimid Dynasty) መሪዎች ፉስጣጥን አልወደዷትም፡፡ “ከተማዋ ቅርጽ ቢስ ስለሆነች ውብ ፕላን ያላት ዋና ከተማ ሊኖረን ይገባል” በማለት በ967 ከፉስጣጥ በስተሰሜን 30 ኪሎሜትር ያህል በሚርቅ ቦታ ላይ አዲስ ዋና ከተማ መሰረቱ፡፡ ለአዲሷ ከተማም “አል-ቃሂራ (Cairo) የሚል ስም ሰጡ፡፡ ፉስጣጥም ዝናዋንና እውቅናዋን በአዲሷ ከተማ ተቀማች፡፡

ያም ቢሆን ግን ፉስጣጥ የንግድ ማዕከል በመሆን መስራቷን ቀጥላለች፡፡ ለዚህም የረዷት በከተማዋ ተስፋፍተው የነበሩት የመስተዋት፣የልብስና የሸክላ ስራ ኢንዱስትሪዎች ናቸው፡፡ በ1168 የመስቀል ጦረኞች (Crusaders) ግብጽን ሲወሩ የከተማዋን ህልውና የሚፈታተን አደጋ ተደቀነ፡፡ ከተማዋ እንደሌሎች የመካከለኛ ዘመን ከተሞች የመከላከያ ግንብ አልነበራትም፡፡ ስለዚህ የግብጽ መሪዎች ከተማዋ በጦረኞቹ እጅ ከምትወድቅ ብትቃጠል ይሻላል በማለት ነዋሪቿን ወደ ካይሮ ካዘዋወሩ በኋላ የአምር ቢን ኣስ መስጊድ ካለበት ክፍል በስተቀር የተቀረውን የከተማዋን ክፍል አቃጠሉት፡፡

    ከጥቂት ዓመታት በኋላ ግን ፉስጣጥ በእዉቁ የጦር ጀግና በሰላሃዲን አዩቢ ትዕዛዝ መሰረት እንደገና አንሰራርታለች፡፡ ሆኖም ሰላሃዲን ከተማዋ ለብቻዋ እንድትጓዝ አልፈለገም፡፡ በክፉም ሆነ በደጉ ከዋና ከተማዋ ጋር መሄድ አለባት በማለት ከካይሮ ከተማ ጋር እንድትዋሃድ መሰረቱን ጣለ፡፡ በመሆኑም ጥንት ለብቻዋ የከተመችው ፉስጣጥ እያደር በአዲሷ የካይሮ ከተማ ተዋጠች፡፡

  “ፉስጣጥ” በአሁኑ ጊዜ “መስር አል-አጢቃ” የሚባለው የካይሮ ከተማ ጥንታዊ ክፍል አካል ናት፡፡ የጥንቱ የአምር ቢን ኣስ መስጊድ ወደ ካይሮ ሊገባ የቻለውም ከተማዋ በካይሮ በመጠቅለሏ ነው፡፡
-----
አፈንዲ ሙተቂ
ህዳር 4/2007

Ethiopia invites foreign builders to participate in construction of condominium homes የውጭ ሀገር ተቋራጮች በአዲስ አበባ የጋራ መኖሪያ ቤቶች ልማት መርሃ ግብር እንዲሳተፉ ዓለም አቀፍ ጨረታ ወጣ

Friday, December 19th, 2014

አዲስ አበባ፣ ታህሳስ 8፣ 2007 (ኤፍ.ቢ.ሲ) በአዲስ አበባ የጋራ መኖሪያ ቤቶች ልማት መርሃ ግብር ላይ የውጭ ሀገር የግንባታ ተቋራጮች ሊሰማሩ ነው።

የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሚኒስቴር ለፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት እንደገለጸው፥ የውጭ ሀገር የግንባታ ተቋራጮችን በከተማዋ የቤቶች ልማት ፕሮግራም ላይ ተሳታፊ የሚያደርግ አለማቀፍ ጨረታ ወጥቷል።

ሚኒስትሩ አቶ መኩሪያ ሃይሌ እንዳሉት የውጭ ሀገር ተቋራጮችን በሀገር ውስጥ የቤቶች ልማት ግንባታ ላይ ለማሳተፍ የተፈለገው በመዲናዋ የተመዘገበው የቤት ፈላጊ ቁጥር ከሚጠበቀው በላይ መሆኑን ተከትሎ ቤቶቹን በፍጥነት ለተጠቃሚዎች ለማድረስ በማሰብ ነው።

እነዚህን የውጭ ሀገር የግንባታ ተቋራጮች ወደ ከተማዋ የቤት ልማት መርሃ ግብር ግንባታ ስራ ላይ መጋበዝ በርካታ መልካም አጋጣሚዎችን እንደሚፈጥርም ነው አቶ መኩሪያ የገለጹት።

ተቋራጮቹ ከሀገራቸው ይዘውት በሚመጡት ካፒታል ተደጋግሞ የሚነሳው የፋይናንስ ችግር ሳንካ ተደርጎ መነሳቱ ይቀራልም ነው ያሉት።

ከዚህም ባለፈ ተቋራጮቹ ከሀገር ውስጥ ተቋራጮች ጋር በጋራ የሚሰሩበት አሰራር ስለሚዘረጋም፥ በሰው ሃይል ስምሪት፣ በጊዜ አጠቃቀም እንዲሁም በስራ ቅልጥፍና በርካታ ተሞክሮዎችን መውሰድ ይቻላል ብለዋል።

ከሳምንት በፊት የወጣው አለም ዓቀፍ ጨረታ በርካታ ጉዳዮችን ታሳቢ ያደረገ ነው ያሉት ሚኒስትሩ፥ ጨረታውን አሸንፈው የሚመጡት የውጭ ሀገር የግንባታ ተቋራጮች ከሀገር ውስጥ ተቋራጮች ጋር በመቀናጀት የቤት ባለቤት ለመሆን የሚናፍቀውን የከተማዋን ነዋሪ በተቻለ ፍጥነት ከምኞቱ ጋር የማገናኘት ሃላፊነት ይጣልባቸዋል ብለዋል።

952 ሺህ የአዲስ አበባ ነዋሪዎች የቤት ባለቤት ለመሆን በሶስቱም ቤት ቁጠባ መርሃ ግብሮች ውስጥ ተካተው በመቆጠብ ላይ ይገኛሉ።

በነብዩ ይርጋለም

ትኩስ እና ሰበር ዜና፣ በብዛት የታዩ ቪድዮዎችን፣ ድራማዎችን፣ሙዚቃዎችን፣ ጠቃሚ ምክሮችን እና አስገራሚ ታሪኮችን በኢሜል አድራሻዎ እንልካለን። ኢሜላችሁን አስመዘግቡ።

የኢትዮጵያ የአገር ውስጥ ምርት እድገት 1 ትሪሊዮን ብር ደረሰ Ethiopia’s GDP is now more than 1 trillion Birr (50 billion USD)

Friday, December 19th, 2014

አዲስ አበባ፣ ታህሳስ 8፣ 2007 (ኤፍ.ቢ.ሲ) የኢትዮጵያ የአገር ውስጥ ምርት እድገት/ጂዲፒ/ ከ1 ትሪሊዮን ብር በለጠ።

የገንዘብ እና ኢኮኖሚ ልማት ሚኒስትሩ አቶ ሱፍያን አህመድ እንዳሉት፥ የኢትዮጵያ የአገር ውስጥ ምርት እድገት ከ1 ትሪሊዮን ብር መብለጡ ሃገሪቱ ትክክለኛ የምጣኔ ሃብታዊ እድገት መንገድ ላይ መሆኗን የሚያሳይ ነው።

ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ያነጋገራቸው የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች በበኩላቸው መንግስት በመሰረተ ልማት ስራዎች ላይ የሚያውላቸው ሀብቶች የአገር ውስጥ ምርት እድገቱ ላለፉት ዓመታት በሁለት አሃዝ እያደገ እንዲመጣ አድርጓል ነው የሚሉት።

በአዲስ አበባ ዩንቨርስቲ የድህረ ምረቃ መምህሩ ዶክተር ቆስጠንጢኖስ በርኸተስፋ እንደሚሉት፥ መንግስት በተለይም በሀይል ማመንጫዎች ላይ ያከናወናቸው ተግባራት በቀጣይም የአገሪቱ ጂዲፒ እየሰፋ እንዲሄድ የሚያደርጉ ናቸው።

እንደሳቸው ማብራሪያ እየተገነቡ ያሉት የሀይል ማመንጫዎች የአገሪቱ የኤሌክትሪክ ሀይል አቅርቦት አስተማማኝ የሚያደርጉ ሲሆን፥ ይህም ኩባንያዎች ሀብቶቻቸውን ወደ አገሪቱ አምጥተው እንዲያፈሱ የሚጋብዝ ነው።

ዶክተር ቆስጠንጢኖስ ሀይል የሁሉም መሰረት ነውና አቅርቦቱ አስተማማኝ ሲሆን ባለሀብቶች ፋብሪካዎችን የመክፈት ፍላጎትን ያሳያሉ ይላሉ።

የአገር ውስጥ ምርት እድገት አደገ ሲባል በአገሪቱ ውስጥ የሚመረቱ እቃዎችና አገልግሎቶች አደጉ ማለት መሆኑን የሚያስረዱት የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ዶክተር ስምዖን አስማረ፥ በአጭር ጊዜ ውስጥ መካከለኛ ገቢ ካላቸው አገራት ተርታ ለመሰለፍ ኢትዮጵያ ያስቀመጠችውን ግብ ለማሳካት እየተከናወኑ ያሉት ስራዎችም በቀጣይ ጂዲፒውን እንደሚያሰፉ ይገልፃሉ።

ለአገር ውስጥ ምርት እድገቱ መፋፋት መልካም ሚና ይጫወታሉ ካሏቸው ፕሮጀክቶች መካከል፥ በአገሪቱ እየተከናወኑ ያሉት የባቡር መስመር ዝርጋታዎች፣ የሀይል ማመንጫ ፕሮጀክቶች፣ የስኳርና ሌሎች የኬሚካል ማምረቻ ፋብሪካዎች ግንባታና የቁጠባ ስርዓት ማበረታቻ ስልቶች ይገኙበታል።

መረጃዎች ከሶስት አስርት ዓመታት በፊት የኢትዮጵያ የአገር ውስጥ ምርት እድገት /ጂዲፒ/ 6 ነጥብ 8 ቢለዮን የአሜሪካ ዶላር እንደነበር ይጠቁማሉ።

የገንዘብ እና ኢኮኖሚ ልማት ሚኒስትሩ አቶ ሱፍያን የሃገሪቱ አጠቃላይ አገር ውስጥ ምርትእድገት/ጂዲፒ ዘንድሮ ለመጀመሪያ ጊዜ 1 ትሪልዮን ብር መግባቱን በዓለም አቀፍ መዛኞች ሳይቀር ተረጋግጧል ብለዋል።

አቶ ሱፍያን እንደሚሉት ከአገር ውስጥ ምርት እድገት አንፃር በአምስት አመቱ የእድገት እና ትራንስፎርሜሽን እቅድ ላይ ተቀምጦ ከነበረው 550 የአሜሪካን ዶላር በልጦ አሁን 662 የአሜሪካ ዶላር ።

በአሁኑ ወቅት የአገር ውስጥ ምርት እድገቱ /ጂዲፒ/ 1 ትሪሊዮን ብር የደረሰ ሲሆን፥ በአፍሪካ ግዙፍ ጂዲፒ አላቸው ተብለው ከሚዘረዘሩት 10 አገራት መለትም ናይጄሪያ፣ ደቡብ አፍሪካ፣ ግብፅ፣ ቱኒዚያ፣ አልጄሪያ፣ አንጎላ፣ ሊቢያ፣ ሞሮኮ እና ጋና ጋር ኢትዮጵያ ትቀመጣለች።

በዳዊት መስፍን

ትኩስ እና ሰበር ዜና፣ በብዛት የታዩ ቪድዮዎችን፣ ድራማዎችን፣ሙዚቃዎችን፣ ጠቃሚ ምክሮችን እና አስገራሚ ታሪኮችን በኢሜል አድራሻዎ እንልካለን። ኢሜላችሁን አስመዘግቡ።

በባህር ዳር ከተማ በኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ተከታዮች ላይ ከፍተኛ ጉዳት ደረሰ ፡፡

Friday, December 19th, 2014

ታኀሳስ (አስር) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-በተለምዶ የመስቀል አደባባይ ተብሎ የሚጠራውን የታቦት መውረጃ ቦታ ለግል ባለሃብቶች ለመሸጥ  ታስቧል በሚል ሰሞኑን እንቅስቃሴ በጀመረው የባህርዳር ከተማ አስተዳደር የከተማ አገልግሎት ጽሕፈት ቤት ድርጊት የተቆጡት የከተማዋ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ተከታዮች እና በፖሊስ መካከል በተነሳው ግጭት ከ 3-5 የሚደርሱ ሰዎች መገደላቸውን ከስፍራው የደረሰን ዜና ያስረዳል፡፡ 27 ሰዎች ታስረው እየተደበደቡ ነው።

የእምነቱ ተከታዮች በከተማው መካከል በሚገኘው የቀድሞው የክልሉ ምክር ቤት ህንጻ በመሄድ አቤቱታቸውን ለክልሉ መንግስት ሊያቀርቡ ቢሞክሩም በአካባቢው የተሰባሰቡት ፖሊሶች ህዝቡን ለመበተን ጥይት በመተኮስ ጉዳት ማድረሳቸውን ያይን እማኞች ገልጸዋል፡፡

በሺዎቹ የሚቆጠሩት የእምነቱ ተከታዮች አባይ ዳር በተሰራው አዲሱ የክልሉ ምክር ቤት ህንጻ በመሰባሰብ ልዩልዩ መንፈሳዊ መዝሙሮችን በማሰማት ዙሪያውን የከበቡ ሲሆን ከጠዋት ጀምሮ ከጎንደር መስመር የሚመጡም ሆነ ወደ ጎንደር መስመር የሚሄዱ መኪኖች የትራንስፖርት አገልግሎት ተቋርጦ መቆየቱን የአይን እማኞች ለኢሳት ገልጸዋል፡፡

የእምነቱ ተከታዮች እስከ ቀኑ ስምንት ሰአት ድረስ ቦታውን አንለቅም በማለት በአዲሱ ክልል ምክር ቤት ዙሪያ ከበው ውለዋል፡፡የከተማ አስተዳደሩህዝቡ ካልተስማማ ግንባታውን እናቆማለን ቢልም ምእመኑ  ግን ይህን የሚያስረዳ ማረጋገጫ በጽሁፍ እስካልተሰጠን ድረስ ከቦታው አንንቀሳቀስም በማለት ለሰአታት ተቃውሞውን አሰምቷል፡፡

የከተማ መስተዳድሩ በመኪና እየዞረ የማፍረሱን ስራ ትቸዋለሁ በማለቱ አመጹ ለጊዜው መብረዱን የሚናገሩት ወገኖች፣ መስተዳድሩ ቦታውን ለግንባታ ለመሸጥ እንቅስቃሴ ከጀመረ ግን ተመሳሳይ ተቃውሞ ሊነሳ እንደሚችል ጉዳዩን በቅርበት የሚከታተሉ ወገኖች ይገልጻሉ።

መስተዳድሩ በተጠቀሰው ቦታ ላይ መንገድ ለመስራት እንጅ ቦታውን ለባለሃብት ለመሸጥ አላሰብኩም በማለት መናገሩን የመስተዳድሩን መግለጫ የተከታተሉት ዲያቆን ዘላለም ታከለ ለኢሳት ተናግረዋል

ይሁን እንጅ ከአዝዋ ሆቴል ተነስቶ ወደ ሙሉአለም የባህል ማእከል የሚያልፈዉ መንገድ ሲሰራ ታቦተ ፅላቱ የሚያርፍበትና የመስቀል የደመራ በአል የሚከበርበት መስቀል አደባባይ 7 ሜትር ያህል ቦታ ሊወሰድ እንደሚችል ታውቋል።

ተቃውሞ ለማሰማት  ወደ ምክር ቤት የገቡ 5 ሰዎች በጠባቂ ፖሊሶች መገደላቸውን የፌደራል ፖሊስ ለመንግስት ባለስልጣናት ሪፖርት ማድረጉን በመጥቀስ የባህርዳሯ ወኪላችን ገልጻለች ። አንዳንድ ወገኖች ደግሞ የማቾች ቁጥር 3 ነው ይላሉ። ፌደራል ፖሊስ ሰልፈኛውን ለማስቆም የተወሰደ እርምጃ ነው ብሎአል።  ይሁን እንጅ የሟቾችን ቁጥር በተመለከተ ከመንግስት በኩል እስካሁን የተሰጠ ማረጋገጫም ሆነ ማስተባበያ የለም።

ማምሻውን ደግሞ ፖሊሶች ከቤት ወጣቶችን እያወጡ እያፈሱ በማሰር ላይ ናቸው። የፌደራል ፖሊሶች ከወረታና ከጎንደር መምጣታቸውን የአይን እማኞች ገልጸዋል። በተቃውሞው ላይ አንድ የአካል ጉዳተኛም መደብደቡን እህቱ ለኢሳት ገልጻለች

በታላቁ የኑር መስጊድ ድንገተኛ ተቃውሞ ተደረገ

Friday, December 19th, 2014

ታኀሳስ (አስር) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-ድንገተኛ ተቃውሞው የተካሄደው በመላ አገሪቱ ያለውን የሙስሊም ኢትዮጵያውያን የመብት ጥያቄን በሃይል መቆጣጠራቸውን የፌደራል ጉዳዮች ሚኒስትር ዶ/ር ሽፈራው ተክለማርያምንና አዲስ አበባ መስተዳድር የጸጥታ ዘርፍ ሃላፊ ባስታወቁ ሁለት ሳምንት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ ነው። ዶ/ር ሽፈራው ሙስሊሙ በአደባባይ የሚያደርገውን ተቃውሞ ማቆሙንና ሌላ ስልት መጠቀም መጀመሩን ተናግረው ነበር።

ይሁን እንጅ ሙስሊሙ ከዚህ ቀደም ሲያደርገው እንደበረው ማስታወቂያዎችን በማህበራዊ ድረገጾች ሳያስታውቅ፣ ውስጥ ለውስጥ በተደረገ የመረጃ ልውውጥ በመሰባሰብ ተቃውሞ አሰምቷል።

ሙስሊሙ   በፊኛዎች ላይ የተፃፉ መፈክሮችን ወደ ሰማይ ለቋል። “ትግሉ ይቀጥላል ሂጃብ መለያችን ኒቃብ ውበታችን ነው፣  ፍትህን ማዘግየት ፍትህን መንፈግ ነው” የሚሉ መፍክሮች ተጽፈው ተለቀዋል።

በአጋሮ 4 የታጠቁ የፖሊስ አዛዦች ዝርፊያ በመፈጸም ሂደት ላይ አንድ ነጋዴ ገደሉ

Friday, December 19th, 2014

ታኀሳስ (አስር) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-በኦሮምያ ክልል በጅማ ዞን ኤዳ ደሌ ቀበሌ ታዋቂ ቡና ነጋዴ የሆኑት አቶ ነፍሶ ላቫዥ ለዝርፊያ በሄዱ በአራት የፖሊስ አመራሮች ተገድለዋል።

አቶ ነፍሶ ጅማ ውስጥ ቡና ነግደው ወደ ቤታቸው ሲመለሱ መንገድ ላይ አድብተው ይጠብቁዋቸው የነበሩት ፖሊሶች የያዙትን ገንዘብ እንዲሰጧቸው ሲጠይቋቸው ነጋዴው ፈቃደኛ ሳይሆኑ በመቅረቸው ፣ ሊያጋልጡን ይችላሉ በሚል ተኩሰው በመግደል ለማምለጥ ከሞከሩ በሁዋላ በህዝቡ ትብብር ተይዘዋል።

ገዳዮቹ ኢንስፔክተር ዋለልኝ፣ ኮንስታብል ሲሳይ እና ለጊዜው ማእረጋቸው  ያልታወቀው የፖሊስ ባልደረባ የሆኑት ወታደር ማሙሽና ወታደር ተመስጌን ናቸው። በፖሊሶች ድርጊት የተበሳጨው የቀበሌው ነዋሪ መሳሪያ በመያዝ ተቃውሞ ማሰማት ሲጀምር፣ በአካባቢው የተሰማራው የመከላከያ ሰራዊት አዛዦች ፣ የዞኑ አስተዳዳሪ ሰማን አባ ጉጂ፣ ከንቲባው አቶ ሶሎሞን እና የጸጥታ ዘርፍ ሃላፊው ኢ/ር ቃኘው የታያዙት ለፍርድ እንደሚቀርቡ በመግለጽ ህዝቡን ለማረጋጋት ሞክረዋል።

ምርጫውን አስታኮ ለፖሊሶች የማእረግ እድገት እየተሰጠ ነው

Friday, December 19th, 2014

ታኀሳስ (አስር) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-የኦሮሚያ ክልል ፕሬዚደንት አቶ ሙክታር ከድር ሰሞኑን ለክልሉ 5ሺ473 ፖሊሶች የሰጡት የማዕረግ ዕድገት መጪውን ምርጫን በመንግስት መዋቅር፣ በጀትና ጊዜ ተጠቅሞ ለማሸነፍ ኢህአዴግ የዘረጋው ስትራቴጂ አካል እንደሆነ ታዛቢዎች ተናገሩ፡፡

መጪው ምርጫ ሊካሄድ አምስት ወራት ብቻ በቀሩት በዚህ ጊዜ የማእረግ እድገት በብዛት መስጠት ለምርጫ ከሚሰጥ የጉቦ ቀብድ ተለይቶ አይታይም ያሉት ሰማቸውን መግለጽ ያልፈለጉ ምሁር በዚህ መልክ የምርጫ ድጋፍ ለማሰባሰብ የሚደረግ ሩጫ ህገወጥ ነው ብለውታል፡፡

ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ በቅርቡም ለመከላከያ አባላቱ ተመሳሳይ የማዕረግ ዕድገት የሰጠ መሆኑን ያስታወሱት እኚሁ ምሁር ማዕረግ ለሚገባው መስጠት ተገቢነቱ አጠያያቂ ባይሆንም የምርጫ ወቅት ጠብቆ ማድረግ ግን ኢፍትሐዊ ምርጫን ለማካሄድ ከማሰብ ጋር በቀጥታ ይገናኛል ብለዋል፡፡

በቀጣይ አምስት ወራት ጊዜ ውስጥ ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ ለምርጫ ቀብድ የሚሆኑ በአዲስአበባ ኮንዶሚኒየም ቤቶች ዕጣ ለማውጣት፣ የአዲስአበባን ቀላል ባቡር አግልግሎት ለማስጀመር እየጣረ መሆንን ታዛቢዎች ጠቁመው እነዚህ ሁሉ አድራጎቶች የምርጫን ስርኣት የሚያዛቡ ቀጥተኛ ባልሆነ መንገድ የምርጫ ቅስቀሳና ደጋፊ የማሰባሰብ አካሎች ናቸው ሲሉ አስረድተዋል፡፡

ህዝባዊ ወያኔ ሀርነት ትግራይ የትጥቅ ትግል የጀመረበትን 40ኛ ዓመት ከየካቲት 11 ቀን በፊት ለማክበርና ሕዝቡ በህወሃት መስዋዕትነት ነጻ መውጣቱን ደጋግሞ ፕሮፖጋንዳ ለመስራት እንዲመች ህወሃት የጋበዛቸው አርቲስቶችና ጋዜጠኞች የፊታችን ሰኞ ወደትግይራ ክልል የሚጉዋዙ ሲሆን ይህም በመንግስት ወጪ የሚደረግ ቅስቀሳ ኢ-ፍትሐዊ የሆነ የምርጫ ዘመቻ አካል ነው ብለውታል፡፡

ነዳጅ እጥረቱ ተባብሶ ቀጥሎአል

Friday, December 19th, 2014

ታኀሳስ (አስር) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች የሚገኙ ነዋሪዎች እንደገለጹት በሰሜንና በደቡብ የአገሪቱ ክፍሎች የነዳጅ እጥረቱ ተባብሶ ቀጥሎአል፡

በአዋሳ ነዳጅ ለመቅዳት መኪኖችና ሞተረኞች ተሰልፈው ሲጠባባቁ ታይቷል።

የነዳጅ  ዋጋ በመላው አለም በከፍተኛ ደረጃ  ቢቀንስም በኢትዮጵያ መጥፋቱ ጉዳዩን አነጋጋሪ አድርጎታል።

ከምሽቱ ሦስት ሰዓት የአማርኛ ዜና – ዲሴምበር 19, 2014

Friday, December 19th, 2014
የፕሮግራም መግለጫ ወደ 98 ሚሊየን የሚጠጋ ሕዝብ ባላት ኢትዮጵያ አማርኛ ብሔራዊ የሥራ ቋንቋ ነው፡፡ በቅርብ የተካሄዱ የቅኝት ጥናቶች እንደሚያሳዩት አዋቂ በሚባለው የዕድሜ ክልል ውስጥ ካለው ሕዝቧ አንድ አምስተኛ የሚሆነው የአሜሪካ ድምፅ ራዲዮ ጣቢያን (የቪኦኤን) ሥርጭቶች ያዳምጣል፡፡ ይህ ቁጥር ቪኦኤ በዓለም ዙሪያ ከሚያሠራጭባቸው ቋንቋዎች ሁሉ ጋር ሲነፃፀር ግዙፍ ከሚባሉት የአድማጭ ብዛት አንዱ ነው፡፡ ቪኦኤ በየዕለቱ ከምሽቱ 3 ሰዓት ጀምሮ በአማርኛ፣ በአጭር ሞገድ 22፣ 25 እና 31 ሜትር ባንድ ከሚያሠራጨው የ60 ደቂቃ ዜና፣ አበይት ዜናዎች ትንታኔና ሌሎችም ወቅታዊ መረጃዎችን የያዙ ፕሮግራሞች በተጨማሪ ከሰኞ እስከ ዐርብ ከምሽቱ 1 ሰዓት እስከ 1 ሰዓት ተኩል በአማርኛ የሚተላለፍ የግማሽ ሰዓት ሥርጭት በ1431 መካከለኛ ሞገድ ላይ አለው፡፡ የቪኦኤ የአማርኛ ፕሮግራሞች በተጨማሪም በናይል ሳት ይተላለፋሉ፡፡ ሰኞ፡- ስፖርት፣ አፍሪካ ነክ ርዕሶች፣ ጤና ማክሰኞ፡- ሐኪሙን ይጠይቁ፣ ንግድ፣ ምጣኔ ኃብትና ግብርና ረቡዕ፡- ዴሞክራሲ በተግባር፣ ሴቶችና ቤተሰብ፣ አሜሪካና ሕዝቧ፣ ኢትዮጵያዊያን ባሜሪካ ሐሙስ፡- ባሕልና ማኅበረሰብ፣ ሕይወት በቀበሌ፣ የተፈጥሮ አካባቢ፣ ሣይንስና ሕይወት ዐርብ፡- እሰጥ አገባ፣ አፍሪካ በጋዜጦች፡ አጥቢያ ኮከብ (የማኅበረሰብ ጀግኖች) ቅዳሜ፡- ከዚህም ከዚያም፤ የሙዚቃ ቃና ዕሁድ፡- ራዲዮ መፅሔት፣ መስተዋት (የወጣቶች ፕሮግራም) - ሁለቱ ዝግጅቶች በየሣምንቱ ይፈራረቃሉ፡፡ ለሁሉም የዕድሜ ክልሎች የታሰቡት የሣምንቱ የመጨረሻ ቀናት ዝግጅቶቻችን የሃሣብ ማንሸራሸሪያ መድረኮችንና የመዝናኛ ቅንብሮችን ያካተቱ ናቸው፡፡ የአሜሪካ ድምፅ ራዲዮ ጣቢያ በአሜሪካ መንግሥት በጀት የሚንቀሣቀሱ ትክክለኛና ተዓማኒነት ያላቸውን ዜናዎች እንዲሁም ሰፋፊ ፕሮግራሞችን እያደራጀ በራዲዮ፣ በቴሌቪዥን፣ በሞባይል መሣሪያዎችና በኢንተርኔት በ45 የዓለማችን ቋንቋዎች የሚያሠራጭ ዋና መቀመጫው ዋሺንግተን ዲሲ የሆነ የዜና ተቋም ነው፡፡ ቪኦኤ በአማርኛ በሣምንት የዘጠኝ ሰዓት ተኩል ሥርጭት ያስተላልፋል፡፡

አፍሪቃ በጋዜጦች – ዲሴምበር 19, 2014

Friday, December 19th, 2014

ኬንያ ፣ መያዶች ላይ የወሰደችው ጥብቅ ርምጃ

Friday, December 19th, 2014
የኬንያ መንግሥት ፤ ሽብር ፈጠራን በገንዘብ ይደጋፋሉ ያላቸውን 15 ቡድኖች ጨምሮ ባጠቃላይ በብዙ መቶ የሚቆጠሩ የመንግሥት ያልሆኑ ድርጅቶች በሕግ የተመዘገቡትን ደንብ ሽሯል።

ኬንያ፤ የመንግሥት ባልሆኑ ድርጅቶች ላይ የወሰደችዉ ጥብቅ ርምጃ ፤ ዴንማርክ ስለኤርትራ ስደተኞች ያወጣችዉ ዘገባና ማስተባበያዉ፤ …

Friday, December 19th, 2014
በኢትዮጵያ የሲቪል ማኅበራትን ሁኔታ የዳሰሰ ጥናትና ዉይይት መካሄዱ፤ ዴንማርክ ስለኤርትራ ስደተኞች ያወጣችዉ ዘገባና ማስተባበያዉ፤ ኬንያ፤ የመንግሥት ባልሆኑ ድርጅቶች ላይ የወሰደችዉ ጥብቅ ርምጃ እንዲሁም ጀርመን የተባበረችበት የግብ ጠባቂዎች አሰልጣኞች ስልጠና...

ኬንያ ፣ የመያዶች ላይ የወሰደችው ጥብቅ ርምጃ

Friday, December 19th, 2014
የኬንያ መንግሥት ፤ ሽብር ፈጠራን በገንዘብ ይደጋፋሉ ያላቸውን 15 ቡድኖች ጨምሮ ባጠቃላይ በብዙ መቶ የሚቆጠሩ የመንግሥት ያልሆኑ ድርጅቶች በሕግ የተመዘገቡትን ደንብ ሽሯል።

የዴንማርክ ስለኤርትራ ስደተኞች ዘገባና ማስተባበያዉ

Friday, December 19th, 2014
የዴንማርክ መንግሥት ስለ ኤርትራ ስደተኞች የሚከተለዉን መርሕ እንዲቀየር ሃሳብ የሚያቀርበዉን የሐገሪቱን የስደተኛ ጉዳይ ዘገባ «ጥልቅ ስህተት ያዘል ዘገባ ሲል» የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ድርጅት «HRW» አጣጣለ።

UTC 16:00 የዓለም ዜና 19.12.2014

Friday, December 19th, 2014
ዜና

የኢትዮጵያ የግድግዳ ጡፍ

Friday, December 19th, 2014
ኢትዮጵያ ውስጥ የምዕራብ ሀገራቱ አይነት የግድግዳ ጡፍ ብዙም የተለመደ ባይሆንም፤ ድርጊቱ ኢትዮጵያ ውስጥም አለ። ስለ ግራፊቲ ይዘት እና ዓላማ በዛሬው የወጣቶች ዓለም ዝግጅት እንቃኛለን።

የሲቪል ማኅበራትን ሁኔታ የዳሰሰ ጥናት መካሄዱ

Friday, December 19th, 2014
የሲቪል ማኅበረሰቦችንና የንግድ ማኅበራትን እንዲሁም የኅብረት ሥራ ማኅበራት ኢትዮጵያ ዉስጥ የሚገኙበትን ሁኔታ የገመገመ የዳሰሳ ጥናት ቀረበ።

የግብ ጠባቂዎች አሰልጣኞች ስልጠና

Friday, December 19th, 2014
በኢትዮጀርመን የእግርኳስ ስፖርት ትብብር ፕሮጀክት ሥር ላለፉት 15 ቀናት ሲሰለጥኑ የነበሩ የግብ ጠባቂ አሰልጣኞች ተመረቁ።

ከምሽቱ ኣንድ ሰዓት የአማርኛ ዜና – ዲሴምበር 19, 2014

Friday, December 19th, 2014

ኢትዮጵያ ውስጥ ምርጫ ቦርድን ወረቀት ላይ የባከነ ተቋም አድርጌ ነው የምቆጥረው፡፡ Ato Belay Fikadu UDJ Party Leader (VIDEO)

Friday, December 19th, 2014
phpBB [video]


Image

" ህልም አንደሆነ አይታሰርም " ጦማሪ አቤል ዋበላ

Friday, December 19th, 2014
‹‹ ስሜ አቤል ዋበላ ነው፡፡ አዲሱ አመት ሲጠባ በአዲስ መንፈስ አዲስ ህልም ለአገሬ ማለም የነበረኝንም ማጠናከር እፈልጋለሁ፡፡ ኢትዮጵያችን የብሄር፣ የሃይማኖት፣ የሀብት፣ የትምህርት፣ የፖለቲካ አመለካከት እና ሌሎችም ልዩነቶች አብሮነታችንን የማያደናቅፉባት ከነልዩነታችን በጋራ ለታላቅነት የምንጠቀምባት ለሁላችንም ዕኩል ዕድል እና ተጠቃሚነት የሚቀርብባት ሁላችንም እንደየ ችሎታችን ለጋራ ደህንነታችን ነፃነታችን እና ብልፅግናችን የምንሰራባት ብቻ ሳይሆን በጋራ ስኬታማ የምንሆንባት እንዲሁም ሁሉም ኢትዮጵያዊ ዕኩል የሚያፈቅራት ኢትዮጵያ እንድትሆን እመኛለው፡፡ ይህ የእኔ ኢትዮጵያዊ ሕልም ነው፡፡››

ከላይ የሰፈረው ጽሁፍ ዞን ዘጠኝ ባዘጋጀው አራተኛው የበይነ መረብ ዘመቻ(Online Campaign) ላይ የተጠቀምንበት ነበር፡፡ የዘመቻው ርዕስ ‹ኑ አብረን ኢትዮጲያዊ ህልም እናልም › ሲሆን የተካሄደውም በ2005ዓ.ም መገባደጃ ወር ጰግሜ ላይ ነው፡፡ በአጋጣሚ ዘመቻው መንግስት የማናውቀውን ‹ወንጀል› እየፈለገብን እንደሆነ ከሁነኛ ምንጮች ከተረዳንበት ወቅት ጋር ገጥሟል፡፡ ለነገሩ ጠቅላይ ሚንስትሩ በቀደም ፓርላማ ቀርበው ‹‹ኢህአዴግ ሀሳብ የሚፈራ ድርጅት አይደለም››ሊሉ እንደፎከሩት ሳይሆን የሃሳብ ልዩነት እንደሚያስበረግገው ስለምናውቅ መስጋታችን አልቀረም፡፡ ከሌሎች ምንጮችም እርግጠኛ ያልሆኑመረጃዎች ደርሰውን ነበር፡፡ ይሄኛው ግን እርግጥ የሆነ ጅቡ ከበራፍ ላይ እንደቆመ የሚያበስር ነው፡፡

እንደ ሌሎች ዘመቻዎች ሕገ መንግስታዊነት፣ሀሳብን በነፃነት የመግለፅ መብት ..... የመሳሰሉ ለሃገራችን “ቅንጦት” የሚመስሉ ርዕሶችን ማንሳት አልፈለግንም፡፡ አሁን የድራማው ዘመን ተቀይሮ እውናዊ  ሆኗል፡፡ ይህም የኔ የምንለው ትውልድ ምን አይነት ውስብስብ ችግር ውስጥ እንደተዘፈቀ በብርቱ እንድናስብ አደረገን፡፡ ለዚህም ነበር ሁሉን የሚያሳትፍ የትውልድ አቻዎቻችንን የሚጠራ ሰፊ ርዕስ የመረጥነው፡፡ ሁላችንም እንደምናስታውሰው ውጤቱ አርኪ ነበር፡፡
ስርዓቱ ግን ስለሃገራችን ያገባናልማለታችንን የትውልድ አቻዎቻችንን መፈለጋችንን አልወደደውም፡፡ የዘውጉን እውናዊነት ለማጠናከር ትምህርት ሊሰጠን ወደደ፡፡ መምህራን፣የትምህርት መርጃ መሳሪያዎች ቤተ ሙከራ ተዘጋጀ፡፡ አንደ አጋጣሚ ብቻ ሆኖ ከዞን ዘጠኝ ኢ-መደበኛ የጦማሪያን ቡድን ስድስታችን እና ሌሎች ሶስት ጋዜጠኞች (ኤዶም ካሳዬ፣ ተስፋለም ወልደየስ እና አስማማው ኃ/ጊዎርጊስ) ለተማሪነት ተመረጥን፡፡ ትምህርቱም ሚያዚያ17/2006 ዓ.ም በፌደራል ፖሊስ ውንጀል ምርመራ ዘርፍ (በተለምዶ ማዕከላዊ) ተጀመረ፡፡

ትምህርት አንድ
የመጀመሪያው ትምህርት የሀገራችን ኢትዮጵያን ነባራዊ ሁኔታ መረዳት ነበር፡፡ ከኢትዮጵያ ጋር በተያያዙ ጉዳዮች ላይ የፖለቲካ ትንታኔ የሚሰጥ ወዳጃችን በዞን ዘጠኝ የሚደረጉ ሙከራዎችን አድንቆ ተጨማሪ መስራት ያለብንን ስራዎች ሊጠቁመን ‹‹ እናንተ ብዙ ጊዜ የምታተኩሩት የከተማ ፖለቲካ ላይ ነው፡፡ እስኪ ወደገጠር ጫንጮ እንኳን ሂዱ ከገበሬው ጋር ጠጅ እየጠጣችሁ ብሶቱን አድምጡና ጻፉ፡፡›› እንዳለን አስታውሳለሁ፡፡
እኛም ይህን ትችት ሙሉ ለሙሉ ተቀብለን በተግባር ባናደርገውም ከከተማ ወጣ ብሎ ለመመለስ ዕቅድ ይዘን ነበር፡፡ ማእከላዊ ግን ይህን ድካማችንን አቅልልሎ ሁሉንም አይነትኢትዮጵያዊ መልኮችን ከየአቅጣጫው አመጣልን፡፡ እነ ኡባንግን ከጋምቤላ፣ እነዚያድን ከደጋሃቡር፣ እነ አብድልከሪምን አቤኒሻንጉል፣እነ አያያዎን ከጎንደር፣እነ ቄስ ብርሃኔ ከአክሱም፣ እነ ሼህ መሀመድን ከጅማ አሰባሰበልን፡፡ የእስር ቤቱን ጨለማ ቀን እና ጨለማ ሌሊቶች ከልብ በሆኑ ወሬዎች አደመቅናቸው፡፡ ፖለቲካዊ ብልጣብልጥነት ያልነካካው ከጭቆናው የመጀመሪያ ረድፍ ገፈት ቀማሾች የሚቀዳ እውነትን አደመጥን፡፡በሰውነት ከመከበር አንስቶ እስከ የምድሪቱን ፍሬ በዕኩልነት መጠቀም ጥሮ ግሮ ኑሮን ለማሸነፍ የሚያስችሉ ዕድሎች ፍትሕአዊነት፣ ሳይፈሩና ሳያፍሩ ሀሳብን መግለጽ በወረዳና ቀበሌ ደረጃ የሚያስከፍለው ዋጋ፣ ከስር ባሉ የቢሮክራሲው አካላት የሚፈፀም ተቋማዊ ግፍ በአጠቃላይ አድርባይነትና አስመሳይነት በመላው ሀገሪቱ እንዴት እንደሰፈነና ብዙሃኑም ኑሮውን በቀቢጸ ተስፋ እንደሚገፋ ተረዳን፡፡ ሁሉም የጎላው ምስል ግን ዛሬም ፌደራሊዝሙ መሰረታዊ የሆኑትን የስልጣንና የሀብት (Power and Resource)ጥያቄዎች እንዳልመለሰ በጉልህ ይናገራል፡፡
ከመታሰሬ በፊት በነበረኝ ግምት በርካታ የኦሮሞዎ ተወላጆችን በማረሚያ ቤት እንደማገኝ ጠብቄ ነበር የመጀመሪያው ሰሞን  ከዚህ የተለየ ነበር፡፡ በሃይማኖታዊ ጉዳዮች ከታሰሩ አንዳንድ ሙስሊም ኦሮሞዎችበስተቀር ሌሎች የፖለቲካ እስረኞች አልነበሩም፡፡ ይሄ ግን ብዙ አልቆየም፡፡ ከጥቂት ቀናት በኋላ የኦሮሚያ ልዩ ዞንን በሚነካው አዲሱ የአዲስ አበባ ከተማ ማስተር ፕላን የተነሳ በተፈጠረው ግርግር በርካታ ኦሮሞ ተማሪዎች ከየዩንቨርስቲው ተለቅመው መጡ፡፡ ያን የስቃይ ቤት በሳቅ ጨዋታቸው አደመቁት፡፡ ውይይታችንም ብዙ ርዕሰ ጉዳዮችን ዳሰስን፡፡ እኛም ብዙ ተማርን፡፡ በእነርሱ መሪነት በህብረት የምናዜማቸው የኦሮሚኛ ዘፈኖች የነበርንበትን አስቸጋሪ ሁኔታ አስረሱን፡፡
ከሁሉም ከሁሉም biyya Toodhuufen silaala yaa Biyaa Dubro maagala (የጠይም ቆንጆዎች መፍለቂያ ሀገሬ መጥቼ አይሻለሁ) የሚለውን እንጃ የኔን ቀልብ የሳበ ዜማው አንጀቴን ሰርስሮ የገባ ነበር፡፡ አገሬ ጠያይም ቆንጆ ልጆችሽ በነፃነትና በእኩልነት እንዲኖሩብሽ አልማለሁ፡፡ይህ የኔ ኢትዮጵያዊ ሕልም ነው፡፡   
ትምህርት ሁለት
ሁለተኛው ትምህርት በተግባር የተደገፈነው፡፡ በተለያዩ አለም አቀፍ ተቋማት የተሰሩ የሰብዐዊ መብት አያያዝ ሪፖርቶችን ማንበብ ከጀመርኩኝ ጥቂት አመታት አልፈዋል፡፡ሁሌም እንደተለመደው ኢትዮጵያ የዜጎቻቸውን ሰብዐዊ መብት ከሚጥሱ እና የማሰቃየት ተግባር የሚፈፅሙ በተለይም በተለምዶ ማዕከላዊ ተብሎ የሚጠራው የመንግስት ተቋም በዋነኝነትእንደሚጠቀስ ብዙዎቹ ሪፖርቶች ያስረዳሉ፡፡ ከዚህ በመነሳት እስካሁን ድረስ የማሰቃየት ተግባርን (Torture) እኔም ሆነ ጓደኞቼ የምንረዳው እንደማንኛውም የሰብአዊ መብት ጥሰት እንዲሁ ነበር፡፡በተለይ እኔ በበኩሌ የተለየ ትኩረት እንደማልሰጠው አልሸሽግም፡፡

አሁን እነዚያ የአለማወቅ ወራት አልፈዋል፡፡ በታሪክ መጽሃፍት ላይ በዘመነ ደርግ እንደሚፈጸሙ ያነበብናቸው አስከፊ ተግባራት አሁንም በሃገራችን እንደሚፈፀሙ ህያው ምስክሮች ሆነናል፡፡ ከስነ ልቦናዊ የማሰቃየት ተግባር አንስቶ የተለያዩ የማሰቃያ ቁሳቁስ በመጠቀም እስከሚፈፀሙ ዘግናኝ ተግባሮች በእኛና በሌሎች ላይ ሲፈፀም ተመልክተናል፡፡በከፍተኛ ድብደባ እግሮቹ የሚወላከፉ፣ መራመድ አቅቶት በሸክም ወደ ማረፊያ ቤት የሚመለስ፣ በግርፋት ብዛት ጀርባው ብዙ ሰንበርየተጋደመበት፣ ብልቱ ላይ ሁለት ሌትር ውሃ በመንጠልጠሉ ምክንያት ሽንቱን መሽናት የተቸገረ፣ ጆሮው በጥፊ ደንቁሮና አፍንጫው የሚደማሰው መመልከት የየዕለት ተግባራችን ሆነ፡፡ በኤሌክትሪክ ሾክ የተደረጉና ‹ወፌ ላላ› ተገልብጠው እንደተገረፉ የሚናገሩ ተጠርጣሪዎችም አጋጥመውኛል፡፡ ስድብ፣ ዛቻውና የማዋረዱ ተግባር አእምሮ ሊቆጣጠረው የሚችል አይደለም፡፡ የቀረውን የማሰቃየት ተግባር ሲፈፀም ያዩና በራሳቸው ላይ የተፈፃመባቸው ይናገሩት፡፡   
ይህ ተቋም ባለበት ከተማ ምንም ነገር እንዳልተፈጠሩ ቆጥሬ ስራዬን እየሰራሁ እየበላሁ እና እየጠጣሁ በቆየሁባቸው ዓመታት አፈርኩኝ፡፡ በአገሬ ኢ-ዲሞክራሲያዊነት እንዲታለፍ ዲሞክራሲያዊነት እንዲጀመር ከዜሮ ትንሽ ከፍ የሚል መፍጨርጨር በማድረጌ ግን ተፅናናሁኝ፡፡ የማሰቃየት ተግባርን በንድፈ ሀሳብ ደረጃ መረዳትና  መረጃዎችን በልብ ማኖር አንድ ነገር ነው፡፡ ዘግናኝ የማሰቃየት ተግባር የተፈፀመበት ተጠቂ ማግኘትና ማናገር ሌላ አንድ ነገር ነው፡፡ የማሰቃየት ተግባርን በራስ ሰውነት ማስተናገድ ግን ከሁሉም ይለያል፡፡ ባለቅኔው ሰው የሚማረው አንድም በሳር 'ሀ' ብሎ አንድም በአሳር '' ብሎ እንዳለ ከዚህ በላይ ትምህርት ከወዴት ይገኛል!?
የፌደራል ወንጀል ምርመራ ዘርፍ ትልቅ ተቋም ነው፡፡ ምርመራ ደግሞ ሳይንስ፡፡ ሀገራችን የምር በሽብርና የሌሎች ወንጀሎች ስጋት ቢኖርባት ተጠርጣሪዎችን መርምሮ ለፍርድ የማቅረብ ዋና ሀላፊነት ያለበትይህ የፍትህ አካል ነው፡፡ በአግባቡ ከተከናወነ ሕጋዊነትን ባህል የሚያደርግ ነገር ግን ተጠርጣሪዎች ላይ የማሰቃየት ተግባር የሚፈፀምበት ከሆነ ደግሞ ሙሉ የፍትህ ስርዓቱን አቀጭጮ የሚያስቀር ነው፡፡ ይህንን የሰው ልጅ ማሰቃያ ስፍራ ለቀን ወደ ማረሚያ ቤት ስንወሰድ አበራ ጀምበሬ Agony in the grand palace ላይ ያሰፈረውን
Commit to the paper the suffering in that dark chamber
Announce to the world all the unbearable torture
የሚለውን ግጥም እያሰብኩኝ አንድ ተጨማሪ ህልም አለምኩኝ፡፡ ይህን ፖለቲካዊ የሀሳብ ልዩነትን መዳመጫና የህሊና እስረኞችን ደም ማፍሰሻ የሆነ ተቋም ወደ ሙዚየም ተቀይሮ ማየት ነው፡፡ ይህ የኔ ኢትየጵያዊ ህልም ነው፡፡
ትምህርት ሶሰት -የትውልድ እዳ
ሶስተኛው ትምህርት የሚገኘው መንግስት ወደ ጦማርያን እጁን እንዲሰድ ያደረገውን ተግባርና እስሩን ተከትሎ የታየውን ምላሽ በመገምገም ነው፡፡ ከዚያ በፊት ግን ቮልቴር  If you wish to converse with me define your terms እንዳለው ከዚህ በኋላ ‹‹ትውልድ›› ወይም ‹‹የትውልድ ልሂቃን›› ስንል ምን ማለታችን እንደሆነ ብያኔ ሰጥቼ እቀጥለላሁ፡፡ የነገሩን ውል ለመጨበጥ ትንሽ ወደኋላ መንደርደር አስፈላጊ ይመስለኛል፡፡ ትውልድ ስንል ተቀራራቢ የእድሜ ክልል ውስጥየሚገኝ መሰረታዊ ለውጥ በሌለውና አንድ ሊባል በሚችል ስርዓተ ትምህርት ያለፈ የአንድ ስርዓት(Regime) ውጤት የሆነ እና የዘመኑን መንፈስ የተሸከመ ማለታችን ነው፡፡ የትውልድ ልሂቃን ስንል ደግሞ ሰፊውን የልህቅነት ትርጓሜ ሊገኝ ከሚችለው ነገር አብላጫውን ያገኙ(those who get the most of what there is to get)የሚለውን እንወስዳለን፡፡ ይህንን ብይን መሰረት በማድረግ አንድ ሰው ያገኘውን የትምህርትና የስራ እድል የገቢ መጠንና በማህበረሰቡ ያለውን ቦታ ከጠቅላላው የሀገሪቱ ዜጋ ጋር በማወዳደር የእርሱ ስፍራ የቱጋ እንደሆነ ይረዳል፡፡
አንድ ትውልድ ዘመኑ የሚጠይቀውን ኃላፊነት በአግባቡ ካልተወጣ በዚያች ሀገር ያሉ ችግሮችን ለማስተካከል ያለው እድል እየጠበበ ይመጣል፡፡ ሳንካ መፍትሄ ሳያገኝ በዘገየ መጠን የበለጠ እየከበደ እና እየተወሳሰበ ስለሚሄድ መፍትሔ ለመስጠት አዳጋችና ብዙ ዋጋ የሚያስከፍል ይሆናል፡፡ 
የሀገራችንን የቅርብ ጊዜ ታሪክ በዚህ አውድ ስናጤን ከጣሊያን ወረራ በኋላ ሀገሪቱን የተረከበው ልሂቅ የፊውዳል ስርዓቱ ዘመኑን እንደማይመጥን እና የሕዝቡን ችግር የመፍታት አላማ እንደሌለው ተገንዝቦ ለመሰረታዊ ለውጥና ማሻሻል ከመስራት ይልቅ ስርዓቱ የፈጠረለትንና የፈቀደለትን የትምህርትና የስራ እድል በመጠቀም ስርዓቱን ማገልገል ምርጫው አድርጓል፡፡ የነዚህ አዳዲስ ምሁራን ዘመኑን ያልዋጀ ጥረት የተመለከተው ማኅበረሰብም ‹‹ከእጅ አይሻል ዶማ›› ብሎ ይጠራቸው ነበር፡፡ በዘመኑ ከነበሩት ስመጥር ቴክኖክራቶች አንዱ የሆኑት የቀድሞውብሔራዊ ባንክ ገዢ  ተፈራ ደግፌ "Minutes of an Ethiopian Century" በተሰኘው መጽሐፋቸው ይህንን እውነታ በሀዘኔታ ያስታውሱታል፡፡
‹‹The tragedy of our Post-war generationof Ethiopian elite was that we adapted an attitude of public silence and private passivity on this professional level walking away from society instead of confronting its problems››
ልሂቁ ከ1953ቱ መፈንቅለ መንግሥት በቀር ምንም ሊጠቀስ የሚችል እንቅስቃሴ ሳያደርግ ዝምታን መምረጡ ለሚቀጥለው ትውልድ ግዙፍ ያልተሰሩ የቤት ሥራዎችን እንዳስረከበው መረዳት አያዳግትም፡፡ በክፍሉ ታደሰ ስሌት መሰረት 1930ዎቹ፣ በ1940ዎቹ እና በ1950ዎቹ የመጀመሪያ አጋማሽ የተወለዱና በ1960ዎቹ እና በ1970ዎቹ ንቁ የፖለቲካ ተሳትፎ የነበረውን ልሂቅ ያቀፈው ‹‹ያ ትውልድ›› ከወታደራዊው መንግሥትና እርስ በእርሱ ብዙ ዋጋ ያስከፈለ ትግል አድርጓል፡፡እንደመሬት ላራሹ ያሉ ውጤቶች ቢገኙበትም ሕጋዊነትን ዲሞክራሲያዊነት እንዲጀመር መሰረት ባለመጣሉ በኋላ ለመጡት ሁለት አምባ ገነንሥርዓቶች መነሳት መንስዔ ሆኗል፡፡ 
ወታደራዊ መንግሥት ወድቆ የሽግግር መንግስት የተቋቋመ ሰሞን ስመ ጥሩ ኢኮኖሚስት እሸቱ ጮሌ የኢትዮጵያ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ እና ፍትሐዊ ማኅበረሰብ እንዲመሰረት የ1966ቱን አብዮት ለመራው ትውልድ የሰጠው እድል በወታደራዊው ኃይል መጨናገፉን በመጥቀስ ‹‹ታሪክ ሀገራችንን የምንታደግበት እና ከገባችበት አዘቅት ውስጥ ጎትተን የምናወጣበት ተጨማሪ እድል ሰጥቶናል፡፡ ለአንድ ትውልድ የሚሰጥ ሁለት እድል እንዲሁ በዋዛ የሚገኝ አይደለም፡፡ ሁለቱንም በግዴለሽነትና በሞኝነት ማባከን በቀጣዩ ትውልድ ይቅር የማይባል ወንጀል ነው፡፡››ብለው ቢመክሩም ያ ትውልድ ከራሱ ታሪክ ሳይማር ቀርቶ ዳግም አገሪቱን ወደኋላ የሚጎትት ስህተት ሰርቷል፡፡ 
በስርዓቱ አምባገነንነት የተነሳ በአገሪቱ ፖለቲካዊ ጉዳዮች በንቃትመሳተፍ የነበረበት አዲስ ትውልድ (በ1980ዎቹ እና በ1990ዎቹ) ምንም ሊጠቀስ የሚችል ነገር ሳይሰራ አልፏል፡፡ ስደተኛው ጋዜጠኛ መስፍን ነጋሽ ከምርጫ 97 ጋር ከተያያዙ እንቅስቃሴዎች በስተቀር ጉልህ ድርሻ ያልነበረውን ይህንን ትውልድ ‹‹የጠፋ ወይም የባከነ›› ብሎ ጠርቶታል፡፡ ምርጫ 97ትም በቅንጅትም ሆነ በሕወሀት ኢኅአዴግ በኩል የመሪነት ሚና የተጫወቱት የያ ትውልድ አባላት በመሆናቸው ለትውልዱ ሙሉ እውቅና ለመስጠት ይከብዳል፡፡
ከዚህ ተስፋ ሰጭ ሙከራ በኋላ ስርዓቱ የፖለቲካ ፓርቲዎችን የግል ሚዲያውንና ሲቪል ማኅበረሰቡን አዳዲስ አፋኝ አዋጆች በማውጣት ፣ በማሰር እና በሌሎች እኩይ ተግባራት ማዳከሙ ሁላችንም የምናስታውሰው የቅርብ ጊዜ ትዝታ ነው፡፡ በዚህ አካባቢ ነው ዞን ዘጠኝ ኢ-መደበኛ የጦማርያን ቡድን  መንቀሳቀስ የጀመረው፡፡ የመጀመሪያዋ ጦማር ‹‹የሚያገባው ትውልድ ፍለጋ›› በሚል ርዕስ የወጣች ሲሆን ይህም ዞኑ ከዚያ በኋላ ያደረጋቸውን እንቅስቃሴዎች በሙሉ የቃኘ ነበር፡፡ በአጠቃላይ ከየትኛውም ብሔር ፣ ሃይማኖትና ፖለቲካዊ አስተሳሰብ ያልወጣና አማራጭ ትርክት በማቅረብ ትውልዱ በሀገሪቱ ጉዳዮች ላይ በንቃት እንዲሳተፍ ማነቃቃትን አላማው ያደረገ ነበር፡፡ አቅማችን በፈቀደ መጠን ከአለፉት ትውልዶች በተለይም ከያ ትውልድ ለመማር ሞክረናል፡፡ የሀገሪቱ ችግሮች ውስብስብ መሆናቸውን በመረዳት የትውልድ አቻዎቻችንን እኛም የምንማርበት መድረክ እንዲሆን ምኞታችን ነበር፡፡ ዝምታው ተሰብሮ በኃላፊነት ውይይት እንዲጀመር ተነሳሽነቱን ወሰድን፡፡ 
የውይይቱ መንፈስም ከጽንፈኝነት የፀዳ የሀሳብ ልዩነትን የሚያከብር እና ለአካዳሚያዊ ሀሳቦች ልዕልና የሚሰጥ ለማድረግም ሞክረናል፡፡( ህገ መንግስቱ ይከበር ሰንል የወያኔን ህገ መንግስት እውቅና ሰጡ ብለው ያጣጣሉን ድምጾች ቀላል አልነበሩም) ሀገራችን ያላት ደካማ የውይይት ባህልና ሥርዓቱ በየጊዜው የሚፈጥሯቸው ወደር የለሽ ብሶቶች ዋነኛ ተግዳሮቶች ነበሩ፡፡ እኛም የዚህ ማኅበረሰብ ባህልና ታሪክ ውጤቶች በመሆናችን መፈተናችን አልቀረም ፡፡ ነገር ግን ለጫና አልባው ውይይት (endless conversation) በተለይ እርስ በርሳችን በነበረን መስተጋብር ታማኞች ነበርን፡፡
ብዙዎች እንደቂልነት ሊወስዱት ቢችሉም የውይይቱ መድረክ አፍቃሪ ኢኅአዴግ የሆኑ ሰዎችና ራሱን ስርዓቱን የሚጨምርና የማያበሳጭ እንዲሆን በተቻለን መጠን ጥንቃቄ እናደርግ ነበር፡፡ ይህንን ጥረታችንን ብዙ ሰዎች  ትንሽ ሙከራችንን በለጋስነት እንዲወስዱት አደረጋቸው፡፡ ይህ ለጋስነት በሀገር ውስጥ እና በባህር ማዶ የሚገኙ የምናከብራቸው ሰዎችንና ተቋማትን ይጨምራል፡፡ እንደጠበቅነውም ብዙ ያልሆኑ ነገር ግን በቂ ሊባሉ የሚችሉ የትውልድ አቻ ወዳጆችን አፈራልን፡፡ ዞኑም የዘጠኝ ሰዎች ብቻ መሆኑ አከተመ፡፡ ‹‹ይህንን ብታስተካክሉት›› ‹‹ይህቺን ደግሞ እንዲህ ብታደርጓት›› እያሉ ድካማችንን እና ስንፍናችንን ማየት የማይፈልጉ ብዙ ሆኑ፡፡ 
በዚህ ሂደት እኛም ብዙ ተማርን፡፡ የተወሰኑ ኢ-መደበኛ የቡድኑ አባላትም የሕይወት ውሳኔዎችን በመወሰን ስራዎችን በመተው አራማጅነትን እና ጦማሪነት ጋር የተያያዙ ሙያዎች ውስጥ ገቡ፡፡ በፊት የምናከናውናቸውን ትንንሸ ስራዎች መስራት ለእኛ የማያረካ አክባሪዎቻችንንም መናቅ ሆኖ ተሰማን፡፡ ለበለጠ ስራ እራስን ወደ ማዘጋጀት ያሉብንን የአቅምና የቁርጠኝነት ችግሮች ለመፍታት ረዘም ያሉ እቅዶችን ያዝን፡፡ 
እኛ እንዲህ እና እንዲያ እያልን እናስባለን፡፡ መንግስት ደግሞ ስልካችንን ጠልፎ ከዋልንበት እየዋለ በብዙ ጆሮዎችና አይኖች እየሰለለን ወንጀል ሳይሆን ሰበብ ፈልጎ ሊያስረን አድፍጧል፡፡ በመጀመሪያ ‹‹ለራሳችን ትክክል ያልሆነ ትልቅ ግምት ስለሰጠን ነው እንጂ መንግሥት እኛን ምን ሰራችሁ? ምንአጠፋችሁ ብሎ ያስረናል?›› ብለን አጣጣልነው፡፡ የመታሰራችን ምልክቶች ሲገዝፉ ደግሞ ከብዙ ማሰላሰሎችእና ክርክሮች በኋላ እስከአሁን ያደረግነው ‹‹ወንጀል››  ከሆነ ካቴናው በእጃችን እንዲገባ ፈቅደን ጡመራውን እንደምንቀጥል በይፋ አውጀን ተመለስን፡፡ 
ጤናማ ሕዝባዊ ተዋስኦ (Public Discourse) እንዲዳብርና ኃላፊነትየሚሰማው ትውልድ እንዲፈጠር መድከም በእኛ የተጀመረ አይደለም፡፡ ብዙዎች በእስር፣ በግዞት (በስደት) እና በሞት ዋጋ የከፈሉበትነው፡፡ የኛን ትውልድ መንፈስ ለማረቅ ያደረጉት እያንዳንዱ ነገር በህሊናችን የገነነና በታሪክ ተመዝግቦ የሚቀመጥ ነው፡፡ ማንም ሊቀይረው በማይችለው የተፈጥሮ ኡደት እኛም ባለተራ ሆነናል፡፡ አገር አገር የምንለው በግልብ ብሔረተኝነትና በአጉል አርበኝነት መንፈስ በመነሳት አይደለም፡፡ የሀገር አመሰራረት ንድፈ ሀሳብና የአለማችን ጂኦ-ፖለቲካዊ እውነታ በመገንዘብ ነው እንጂ፡፡ ሀገራችን ከታሪኳ፣ከራሷና ከአሁኗ ጋር እንድንታረቅ ዋና ፍላጎታችን ነው፡፡ ይህ ደግሞ የሚሆነው የመናገር ነፃነት ሳይገደብ ሁሉም የሀገሪቱ ጉዳዮች የሰለጠነ ጫና አልባ ውይይት ሲደረግባቸው እንደሆነ እናምናለን፡፡
ከትውልድ ጥቂቶችን በማሰር፣ ከሀገር እንዲወጡ በማስገድዶ በማሰደድ እና በመግደል የትውልድ ጥያቄን መቀልበስ ይቻላል ብሎ የሚያስብ ቢኖር እንዳይስት ይጠንቀቅ፡፡ የ1953ቱን መፈንቅለ መንግሥት  መክሸፍን ተመልክቶ ንጉሱ የመፈንቅለ መንግሥቱን ጠንሳሾች በማሰርና በአደባባይ በመስቀል የትውልዱን የለውጥ ጥያቄ ያዳፈኑ መስሏቸው መሰረታዊ ማሻሻል ማድረጉን እንዳይዘነጉ ከመከሩ ሰዎች ውስጥ አንዱ ደራሲ ዶክተር ሀዲስ አለማየሁ ናቸው፡፡ በዚህ ታሪካዊ ምክራቸውን ንጉሱ ከቁብ ባይቆጥሩትም‹‹ለማናቸውም ነገር መነሻ የሆነው ሥሩ እንደተደበቀ ተቀምጦ ከላይ እንደሚታየው ቅርንጫፉን ብቻ ቢጨፈጭፉትና ለጊዜውእንኳ የጠፋ ቢመስል የተመቸ ጊዜ ሲያገኝ የተደበቀው ስር ዳብሮ ተስፋፍቶ ለመጥፋትም እንደሚያስቸግር ሆኖ ይነሳል›› ብለው ተንብየው ነበር፡፡ የዚህ ዘመንም ነገር ጥቂት እድሜ የሰጠው ሰው ሲፈፀም የሚያየው ነው፡፡ 
እስር ሲታሰብ ብዙ ስጋቶች ወደ አዕምሮ ይመጣሉ፡፡ ከሁሉም የሚከብደው ግን ቤተሰብን ማንገላታትና በማረሚያ ቤት ተረስቶ መቅረት ነው፡፡ ቀበቶዬን አስረክቤ ወደማረሚያ ቤት ስወሰድ ይህንን እያወጣሁኝ እያወረድኩኝ ነበር፡፡ ያለፉት ሰባት ወራት የእስር ቆይታዬን ግን በመጠኑም ቢሆን መሳሳቴን ነግሮኛል፡፡ ማዕከላዊ ጨለማ ቤት በነበርኩኝ ጊዜ ጠያቂ ሰው ማግኘት የሚፈቀደው በሳምንት አንድ ቀን ለቤተሰብ አባላት ብቻ ነበር፡፡( እሱም ከሁለት ሳምንት “ምርመራ” በኋላ ከቤተሰብ ውጭ ጠያቂ ሲመጣ እኛን ማግኘት ስለማይፈቀድ የጠያቂው ስም በቁራጭ ወረቀት ላይ ተፅፎ ይመጣ ነበር፡፡ እነዚህ ሰዎች ለእኔ ብዙ ትርጉም ነበራቸው፡፡ በእስር ቤት አለመረሳቴን እና ስለእኔ እስር የሚጨነቁ ወዳጆች እንዳሉኝ እዚያ ጨለማ ቤት ያለሁት ለግልጉዳዬ ሳይሆን ማኅበረሰባዊ ጉዳይ(public cause) ይዤ መሆኑ እያስታወሰ መንፈሴ ሳይሰበር ያኖረኝ ነበር፡፡ ፍርድ ቤት ስንቀርብ ከሩቅ የማያቸው ብዙ ፊቶች መንፈስን የሚያረጋጉና የሚያጽናኑ ናቸው፡፡ በሀገር ውስጥ እና በባህር ማዶ ያሉ የቅርብ ጓደኞቻችን በአካልነው እንጂ በመንፈስ ከእኛ ጋር አልታሰሩም ማለት ይከብዳል፡፡ ከከንፈር መጠጣ በዘለለ  እስሩ እንዳይከብደን እና በሕግ ፊት (ይፈተን ዘንድ ነው እንጂ የፍትሕ ስርዓቱ ብቻውን ተነጥሎ ጤናማ እንደማይሆን ለቀባሪው ማርዳት ነው) ንጽህናችንን ለማረጋገጥ የሚያስፈልገውን ከማድረግ አልቦዘኑም፡፡ 
ማንዴላ አንድ ሰው ወህኒ እስኪወርድ ድረስ በእውነት ሀገሩን አያውቃትም(It is said that no one truly knows a nation until one has been inside its jails) ያለው ምንኛ ልክ ነው! እኛም ከፍተኛ የትምህርት ተቋም እንደገባ ተማሪ በግርምት እየተማርን ነው፡፡ ከመማር የሚገኝ ደስታ ደግሞ እጅግ ጣፋጭ ነው፡፡
አሁን……..
አሁን በምናብ ወደ አዲስ አበባ የቀጠሮ እስረኛ ማረፊያ ቤት (ቂሊንጦ)እንሂድ፡፡ የእኛው ቀለብ (Ration) በጎላና በሰፌድ ተደርጎ እየገባ ነው፡፡ ድምጽ ማጉያው ‹‹ሰዓቱ የቆጠራ ስለሆነ ማንኛው ታራሚ በየቤቱ በር ላይ እንዲሰለፍ ›› እያለ ይለፍፋል፡፡ ከጥቂት ደቂቃዎችበኋላ የቤቱ በር ከውጭ ይቆለፋል፡፡ የቤቱ ካቦ የቤቱን በር እየደበደበ ‹ቆጠራ! ቆጠራ!ቆጠራ!..... እያለ ይጮሀል፡፡ በፊት በቀላሉ የማደርጋቸው ማኪያቶ እንደመጠጣትና በአውራ መንገድ ነፋሻ አየር እየተቀበሉ በዝግታ መራመድ የማልችል እስረኛ ሆኛለሁ፡፡ነገር ግን ሰማዩን እያየሁ ስለነገ፣ ስለአገሬ አልማለሁ፡፡ ህልም እንደሆነ አይታሰር!

በአዲስ አበባ በኑር (በኒ) መስጅድ ህዝበ ሙስሊሙ ድንገተኛ ተቃውሞ በማድረግ አስገራሚ ተቃውሞውን ገልጽዋል (photos and video)

Friday, December 19th, 2014
Image
የተለያዩ መፈክሮችን የያዙ ፊኛዎች ወደ ተውለብለበዋል :: ፊኛዎቹ የተለያዩ መፈክሮች የተጻፈባቸው ሲሆን ከነዚህም መካከል : - ትግሉ ይቀጥላል ፍትህ ነጥፏል ፤ሂጃብ መለያችን፤ኒቃብ ውበታችን ፤ትግላችን ቀጥሏል
ፍትህን ማዘግየት ፍትህን መንፈግ ነው ፤ትግላችን እንደቀጠለ ነው ::

ፍትህ ፍትህ ፍትህ ;We Need Justice ፤Hijab Is Beauty ፤ justice Is Denied የሚሉት መፈክሮች ይገኙበታል፡፡ በርካታ ፊኛዎች የተውለበለቡና ወደ ሰማይ የተለቀቁ ሲሆን ተቃውሞው በከፍተኛ ድምቀት ተከናውኗል፡፡ መንግስት በሴኩላሪዝም ሽፋን እየፈጸመ ያለውን የሂጃብ ገፈፋ የሚያወግዝ ሲሆን በተጨማሪም በህዝበ ሙስሊሙ መፍትሄ አፈላላጊ ኮሚቴዎች ላይ እጸፈጸመ ያለውን የፍትህ መዛባት ፤ በማረሚያ ቤቱ የሚፈጸሙ ግፎችን ለማውገዝ ነው፡፡ መንግስት ሙሉ በሙሉ ተቋሞውን በሃይል አስቁሚያለሁ ሲል የነበረ ሲሆን ህዝበ ሙስሊሙ ግን ድንገተኛ ተቃውሞ በማድረግ አስገራሚ ተቃውሞውን ገልጽዋል፡፡

Please wait, video is loading...

የባህር ዳር ህዝብ አደባባይ ወጣ፤ ባህር ዳር በህዝባዊ ጥያቄዎች እየተናጠች ነው::

Friday, December 19th, 2014

የባህዳር ነዋሪ በነቂስ በመውጣት በክልሉ ም/ቤት ፊት ለፊትና በአዲሱ ም/ቤት(ቀበሌ 10) መስቀል አደባባይ የቤተክርስያን የታቦት ማደሪያ ፣ ንብረትነቱም የቤተ-ክርስቲያን ነው ልትነጠቅ ወይም መንግስት እንደሚለው ለባለሀብት ሊሰጥ አይገባም በማለት ቁጣቸውን በማሰማት ላይ ናቸው፡፡ የባጃጅ ሾፌሮችም በየቦታው ትላክስና ጩኸት እያሰሙ ነው፡፡ የመስቀል አደባባይን መፍረስ በመቃወም በባህርዳር ከተማ የነበረው ሰልፍ ጥያቄውን አሰምቷል:: ሆኖም በአሁኑ ሰዓት በባህርዳር ከተማ በሕዝበ ክርስትያኑ የሀይማኖት ነፃነት ጥያቄ ይዘዉ በወጣ ህዝብ ላይ በተከፈተ ተኩስ እየታወከች እንደሆነ ከአካባቢው የሚመጡ መርጃዎች እየተሰሙ ነው!! ወጣቶች በተቃዉሞ እናቶችና አዛዉንቶች በእንባ ተቃዉሞአቸዉን እየገለጡ ይገኛሉ፡፡ ከቀበሌ 10 አባይ ማዶ ያለው መንገድ ተቃውሞውን በተቀላቀለው ህዝብ የተዘጋ ሲሆን ወደ ጎንደር የሚወስደው መንገድም መዘጋቱ ታውቋል፡፡ የቀበሌ 8፣ 10ና 11 ነዋሪዎች እንዲሁም የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተማሪዎች ተቃውሞውን እየተቀላቀሉ ነው ተብሏል፡፡ የአፈ ጉባኤ ጽ/ቤት አካባቢም በርካታ ህዝብ የተገኘ ቢሆንም ርዕሰ መስተዳደሩን ጨምሮ ሌሎች ባለስልጣናት የሉም እንደተባሉ ገልጸውልናል፡፡
የሰልፉን ፎቶዎች ይመልከቱት:1937456_312016248996709_1054682142798199146_n

9783_596573470488802_1311708396556689267_n

Letter to the former ETV ይድረስ ለቀድሞው ኢቲቪ – የኋላው ከሌለ የለም የፊቱ ያለው ማን ነበር?

Friday, December 19th, 2014

ቁም ነገር መፅሔት ቁጥር 193 ታህሣስ 2007

ለሶደሬ

ሰሞኑን አዲስ ስያሜ ይዘህ የወደፊት መለያዮን/ፈረንጆች ሎጎ ይሉታል/ ስሩልኝ፤ የጣቢዬንም መርህ /ሞቶ/ ሰይሙልኝ ብለህ ያስነገርከውን ማስታወቂያ ተመልክተናል፡፡ እርግጥ ነው ገና ስያሜህን ቀይረህ በኢቲቪ መስኮት ብቅ ባልክበት ሰሞን አንድ ጦማር በዚሁ ገፅ ላይ መፃፋችንን አትረሳውም፡፡‹ ለባለሙያዎች ውድድር ብታወጣ የተሻለ አዲስ ለዓይን ማራኪ መለያ ታገኛለህ› ብለን ያቀረብነው፡፡ ሀሳብ ብዙም ሳይቆይ ሰምተህ ወደ ጨረታ መሄድህ ሊበረታታ የሚገባው ነው፡፡
ውድ የቀድሞ ኢቲቪ
አዲሱን መለያህን በተመለከተ ከስምንት ሺህ በላይ ሰዎች ከሀገር ውስጥና ከውጪ ሀገር ተሳትፎ ማድረጋቸውን ነግረኸናል፡፡ጥሩ ነው፡፡ ስራውንም በራስህ ሳይሆን በባለሙያዎች አዋቅረህ ማስገምገምህንና የዩኒቨርሲቲው መምህራን የኮሚቴው አባላት እንደነበሩ ተመልክተናል፡፡ ነገር ግን ባለሙያ የተባሉት የዩኒቨርሲቲ መምህራን በእርግጥ ኢትዮጵያውያን ናቸውን? ይህንን ጥያቄ የጠየቅነው ያለነገር አይደለም፡፡ አንተን እንዲያማክሩና ሙያዊ አስተያየት እንዲሰጡህ በጀት መድበህ የሰየምካቸው ‹ምሁራን› እንዴት ብለው ነው ሞቶህን በእንግሊዝኛ መርጠው የሰጡህ?!፡፡
ውድ የቀድሞ ኢቲቪ
ለመሆኑ ጣቢያህ ከ24 ሰዓታት ስርጭት ከ18 ሰዓታት በላይ የሚሆነውን ስርጭት የሚያቀርበው ለሀገር ውስጥ ተመልካችና ለኢትዮጵያውያን ሆኖ ሳለ ከቶ ለምንድነው ሞቶው በእንግሊዝኛ እንዲቀመጥ የተደረገው? በእንግሊዝኛ ማድረጉ ከዓለም አቀፍ አሰራር ጋር ያገናኛል ቢባል እንኳ በመጀመሪያ መፃፍ ያለበት የትኛው ነው? መቼም ሀገሪቱ በአፍሪካ ውስጥ የራሷ ቋንቋና ፊደል ያላት ብቸኛ ሀገር መሆኗን ላንተም ሆነ ለ‹ምሑራኑ› መንገር ለቀባሪው ማርዳት ነው፡፡ ታዲያ ኢትዮጵያውያን የሚኮሩበትና በቅኝ አለመገዛታችንን ከሚያውጁበት ቀሪ ቅርሶች መሃከል የቀረው ፊደላችን ነበር፡፡ታዲያ ይህንን ፊደላችንን ከቲቪ መስኮትህ ላይ በቅድሚያ እንዳይታይ መከልከልህ ምን ይባላል? ለመሆኑ ‹ጎረቤትህ የኤርትራ ቲቪ› ይህንን ፊደላችንን እንዴት አሽሞንሙኖና አሳምሮ እንደሚጠቀምበት ልብ ብለሃል? በእጅ የያዙት ወርቅ ሆኖ ይሆን ?…
ውድ የቀድሞ ኢቲቪ
እርግጥ ነው የሀገሪቱ የሥራ ቋንቋ አማርኛ እንደሆነ በግልፅ ተደንግጓል፡፡ ህገ መንግስቱን ማክበርም ሆነ ማስከበር አንተን አይመለከትም ማለት ነው?
ይድረስ ለቀድሞው ኢቲቪ
ወይስ እንደ ብሔራዊ ጣቢያነትህ ምንግዜም የሀገሪቱን የስራ ቋንቋ የግድ መጀመሪያ መፃፍ እንዳለብህ መንገር ሃምሳ ዓመቱን ለማክበር ሽር ጉድ እያለ ካለ ከእንዳንተ አይነት ‹ጎልማሳ› አይጠበቅም፡፡ልጆቻችንም ዘወትር በየትምህርት ቤቱ ‹ድንጋይ መወርወርና አማርኛ መናገር ያስቀጣል› እየተባሉ በቋንቋቸው እንዲያፍሩ የሚደረጉበትን አካሄድ የሚያግዝ መንገድ መከተልህ ምነው ? ያሰኛል፡፡ በመሆኑም ቢያንስ መግባቢያችን ሙሉ ለሙሉ አማ- እንግሊዝኛ ከመሆኑ በፊት አንድ ብትለው ይበጃል እንላለን፡፡
ውድ የቀድሞ ኢቲቪ
ለመሆኑ የመረጥከውና ለህዝብ ምርጫ ያቀረብከው ሞቶ ምን ያህል ከፖሊቲካዊ አስተሳሰብ የፀዳ ነው? የሚለውን አስተያየት እዚህ ላይ ለመስጠት አንፈልግም፡፡ ምክንያቱም ቃሉ ራሱ ስሜቱንና ምንነቱን ይናገራልና፡፡በመሰረቱ አንተ ከሰየምካቸው ‹ምሑራን ›የተሻለ እውቀት ባይኖረንም አንድ ሞቶ /መርህ/ሲወጣም ሆነ ሲሰየም የጣቢያውን የወደፊት ዓላማና ግብ የሚያንፀባርቅና በጊዜ ሂደት የማይቀየር ሊሆን የሚገባው ይመስለናል፡፡ ከመጣው ስርዓት ጋር የሚቀያየር ሞቶ ማስቀመጥ የጣቢያውን የተአማኒነት ደረጃ እንደሚያወርደው አይጠፋህም፡፡ ታዲያ ይህ ሞቶ የሚወጣውና የሚያገለግለው ህዳሴው እስከሚረጋገጥ ድረስ ብቻ ነው ወይስ ከህዳሴውም በኋላ ይቀጥላል? ከህዳሴው በኋላ ትርጉም ይኖረዋል? አይመስለንም፡፡ጣቢያው በእስካሁን አካሄዱ በህዝብ ዘንድ ያጣውን የተአማኒነት ችግርስ አዲሱ ሞቶ ማስተካከልና ማረም አልነበረበትም? ህንፃዎችንና መኖሪያ ቤቶችን ከዲሽ ወረርሽኝ የሚከላከል ሞቶ ከወዴት ይገኛል?
ውድ የቀድሞ ኢቲቪ
ለመሆኑ የተመረጡት ሞቶዎች አንድ ራዲዮንና ቴሌቪዥንን በበላይነት ከሚመራና ከሚያስተዳድር ጣቢያ ጋር ያላቸው ቁርኝት ምን ያህል ነው? ሁኔታው እጅግ አናሳ መሆኑን ያሳያል፡፡ አሁን ለምርጫ የቀረቡት ሞቶዎች እኮ የሬዲዮ እንጂ የቴሌቪዝን ሞቶ የመሆን አቅማቸው ደካማ ሆኖ ነው ያገኘነው፡፡ ለምሳሌ የህዳሴው ድምፅ/The voice of Renascence /የብዝሃነት ድምፅና/ The voice of Diversity / እና የሁለቱ ጥምረት ውጤት የሆነው የህዳሴውና የብዛሃነት ድምፅ/ The voice of Renascence and Diversity / የሚሉት ሞቶዎች ትኩረታቸው ድምፅ ላይ በመሆኑ 

የኢትዮጵያ ሬዲዮ መለያ ብቻ ከመሆን አይዘሉም፡፡ የቴሌቪዥን ቴሌክኖሎጂ ከሬዲዮ የሚለየው ድምፅ ላይ ብቻ ሳይሆን ምስልንም የሚያካትት መሆኑ ግልፅ ነው፡፡ ማንም ጤነኛ አእምሮ ያለው ሰው ግን ለመጀመሪያ ጊዜ እነዚህን ሞቶዎች ሲሰማ የሬዲዮ ሞቶ መሆናቸውን ሊጠራጠር አይችልም፡፡
ውድ የቀድሞ ኢቲቪ
ለመሆኑ ስምህን ወደ ኮርፖሬሽን ስትቀይር የኢትዮጵያ ሬዲዮና ቴሌቪዥን ኮርፖሬሽን ለማለት ምነው አልደፈርክም? ሬዲዮና ቴሌቪዥን የተለመዱ ቃላት መሆናቸው ብቻ ሳይሆን ‹ብሮድካስት› ብለህ ከሰየምከው የእንግሊዝኛ ቃል ይቀላል፡፡ በተለይም ፊደል ላልቆጠሩ ወገኖቻችን ‹ብሮድካስት› የሚለው ቃል የውጪ ድርጅት መለያ አድርገው ቢገምቱ ጥፋት የለባቸውም፡፡ የቋንቋ ምሑራን በዚህ ጉዳይ ላይ እንዴት አስተያየት ሳይሰጡበት እንዳለፉ ግራ ያጋባል፡፡ እርግጥ ነው የድርጅትህ ስያሜ የፀደቀው በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በመሆኑ የቋንቋ ባለሙያ እጥረት ያለው አንተ ጋር ብቻ ሳይሆን እዚያም አካባቢ እንደሆነ አንድ ማሳያ ይመስለናል፡፡
ውድ የቀድሞ ኢቲቪ
የአንድ ቴሌቪዥን ሎጎም ሆነ ሞቶ ሀገርን የሚያስተዋውቅና የሀገርን ገፅታ የሚገነባ መሆኑ ካልተዘነጋ በስተቀር ብዙዎቹ ይህንኑ ስሜት ሲያንፀባርቁ ይታያል፡፡ አንዳንዶቹ ድርጅቶች የሀገር ቤት ቋንቋና ፊደልን በአግባቡ የሚያስተዋውቁበት መንገድ በስፋት ይታያል፡፡ የሌሎች ድርጅቶችን መለያ ትተን ካንተ ስራ ጋር ተቀራራቢ ስራ የሚሰሩት ራዲዮ ፋናና ሸገር ሬዲዮ ሎጓቸውን እንዴት በአማርኛና በእንግሊዝኛ አሰርተው እንደሚጠቀሙ ምናልባት ካላየኸው በዚህ አጋጣሚ ልንጠቁምህ ይገባል፡፡ የሀገሪቱን የቱሪዝም ሃብት የማስተዋወቅና የቱሪስት ፍሰቱን በማብዛት በ2012 ዓ.ም ከአፍሪካ ተመራጭ የቱሪስት መዳረሻ ለማድረግ እየሰራሁ ነው የሚለው ባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር ምነው ነገሩን ችላ አለው?
ውድ የቀድሞ ኢቲቪ
ለመሆኑ የድሮ የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን የድሮው ሎጎ ባለበት ቢቀጥል ምን ይመስልሃል? የድሮው ሎጎ ላለፉት 50 ዓመታት በየዕለቱ ይታይ የነበረ ከመሆኑ ጋር ተያይዞ በእያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ የቴሌቪዥን ተመለካች ህሊና ውስጥ አሁንም አለ ለማለት እንደፍራለን፡፡ በተለይም ድሮ በአባባ ተስፋዬ ተረቶች ያደግን ልጆች የአባባ ተስፋዬ ተረት ከመጀመሩ በፊት ቴሌቪዥኑ ፊት ተደርድረን ስንጠብቃቸው የቲቪውን ስርጭት መጀመር የሚያበስረን ይህ የድሮው አንቴና የተሸከመ ጎጆ ቤት ነበር፡፡በነገርህ ላይ በዚህ ዓመት 50ኛ ዓመትህን ለማክበር ተፍ ተፍ እያልክ እንደሆነ ሰምተናልና ይህንን የድሮ ሞቶ የሰራውን ሰው ፈልገህ ብታስተዋውቀን ከዚህ አለፍ ሲልም ያለፈው 50 ዓመታት ባለ ታሪክ በመሆኑ ብትሸልመው ደስ ይለናል፡፡ የኋላው ከሌለ የለም የፊቱ ያለው ማን ነበር?
ውድ የቀድሞ ኢቲቪ
በል ቻዎ…ቁ

With our e-mail alerts, you will get everything from breaking news about Ethiopia to the days most popular videos, drama, health tips and stories sent straight to your inbox. Sign up for Email alerts

ምርጫ የዴሞክራሲያዊ ስርአት መገለጫ ብቻ ሳይሆን የሰላማዊ ትግል ስልት አካል ጭምር ነው! – Dave Teshome

Friday, December 19th, 2014

ምርጫ በአንባገነን መንግስት ውስጥ?
ምርጫ የዴሞክራሲያዊ ስርአት መገለጫ የሚሆነው ነጻ፣ ፍትሃዊና ተወዳዳሪ (free, fair and contested) ባህሪያትን የተላበሰ እንደሆነ ብቻ ነው፡፡ በኢ-ዴሞክራሲዊ መንግስት ውስጥ የሚደረጉ ምርጫዎች በምንም መመዘኛ የዴሞክራሲ ስርዓት መገለጫዎች አይሆኑም፡፡ በሀገራችን በአጼው፣ በደርግ እና በኢህአዴግ ዘመነ-መንግስታት ተደርገው የነበሩ ምርጫዎች የአጼውን፣ የደርጉንና የኢህአዴግን የአገዛዝ ስርዓቶች የስልጣን ዘመን ለማራዛም የተደረጉ (“mechanism of regime maintenance”) ምርጫዎች እንጂ አንዳቸውም የዴሞክራሲዊ ምርጫ ባህሪያትን የተላበሱ አይደሉም፡፡ በእርግጥ በባለፉት ሁለት የመንግስት ስርአቶችም ሆነ በኢህአዴግ ዘመነ-መንግስት የተደረጉ ምርጫዎች በተለያዩ የፖለቲካ አገዛዝ ስርአቶች ውስጥ እንደመደረጋቸውና በወቅቱ ካለው የሀገራችን የፖለቲካ ዕድገት አንጻር የተለያዩ ባህሪያትን የተላበሱ ነበር፡፡ ይህ ሁኔታ ግን በኢትዮጵያ ብቻ የታየ ሳይሆን በማንኛው ኢ-ዴሞክራሲያዊ መንግስት ውስጥ የሚደረጉ ምርጫዎች አጠቃላይ ገጽታ ነው፡፡

ምርጫ እንደ ሰላማዊ ትግል ስልት?
በአንባገነን ስርአት ውስጥ የሚደረጉ የነጻነት፣ የፍትህ እና የዴሞክራሲያዊ ጥያቄዎች የአንባገነን ስርአቱን ጥቅምና ፋላጎት ባስከበረ መልኩ ሊመለሱ አይችሉም፡፡ ይህ የሚወልደው ፖለቲካዊ ግጭቶችም እልባት የሚያገኙት አንድም እጅን አጣጥፎ በመቀመጥ የአምባገነን ስርአት የፍርሃት እስረኛ በመሆን (passive submission)፣ አሌያ በትጥቅ ትግል(violent)፣ ወይም ደግሞ በሰላማዊ ትግል (non-violent) ነው፡፡ ሰላማዊ ትግልን ከትጥቅ ትግል የሚለየው የጭቆና መጠን ጉልህ ወይም ቀላል የመሆን አለመሆን ፣ ወይም ደግሞ የሰብአዊና ፖለቲካዊ መብቶች ጥሰት አናሳ መሆንና ያለመሆን ሳይሆን ልዩነቱ የሚመጣው በምንክተለው የፖለቲካ ትግል ስልት ላይ ነው፡፡ የሰላማዊ የፖለቲካ ትግል አባት የሚባለው ጄን ሻርፕ፣ የሰላማዊ ትግል ትርጓሜ ሲስቀመጥ፡- “the exercise power depends on the consents of the ruled who, by withdrawing that consent, can control and even destroy the power of their opponents” ብሎ ነው፡፡ ከዚህ የምንረዳው፣ ሰላማዊ ትግል አንደኛ፣ መሰረቱ ተገዢውና ተጨቋኙ ህዝብ ነው፡፡ ሁለተኛ፣ የትግል ስልቱ ህዝቡ ለገዢዎቹ የሰጠውን ይሁንታን በማንሳት ላይ የተመሰረተ ነው፡፡ ሶስተኛ፣ ህዝቡ ገዢው ፓርቲ ስልጣኑን መኪያስጠብቅበት ጉልበት ያልተናነሰ ጉልበት ለገዢዎቹ በማሳየት (by means of wielding power) ገዢዎቹን መቆጣጠር፣ ከዚህም ከላፈ የመሪዎቹን ጉልበት በማፍራረስ ነጻነቱንና ዴሞክራሲያዊ መብቱን የሚያስጠብቅበት ነው፡፡
ከሰላማዊ ትግል ዘዴዎች አንዱ የፖለቲካ ትብብርን መንፈግ (the method of political noncooperation) ነው፡፡ ከዚህ ዘዴ ውስጥም፣ ተቋዋሚ ፓርቲዎች በአምባገነኑ ስርአት ውስጥ የሚደረጉ ምርጫዎች ውስጥ እራሳቸውን ማግልለ አንዱ ስልት ነው፡፡ ሆኖም ግን፣ በተደጋጋሚ እንደታየው ከምርጫ እራስን ማግለል ውጤታማ የሆነ የሰላማዊ ትግል ስልት አይደለም፡፡ ከ1990 እስከ 2009 እ.ኤ.አ ከተደረጉ 171 ከምርጫ እራስን የማግለል ማስፈራራት እና ከምርጫው እራስን በማግለል የተገኙ ውጤቶች ሲታዩ ከምርጫ እራስን ማግልለ ሳይሆን ከምርጫ እራስን አገላለው የሚል የማስፈራራት ስልት ውጤታማ እንደሆነ መረጃዎች ያመላክታከሉ፡፡ ከምርጫ እራስን የማግለል ስልት ደካማ ጎኑ በራሱ ቁሞ ውጤት የሚስገኝ ስልት አለመሆኑ ነው፡፡ በሀገራችንም በ1985 ዓ.ም እና በ2005ዓ.ም ተሞክሮ ውጤት አልባ መሆኑን አይተንዋል፡፡

በሌላ በኩል፣ ይህን ክፍተት የተረዱ የፖለቲካ ሳይንቲስቶች ምርጫን እንደ ሰላማዊ ትግል ስልት መጠቀም የሚቻልበትን ዘዴ ቀይሰዋል፡፡ ይህን ዘዴ Democratization by Elections በሚል የሰየሙት ሲሆን፣ ዋና ዋና ሃሳቡም፡-
• ምርጫዎ ለአንባገነኑ መንግስት መጨቆንን በጣም ከባድ እና መዘዘ-ብዙ እንዲሆን ያደርጋሉ፣
• ምርጫን ማካሄድ ለአንባገነኑ መንግስት ከውጭ መንግስታት ጋር ለሚያካሂደው ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ዲፕሎማሲያዊ ጥቅም መስጠቱ፣
• ዜጎች አንባገነናዊ መንግስትን ከሚታገሉበት ስልት አንዱ መብቶቻቸውን ለማስከበር የሚያደርጉት ትግል አንዱ ነው፡፡ በምርጫ መሳተፍ (እንደ መራጭም ተመራጭም) ደግሞ የዜጎች ፖለቲካዊ መብት ነው፡፡ ይህን መብት መጠይቅ፣ ለመብታቸውም መታገል፣ ድምጻቸውን በምርጫ መስጠት፣ ድምጻቸውን እንዳይሰረቅ ማስጠበቅ አንዱና ወነኛው ስልት መሆኑ፣
• በሌላ ጊዜ አምባገነኑ መንግስት የሚዘጋቸውን በሮች ለምርጫ ሲባል ብቻ የሚከፍታቸው በሮች መኖራቸው፣
• ምርጫዎች ተቋዋሚ ፓርቲዎችን በጋራ በትብብር እንዲሰሩና ወደህዝቡ እንዲቀርቡ እንድል ስለሚፈጥሩ፣ እና
• ምርጫዎች ሰብአዊ፣ ዴሞክራሲያዊና ፖለቲካዊ መብቱን የሚጠይቅ ዜጋን ለመፍጠርር መነቃቂያ መድኮች በመሆናቸው (bargaining power) ነው፡፡
በመጪው ምርጫ በመሳተፍ ይህን ዘዴ ከሀገራችን ተጨባጭ ሁኔታ አንጻር በመቃኘት ተግባራዊ ማድረግ ይቻል ይሆን?

መነሻ ሃሳብ
1. በመጪው ምርጫ መሳተፍ ማለት ምርጫው ዴሞክራሲያዊ ነው፣ ኢትዮጵያ ውስጥ ዴሞክራሲያዊ ሂደት አለ ማለት አይደለም፡፡ ኢ-ዴሞክራሲያዊ ምርጫ መሆኑን ማንም የሚገነዘበው ነው፡፡ አለምአቀፉ ማህበረሰብም የሚረዳው ነው፡፡
2. ኢህአዴግ የኢትዮጵያ መንግስት ነው፡፡ ምን አይነት መንግስት ነው? ኢ-ዴሞክራሲያዊ፣ አምባገነናዊ መንግስት ነው፡፡
3. በምርጫው እራስን በማግለል ተቋዋሚ ፓርቲዎች ሊያገኟቸው የሚችሉ ውጤቶች አናሳ (እሱም ካለ) ናቸው፡፡
4. ገዢው ፓርቲ የሚከፍታቸውን በሮችና የተገኙ እድሎችን በአግባቡ መጠቀም ተገቢ ነው፡፡
5. ባለፉት 23 ዓመታት ስለገዢው መንግስት ጨቋኝነት፣ አምባገነንነት ተወርቷል፡፡ ይሄ ምንም ውጤት አላመጣም፡፡ አሁን ደግሞ የዕይታ ለውጥ ያስፈልጋል፡፡ የተቋዋሚ ፓርቲዎች ላይ ማተኮር ተገቢ ነው፡፡ ሰላማዊ ትግል መሰረቱ የአምባገነን የጨቋኝነት አቅም ላይ የተመሰረተ ሳይሆን የተጨቋኙ አቅም ላይ የተመሰረተ ነውና፡፡
6. ማንም ተቋዋሚ ፓርቲ ብቻውን በመሮጡ ሊያሳካው የሚችለው ውጤት አናሳ ነው፣ በጋራ ሊገኝ ከሚችለው ውጤት አንጻር፡፡
7. በዚህ ምርጫ ሊገኝ የሚችለው ውጤት መንግስትን መቀየር የሚያስችል ውጤት ሳይሆን፣ ሊገኝ የሚችለው ውጤት መመዘን ያለበት ዴሞክራሲያዊ ስርአት የተገነባባት፣ ፍትህ የነገሰባት፣ እኩልነት የሰፈነባት ሃገር ለመፍጠር ምን ያህል ወደፊት ያራምደናል ከሚል መሆን አለበት፡፡

ይህን ዘዴ ተግባራዊ ለማድረግ የሚያስችሉ ዘዴዎች
ገዢው ፓርቲ በሚከፍተው በር ሁሉ ለመጠቀም ውስጣዊ አቅም መገንባትና ዝግጁ፡- የሬዲዮ ክርክር፣ የቴሌቭዥን ክርክር፣ በህትመት ሚዲያዎች የሚሠጡ ዕድሎችን በአግባቡ በመጠቀም በግል ሚዲያ አለመኖር የሚፈጥረውን ክፈተት ማጥበብ እንዲሁም ገዢው ፓርቲ ላይ ስራ ማብዛት፣

ተቋዋሚ ፓርቲዎች ተናቦ የመስራት ዘዴ መከተል፡- ተቋማዊ ፓርቲዎቻችን በአንድነት መስራት ከብዷቸዋል፡፡ እርስ በእርስ የሚያረጉትን ትርጉም የለሽ የፖለቲካ ሽኩቻ በማስወገድ፣ ከተቻለም በምርጫው ጊዜ የእርስ በእርስ ውድድር እንዳይኖር የዕጩዎቻቸውን የመወዳደሪያ ክልል አወሳሰን ላይ በጋራ በመስራት ከገዢው ፓርቲ ጋር በአብዛኛው የምርጫ ክልሎች ላይ መወዳደር፡፡ እንዲህ በማድረግ የገዢውን ፓርቲ ጉልበት መሳሳትና መበተን ይቻላል፣ የጭቆና ወጪውም ከፍተኛ ይሆናል፣

የምርጫ ስትራተጂ፡- የተቋማዊ ፓርቲዎች የምርጫ ስትራተጂ ህዝባዊ መሰረት ለመፍጠር፣ ከዚህ ምርጫ ባሻገር የፖለቲካ መሰረት በመጣል ለቀጣይ ስራዎች ግብዓት የሚሆኑ አደረጃጀቶች መፍጠርንም ማካተት ይሆናል፡፡ የሚፈጠሩት አደረጃጀቶች ለቀጣይ ሰላማዊ ትግል መሰረት ይሆናሉ፡፡

በምርጫው ሂደት ንቁ ተሳታፊ መሆን፡- የምርጫ ታዛቢዎች ምርጫ ላይ፣ የምረጡኝ ቅስቀሳ ላይ እና በሁሉም የምርጫው ሂደት ውስጥ ንቁ ተሳታፎ ማድረግ፡፡ እንዲህ በማድረግም በተቻለ አቅም ለገዢው ፓርቲ ምርጫ ለማጭበርበር የማያመች ሁኔታ መፍጠር

ሰነዶችን የመያዝ አካሄድ፡- በምርጫው ወቅት የሚፈጸሙ የመብት ጥሰቶችን፣ የምርጫ ማጭበርበርን፣ ህገወጥ የሆነ የገዢውን ፓርቲ እንቅስቃሴ የሚያሳዩ ሰነዶችና መረጃዎች በአግባቡ በማሰናዳት የምርጫዉን ኢ-ዴሞክራሲያዊነት ማሳየት ይቻላል፡፡

ሊጠበቁ የሚችሉ ውጤቶች
የአጭር ጊዜ ውጤቶች
ተቋማዊ ፓርቲዎች ያላቸውን አነስተኛ የፋይናንስ፣ የሰው ኃይል እና ድርጅታዊ አቅም በአግባቡ መጠቅም ያስችላቸዋል፡፡
በህግ ማውጫው ምክር ቤት ውስጥ በመሳተፍ አማራጭ ፖሊሲዎቻቸውንና የመፍትሄ ሃሳቦቻቸውን ለማቅረብ የሚችሉ ይሆናል፡፡ የህዝቡን ብሶት፣ የመብት ጥሰት የሚያሰሙበት መድረክ ይኖራቸዋል፡፡
የረጅም ጊዜ ውጤቶች
በጋራ አምባገነኑን መንግስት መገዳደር ይችላሉ፡፡ ከአምባገነኑ ስርአት መውደቅ በኃላ ለሚፈጠረው ስርአት ግብዓት የሚሆን በመተባበር ላይ የተመሰረተ ተቋዋሚ ፓርቲዎች ግንኙነት ይፈጠራል፡፡
ሊደርስባቸው ከሚችልው የገዢው ጭቆና በጋራ የመከላከልና የመደጋገፍ ባህል ያጎለብታሉ፡፡
ትግሉን ከዲያስፖራ ወደ ሀገር-ቤት ወዳለው ህዝብ ይመለሳል፡፡ ይህም ለተቋዋሚዎች የበለጠ የመንቀሳቀሻ እድልና የስራ ነጻነት ይሰጣቸዋል፡፡ ይህም የድል ቀኑን ያቀርበዋል፡፡ “ድል ሁል ጊዜም የህዝብ ነው” እንዲሉ አበው፡:10846237_352811124921249_4560187603685275681_n

10253855_881406218556844_7018080946558430689_n

905888_388429767988047_2591897697800020709_o

10153833_587630041337455_4078181881316786241_n

የሜሮን ጌትነት ግጥምና ውዝግቡ

Friday, December 19th, 2014

ቁም ነገር መፅሔት ቁጥር 193 ታህሣስ 2007
ለሶደሬ

ስለ ሜሮን ጌትነት ግጥምና ውዝግቡ
መቼም ሰሞኑን በማህበራዊ ድረ ገፆች ላይ ህዝቡ እየተቀባበለው ያለውን ‹አትሂድ› የሚለውን የሜሮን ጌትነት ግጥም አልሰማሁም አትለኝም? ወር በገባ በመጀመሪያው ረቡዕ በራስ ሆቴል በሚቀርበው የግጥም ምሽት ላይ ያቀረበችው ግጥም የመንግስት ደጋፊና ተቃዋሚዎችን የጦፈ ውዝግብ ውስጥ ከቷቸዋል አሉ፡፡
እናስ? እናማ አንዳንዶች ግጥሙ የሜሮን አይደለም፤ ሜሮን የሌላ ሰው ግጥም ነው ያነበበችው ሲሉ ሌሎች ደግሞ ግጥሙ የራሷ ነው ለዚሁም ማስረጃ የሚሆነው ከሳምንት በፊት ሜሮን ራሷ አንድ ከፍተኛ የመንግስት ኮሚዩኒኬሽን መ/ቤት ባለስልጣን ቢሮአቸው ድረስ አስጠርተዋት‹በእርግጥ ይህ ግጥም ያንቺ ነው? › ብለው ጠይቀዋታል አሉ፡፡
እናስ? እናማ ግጥሙ የራሷ እንደሆነ ስትገልፅላቸው በግጥሟ ውስጥ የጠቀሰቻቸው ሀሳቦች በግልፅ ከመንግስት ፖሊሲዎችና ስትራቴጂዎች ጋር የሚላተሙ እንደሆኑ በመግለፅ በቅርቡ በሚዘጋጅላት አንድ የሬዲዮ ጣቢያ/ዛሚ?/ ላይ ለቃለ ምልልስ ላይ ቀርባ እንድታስተባብል ጠይቀዋታል አሉ፡፡ እናስ? እናማ ሜሮንዬ ‹ወይ ፍንክች የአባ ቢላዋ ልጅ!› ከሬዲዮ ጣቢያው በተደጋጋሚ ቢደወልም የሜሮን ስልክ ዝግ ሆኖ ይከርማል፡፡
በዚህ መሀል የህዳር 29 የብሔር ብሔረበሰቦች ቀን ሊከበር ነው ሲባል የህዳሴው ግድብ ከሚሰራበት ቤንሻል ጉል ክልል አሶሳ ስታዲየም በዕለቱ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ በሚገኙበት ሲከበር ‹መድረኩን ማን ይምራ?› የሚል ጥያቄ ይነሳል፡፡ አስቀድመው በጀት አስመድበው በዓሉን ለማክበር ወዲያ ወዲህ ከሚሉት አርቲስቶች ጋር የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባዔ አቶ ካሳ ተክለ ብርሃን ጋር ስብሰባ ይቀመጣሉ አሉ፡፡
እናስ? እናማ የዕለቱን መድረክ ማን ይምራ ሲባል ‹ሜሮን› የሚል ስም ይነሳል፡፡ ዋንጫውን ከክልል ክልል ይዘው በማስጎብኘት ላይ ካሉት አርቲስቶች መሀከል ሁለቱ የሜሮንን ኢ ልማታዊ ግጥም በመጥቀስ ‹መንግስትን በግልፅ እየተቸች እንዴት?‹ ብለው ሽንጣቸውን ገትረው መቃወም ይጀምራሉ አሉ፡፡ እኛ ከመንግስት ጋር በመስራታችን ውግዘት እየደረሰብን እንዴት በግልፅ የሚቃወሙትን መድረክ ላይ እናወጣለንም ብለዋል አሉ፡፡
እናስ? ዳኛው የፌዴሬሽ ምክር ቤት አፈ ጉባኤው ምን ቢሉ ጥሩ ነው? በሜሮን ግጥም የተነሳ ዲያስፖራው ከፍተኛ መነቃቃት ላይ በመሆኑ ይህንን መነቃቃት ላይ ውሃ መቸለስ የምንችለው ሜሮንን ስናሰራት ብቻ ነው አሉ ተባለ፡፡ እናም የሜሮን ስልክ ለዚህ በዓል እንደተፈለገ ሲያውቅ በራሱ ጊዜ ተከፈተ አሉ እና ወደዚያው አመራች፡፡›
የአምስት ወር ነፍሰ ጡር የሆነችው ሜሮን በሬዲዮ የግጥሙን መልዕክት ‹አስተባብይ› በተባለች ማግስት ወደ እጮኛዋ ጋር አሜሪካ ሄዳ ልጇን ለመገላገል ትኬት መቁረጧ ሲታወቅ ከዚሁ ጋር በተያያዘ ዘወትር እሁድ ከሚቀርበው ዳና ድራማና ዘወትር ሐሙስ ከሚተላለፈው የኢቲቪ የጥያቄና መልስ ፕሮግራም ላይ ትገለላለች ተብሏል፡፡ በተለይም ከዳና ድራማ ላይ ዋና ገፀባህሪ ሆና ከመጫወቷ አንፃር ድራማው ክፍተት ሊኖረው እንደሚችል የተሰጋ ቢሆንም በድራማው ላይም ነፍሰጡር መሆኗን መነሻ በማድረግ በድራማው ላይ ከደረሰባት አደጋ ጋር በተያያዘ ‹ለህክምና ወደ ውጪ ሀገር ሄደች› በሚል ታሪክን ለማስቀጠል እየተሞከረ እንደሆነ ይወራል፡፡ ከሁለት ሳምንት በኋላ ወደ አሜሪካ የምትሄደው ሜሮን ‹አትሂድ› በሚለው ስደትን በሚሰብከው ግምሟ እንዲህ ትላለች..
አትሂድ አትሂድ ብዬህ ጮኬ ነበር ብዕሬን አንስቼ
የሀገርን ጥቅም የወገንን ፍቅር በአክብሮት አይቼ
እዚህ ለፍተህ ስትኖር በሀገርህ አፈር ላይ
በርታ ጎብዝ የሚል ያንተን ልፋት የሚያይ
አንዳችም ሰው የለ
ህዝቡ ውጪ አምልኳ ልቡ ተንበርክኳል
ለሀገር ስታነባ በጥቅም ይለካል
በነፃ ያላበህ በዶላር ይለካል… ብል ቻዎ....

With our e-mail alerts, you will get everything from breaking news about Ethiopia to the days most popular videos, drama, health tips and stories sent straight to your inbox. Sign up for Email alerts

ገረድ አትበለኝ (ለጠ/ር ሀይለማርያም ደሳለኝ)

Friday, December 19th, 2014
***ገረድ አትበለኝ!!***

አልተገዛሁ እኔ ግርድናም የለብኝ፤
እድሜ ባንተ ዘመን ግዞት ተጥሎብኝ፤
በማያፍረው አፍህ እሰደባለሁኝ።
ሰድቦ አሰዳቢ ጥሎብኝ ቡችላ፤
ሌባ አሰራቂ ለጅብ የሚያስበላ፤
ማንነት አስጠቂ ያገር አሜኬላ፤
ገረድ ካንተ በላይ የት ይገኛል ሌላ።
--------------------/////-------------------
ባለጌ ስድ አደግ ላፋ ለከት የለው፤
ሀገሬን ለባዳ ለሰዳቢ ሰጠው።
ያ ጉልቱ ድንጋይ ይሻለኛል ካንተ፤
ሀገሩን ከሸጠ በቁም ከበከተ።
--------------////----------------
ሰብስበህ እየዋልክ ጭንቅላቱን ያጣ፤
ካንተ የደነዘ ለኑሮ ጐባጣ፤
ጀግንነቴን ገለህ ውርደት ከላይ ወጣ።
ካንተ በላይ ገረድ ለሆድ አዳሪ፤
እኮ የት ይገኛል የኢትዮጰያ መሪ።
---------------/////-------------------
ታሪክን የሚፈጭ ታሪኳን ሸራፊ፤
መሬቷን አየሸጥክ የሆንከው አትራፊ፤
ካንተ በላይ ገረድ ካንተ በላይ ለፊ፤
ለስደት አጋዡ ጡሩንባውን ነፊ።
እኮ የት ይገኛል አራስህ ንገረኝ፤
አንተ አውርሰኸኝ አንተ አታሰድበኝ፤
ስሙ የራስህ ነው ገረድ አትበለኝ።


#####

አቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ በአሜሪካ፣ አውሮፓና አረብ አገራት ስለሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ከተናገሩት።


አንዳንድ ጊዜ አሜሪካ አገር ውስጥ የሆነ መርቸዲስ ምናምን መኪና ባለበት ተገትረው ፎቶ ይነሱና ከዚያ በሁዋላ ወደ ቤተሰባቸው ይልኩና ይሄ የእኔ መኪና ነው ይላሉ፤ ማንም እንደሚላቸው ግን አይደሉም"



ለልጆቼ ዶሮ ወጥ ይዘህ ሂድ አሉኝ። እሽ ብየ ተሸክሜ ሄድኩኝ ብደውል ብደውል ስልኩ እምቢ አለኝ። ምንድነው ሲባል ይሄ እማ ሃይም ውስጥ ነው አለኝ። ሃይም ምንድነው አልኳቸው? ሰው የሚሰቃይበት እስር ቤት ነው አሉኝ። ዶሮ ወጡን ይዤ ሃይም ውስጥ ሄድኩኝ። ስደርስ ኮንቴነር ውስጥ ነው ያሉት። ከዚያ ዱቄት ይሰጣል። ዱቄት ብቻ ነው የሚሰጠው። እቃውን አስረከብኩና ታዲያ ያ ሁሉ ፎቶግራፍ የላካችሁልን ከየት የመጣ ነው አልኩኝ። ብዙዎቻችን እናውቃለን ሰው እንዴት ውጭ አገር እንደሚኖር።"



ሳውዲ ሄደን እህቶቻችችንን ማየት አልቻልንም። ለምንድነው ማየት ማይፈቀድልኝ ? ብየ ጠየኩ ። ሃይማኖታዊ ስነስርዓት ሊሆን ይችላል። ከዚያ ደግሞ ወጣ ስንል መንገድ ላይ እንዳበደ ውሻ የሚኖሩ እህቶቻችንን አየን። ከዛ ደግሞ ወጣ ስንል ወደ አንድ ሺ የሚጠጉ እህቶቻችን ኢምባሲ ውስጥ ተኮልኩለው በዛ ሙቀት ውስጥ ኤር ኮንዲሸን በሌለበት ታጭቀው በዚያ ሲሰቃዩ አየን።"


loading ... [audio]


Image

በእውቀት ላይ የተመሰረተ እንጂ የስሜት ፖለቲካ አያዋጣንም

Friday, December 19th, 2014
ከ250 አመታት በፊት ፣ 13 ኮሎኒዎች፣ ተብለው የሚታወቁት የአሜሪካ ግዛቶች በእንግሊዝ ሥር ነበሩ። አሜሪካኖቹ የግብር ጫና ስለበዛባቸው ለነጻነት መታገል ጀመሩ። በአሜሪካኖች እና በእንግሊዞች መካከል ጦርነት ተጀመረ። የአሜሪካኖች መሪ ጀነራል ጆርጅ ዋሺንግተን ነበሩ። እንግሊዞች ብዙ ጦር አሰልፈው ያመጹ አሜሪካዉያንን ለማስገበር ተንቀሳቀሱ። በኑዮርክ አሜሪካኖች ትልቅ ሽንፈት ደረሰባቸው። የእንግሊዝን ጦር መቋቋም አልቻሉም። ጆርጅ ዋሽንግተን፣ በሌሊትና በጉም ወደ 9 ሺህ የሚሆኑ ወታደሮች ወደ ኋላ እንዲመለሱ አደረጉ። እነዚያ ወታደሮች ባይሸሹና ወደ ኃላ ባይመለሱ ኖር፣ ምናልባትም አሁን የምናውቃት አሜሪካ ላትኖር ትችል ነበር። ያ የሸሸው ጦር ፣ እንደገና የበለጠ ተጠናክሮ፣ በቂ ዝግጅት አድርጎ፣ ተጨማሪ የሰው ኃይል አካቶ፣ ተመልሶ በእንግሊዞች ላይ ጥቃት በማድረስ እንግሊዞችን ሽንፈት አከናነበ። አሜሪክ ነጻ ወጣች።

ጆር ዋሺንገትን ፣ በጊዜያዊ ሽሽት፣ « ስሜ ይጠፋል። ክብሬ ይነካል። ፈሪ እባለለሁ» ብለው በጦርነቱ እንደሚሸነፉ እያወቁ ወታደሮቻቸውን አላስጨረሱም። አንድ የጦር መሪ፣ ደፋርና ጀግና ሕይወቱንም አሳልፎ ለመስጠት የተዘጋጀ መሆን እንዳለበትም በሳል፣ አስተዋይ፣ ለወታደሮቹ ሕይወት የሚጠነቀቅ፣ ስትራቴጂክ ፣ የነገውን የሚመለከት መሆንን ይኖርበታል።
የሰላማዊ ትግልም ከወትድርና ትግል በብዙም አይለይም። የሰላማዊ ትግል መሪዎችም ፣ እንደ ጦር ጀነራሎች ሃላፊነት አለባቸው። አንድ እንቅስቃሴ ሲያደርጉ፣ አስቀድሞ ማቀድ፣ መዘጋጀት፣ ሊያስገኝ የሚልቸውን ዉጤት መመርመር ይኖርባቸዋል።

በአገራችን ኢትዮጵያ የሰላማዊ ትግል እንቅስቃሴው የተለያዩ ስትራቴጂዎች ባላቸው ድርጅቶች በሁለት መስመር እየተደረገ ነው። አንደኛው በነሰማያዊ የሚደረግ እንቅስቃሴ ሲሆን ሌላው ደግሞ በነአንድነት የሚደረግ እንቅስቃሴ ነው። ሁለቱም አላማቸውና ግባቸው አንድ ነው። ሁለቱም ትንታግ፣ ትንታግ የሆኑ፣ አገራቸውን የሚወዱ ለሕዝባቸው ሕይወታቸዉን አሳልፈው የሰጡ የዘመናችን የሰላማዊ አርበኞች ያሏቸው ናቸው።

በኢንጂነር ይልቃል የሚመራው የሰማያዊ ፓርቲ፣ ከተቋቋመ ጊዜ ጀምሮ አምስት ጊዜ ከፖሊሶች ጋር ግብግብ ፈጠሮ አባላቶቹን አሳስሯል፣ አስደብድቧል። ( የግራዚያኒ ኃዉልትን በመቃወም፣ መስከረም 12 ቀን 2006 ዓ.ም መስቀል አደባባይ ሳይሆን ጃን ሜዳ ሰለፍ አድርጉ ሲባል «አይ መስቀል አደባባይ ነው የምናደርገው በሚል፣ በሳዉዲ አረቢያ ወገኖቻችን ላይ የደረሰው ግፍን በመቃወም፣ ህዳር ሶስት ከ9ኙ ፓርቲዎች ጋር በቤል ሄር ሕዝባዊ ስብሰባ ለማድረግ ሲሞከርና በቅርቡ በመስቀል አደባባይ የአዳር ሰልፍ ለማድረግ ተሞክሮ የነበረ ጊዜ) እነዚህ ሰለፎችን ሲጠሩ የተጣሰ ሕግ የለም። የሰልፎቹም አላማ ጥሩ አላማ ነበር። ሆኖም ግጭት ሳይፈጠር አላማዉን ማሳካት አይቻልም ነበር ወይ ?

ሰማያዊ ሶስት ሰልፎችን ያለ ምንም ችግር ሰላማዊ በሆነ መንገድ አጠናቋል። ( ሰኔ 2005 ዓ.ም የተደረገውና ወደ 70 ሺህ ሰው የወጣበት ሰልፍ፣ ሚያዚያ 19 በጃን ሜዳ በተደረገዉን ሶስት መቶ ሰው ብቻ በተገኘበት ሰልፍ፣ በጎንደርም አንዴ በተደረገና አንድ መቶ የሚሆኑ የተገኘበት ሰልፍ )

የአንድነት ፓርቲን ከተመለከትን፣ ባለፉት ሁለት አመት ዉስጥ 12 ሰላማዊ ሰልፎች አድርጓል። ( መስከረም 19 እና ሚያዚያ 26 ከመቶ ሺህ በላይ ሰው የተገኘበት የአዲስ አበባ ሰልፎች፣ የባህር ዳር፣ የደሴና የአዳማ አሥር ሺዎች የተገኙበት ሁለት ሁለት ሰልፎች፣ የደብረ ማርቆስ፣ የጎንደር፣ የአርባ ምንጭ፣ የጂንካ፣ የፍቼ፣ የጊዶሌ ሰላማዊ ሰልፎች) ። አንድነት ባደረጋቸው ሰልፎች ሁሉ ምንም አይነት ከፖሊስ ጋር ግብግብ አልተከሰተም። በሰልፎቹ ቀናት የተደበደበ፣ የታሰረ ሰው አልነበረም።

ኢሕአዴግ አፋኝና አምባገነን መሆኑ ይታወቃል። ወደድንም ጠላንም የራሱ የሆነ ጥንካሬ አለው። ኢሕአዴጎች ሲያስሩ፣ ሲገድሉ፣ ሲያፍሱ ፣ ትንሽ እንኳን ሰብእና የማይሰማቸው ሰዎች ናቸው። እነርሱን ፊት ለፊት በምንጋፈጥበት ጊዜ ፣ የነርሱን ዱላ የምንቋቋምበት ትከሻ ሊኖረን ይገባል። አለበለዚያ በቀላሉ በአንድ ምት መሬት ላይ መዘረራችን አይቀሬ ነው።

የሰማያዊ ፓርቲ ከላይ እንደጠቀስኩት የተለያዩ ኮንፍሮቴሽኖች ከኢሕአዴግ ጋር ሲያደርግ፣ ኮንፍሮቴሽኖችን በራሳቸው አልጠላቸውም። ሆኖም አቅም ሳናጎለብት የሚደረግን ኮንፍሮቴሽን ግን የብስለት ማነስን የሚያሳይ ነው። የሰማያዊ ፓርቲ አመራሮች ላይ እንግዲህ ያለኝ አንዱ ትልቅ ችግር ይሄ ነው። አመራሮቹ፣ ለአባላቶቻቸው የመቆርቆር ነገር አይታይባቸው። አባላቶቻቸው ፣ ቆራጦችና ጀግኖች ናቸው። ሆኖም በመሪዎቻቸው ጥበብ የለሽ ፣ ግብታዊና ግትር አመራር፣ አላስፈላጊ መስዋእትነት እንዲከፍሉ፣ እንዲደበደቡ፣ እንዲታሰሩ እየተደረገ ነው።

በኢሕአፓ ጊዜ የወጣቶችን ግለት ሁላችንም የምናውቀው ነው። ያኔ የነበሩ ወጣቶች ኢሕአፓን ደገፈው በስሜት፣ በሞራል ነበር ሲታገሉ የነበሩት። ብዙዎች ከአዉሮፓና ከአሜሪካ ተመልሰው ለሕዝባችን እና ለአገራችን ብለው ደረታቸው ለመስጠት የተዘጋጁ ነበሩ። ሆኖም የኢሕአፓ ብስለት የጎደለው አመራር ብዙ ወጣቶችን አስጨረሰ። አሁንም በሰማያዊ ተመሳሳይ ነገር ነው እያየን ያልነው። ለትግል የተነሳሱ ወጣቶችን ወደ ማይሆን አቅጣጫ እየመሯቸው ነው። ይህ መቆም አለበት።

በጣም የሚይሳዝነው ደግሞ በተለይም በዉጭ አገር ያሉ፣ እንደ ኢሳት፣ ከረንት አፌር ያሉ አንዳንድ ወገኖች፣ ይሀን አይነት ሃላፊነት የማይሰማው፣ በስሜት እንጂ በእወቅት ላይ ያልተመስረተ እንቅስቃሴን እንደ ትልቅ ጀብዱ ማነፈሳቸው ነው።

ለምሳሌ የሚከተለውን የኢሳት ዘገባ ያዳምጡ። በ”እረ ጎራው” ሙዚቃ እያጀቡ፣ “አይውቁንም እኛን አያወቁንም” የሚል ዜማ እያሰሙ፣ “ያ ሆ” እየተባለ፣ እያጋነኑ የሰማያዊን ሰልፍ ሲዘግቡ ነዉ የነበሩት። እንደዉም ይሄን ዘገባ ሲያቀርቡ “ለሥራ ብለን አባል አንሆንም” የሚሉ፣ አንድነት በጠራዉና በመቶ ሺህ የሚቆጠር ሕዝብ በተገኘበት የአዲስ አበባ ሰላማዊ ሰልፍ የተገኙ ሰልፈኞችን፣ የሚሰሙበትን የኦዲዮ ክሊፕ ፣ ከሰማያዊ ሰልፍ ጋር በማግናኘትም አሰምተዉንም ነበር። በነጋታዉ ግን ምንም ሆነ ? ምንም ።በመቶ የሚቆጠሩ ወጣቶች ታሰሩ፣ ተደበደቡ። ፉከራው ሁሉ ዝግጅት ሳይደረግ፣ ሕዝብ በሚገባ ሳይደራጅ፣ በስሜት ብቻ መሆኑ ተረጋገጠ።

http://ethsat.com/new/esat-radio-fri-05-dec-2014/

ከላይ እንደጠቀስኩት የሰማያዊ አመራሮች ቢያንስ አምስት ጊዜ ከፖሊሶች ጋር ግብግብ ፈጥረዋል። ይህ የሚፈጥሩት ግብግብ ፣ የድርጅት መሪዎችን ተክለ ሰዉነት ከመገንባት ዉጭ ለትግሉ፣ ለህዝቡ ምን ጥቅም እንዳስገኘ መጠየቅ መቻል ነበረበት። እነ ኢሳቶች ግን ያንን ማድረግ አልቻሉም።ዘጠኙ ፓርቲዎች ቆርጠዋል። መንግስትህ አድፍጧል። ነገ የሚሆነው ይሆናል።

ኮንፍሮንቴሽን ከአምባገነኖች ጋር ለማድረግ በምናነሳብት ጊዜ ህዝቡን ከጎናችን ማሰለፍ የግድ ነው። የሰላማዊ ትግል ሰራዊት ሕዝብ ነው። ሕዝብን ማደራጀቱ፣ ማስተማሩ ትልቅ ትኩረት የሚሰጠው ሥራ መሆን አለበት። ሕዝብ ከተደራጀና ከተነሳ አምባገነኖች እድሜ አይኖራቸውም። የአንድነት ፓርቲ እያደረገ ያለው እንግዲህ ይሄንኑ ነው። በአዲስ አበባ ብቻ ሳይሆን በመላው አገሪቷ ሕዝቡ ለለዉጥ፣ ለነጻነት እንዲነሳ እየሰራ ነው።

ከፖሊሶች ጋር ግብግብ ከመፍጠር ዉጭ፣ ሰማያዊዎች ያደረጉትን በሙሉ፣ በአሥር እጥፍ አንድነቶች እያደረጉት ነው። ኢሳት ስለሰማያዊ ሰልፍ ሰልፍ በዘገበ ጊዜ፣ በቅርቡም የሚሊዮኖች ድምጽ ለፍትሃዊ ምርጫ በሚል በአዲስ አበባና በክልል ባሉ ትላልቅ ከተሞች ሰላማዊ ሰልፎች እንደሚጠሩ ለፓርቲው ቅርበት ያላቸው ወገኖች ይናግራሉ። «ኢሕአዴግ እንዲህ ነው ..በሩ ተዘጋ ..» ብሎ ማማረር ብቻ ሳይሆን ፣ የተዘጋዉን እያስከፈቱ፣ ባሉት ትናንሽ ቀዳዳዎች ሕዝቡን ለማስተማርና ለማንቃት እየሰሩ ናቸው። ለምሳሌ አገዛዙ ጋዜጦቻቸዉን ብርሃንና ሰላም እና ሌሎች የግል ማተሚያ ቤቶች እንዳያትሙ ቢከለከሉም፣ አንድነቶች የራሳቸው የማተሚያ ማሽን ገዝተው፣ ኤልፓ መብራት አለቅም ሲል ደግሞ፣ ጄኔሬተርም ጨምረው፣ ይኸው ጋዜጦችን እያተሙ ወደ ሕዝቡ እየደረሱ ነው። ፍኖተ ነጻነት ከምትባለዋ ታዋቂ ጋዜጣ በተጨማሪ፣ የሚሊዮች ድምጽ የምትባል ሁለተኛ ጋዜጣ ለማሰራጨትም አንድነት ተዘጋጅቷል።

የአንድነት ፓርቲ በፊታችን 2007 በሚደረገው ምርጫ ፣ ሕዝቡን ለማደራጀትና ለማንቀሳቀስ በሚደረገው ትግል፣ በፖለቲካ ፕሮግራም ተመሳሳይነት ካላቸው ሌሎች ድርጅቶች ጋር አብሮ ለመስራት ፍቃደኛ እንደሆነ በግልጽ አስቀምጧል።በመሆኑም የሰማያዊ ፓርቲ አቋሙን እና ስትራቴጂዉችን በመመርመር፣ ከአንድነት ጋር፣ መፎካከር ሳይሆን፣ አብሮ ለመስራት እንዲዘጋጅ ጥሪ አቀርባለሁ። የሰማያዊ አመራሮች ከአንድነት ጋር መስራት እንደ አለርጂክ እንደሚሆንባቸው ቢታወቅም፣ ከዚህ የግለኝነት በሽታ ተላቀው፣ ከግል ዝናቸውና ክብር ይልቅ የአገርን እና የሕዝብን ጥቅም እንዲያስቀድሙ በአክብሮት እጠይቃለሁ። በአንድ ላይ ከተባበርን፣ በሰሜት ሳይሆን በእወቀት ላይ የተመሰረተ ትግል ካደረግን፣ ሃብታሙ አያሌዉን ልጥቀስና “እመኑኝ፤ ደርግም ወድቋል። ወያኔም ይወድቃል”።

ሰማያዊን የምንደግፍ ካለን ደግሞ ጭፍን ደጋፊ ከመሆን ወጥተን መሰረታዊ ጥያቄዎች በመጠየቅ የሰማያዊ አመራሮችን ተጠያቂ ማድረግ ይኖርብናል። ከዚህ በፊት እነ ኃይሉ ሻዉልን እንደዚሁ ዙፋን ላይ በማውጣታችን ፣ ብዙ ስህተቶች ሲሰሩ ዝም በማለታችን፣ ይኸው የትላንቱ ትልቁና ጠንካራው የፕሬሮፌሰር አስራት ወልደየስ ድርጅት፣ አሁን ያለበት ደረጃ እንዲደርስ አድርገነዋል። በድርጅቶች ዉስጥ አምባገነነ ባህሪ ያላቸውን ግለሰቦች በጭራሽ ልንታገስ አይገባም። የሰማያዊ አመራሮች ከአንድነት ጋር አብረው ለመስራት ባለመፈለጋቸው፣ እያገዙ ያለው አገዛዙን መሆኑ ሊነገራቸው ይገባል እንጂ ከአሁን ለአሁን ከፖሊስ ጋር ስልተጋጩ፣ ለጊዜ የጥቂት ቀናት ስሜታዊ ደስታ ስለሰጡን፣ ልንክባቸው አይገባም።

የተቀረው፣ ከዳር ሆኖ የሚመለከተው ኢትዮጵያዊ፣ “2007 ለለዉጥ” በሚል መርህ የአንድነት ፓርቲ እየመራ ያለውን ሕዝባዊ ትግል እንዲቀላቀልና እንዲያግዝ ጥሪ አቀርባለሁ። ይህ ሕዝባዊ ትግል ሊሳካ የሚችለው በሚሎዮኖች የምንቆጠር ትግሉን ስንቀላቀል ብቻ ነው። በስሜት መጋለብ ካቆምን፣ ያለዉን ተጨባጭ ሁኔታ ከሁሉም ማእዘናት ካገናዘብን፣ በአካባቢያችን ከሚናፈሱ ጨለምተኛ የሽንፈትና የጥላቻ አስተሳሰብ ደመና ወጣ ካልን፣ እርግጠኛ ነኝ በእወቅትና ሕዝብን በማደራጃት ላይ ያተኮረውን በአንድነት እየተመራ ያለውን የሚሊዮኖች ድምጽ ንቅናቄ አካል እንደምንሆን።

ልዩነትን በማቻቻል በጋራ መታገል ችላ የማይባል ሃገራዊ አጀንዳ ነው።

Thursday, December 18th, 2014


Minilik Salsawi - ባሳለፍነው የትግል አመታት ውስጥ የተቃዋሚዎች እርስ በ እርስ መፈራረጅ መወነጃጀል መናናቅ ለስልጣን ጥመኝነት መሮጥ እንዲሁም ለስም እና ለዝና መትጋት ያለመደማመጥ እና ያለመከባበር ፖለቲካ ተቀራርቦ ያለመነጋገር እና ያለመመካከር ፖለቲካ ሃገራኢ ሆደሰፊነት እና መቻቻልን ያላዘለ ፖለቲካ ለኢትዮጵያ ሕዝብ የተረፈው ነገር ቢኖር ከጭቆን ወደ ጭቆና ማቅ ውስጥ ከመዘፈቅ ውጪ ምንም የናፈቀውን የነጻነት አየር እንዲተነፍስ አላደረግነውም። የተቃዋሚ ሃይሎች ጥንካሬ እንዲጎለብት በየድርጅቱ ውስጥ ያሉትን እንከኖች በማጥራት በጋራ እና በተመቻቸ የሃሳብ መግባባት ተቻችሉ እና ተግባብቶ የትግል ስትራቴጂን ግብ ለማድረስ ለአንድ ወጥ ህዝባዊ እና ሃገራዊ አጀንዳ ተግቶ መስራት ይጠበቅብናል።

ወያኔ የተቃዋሚዎችን እና የለውጥ ሃይሎችን እርስ በእርስ መፈነካከት በማየት አርጩሜውን ተስፋ በሚጣልባቸው ግለሰቦች እና ፓርቲዎች ላይ እያወናጨፈ ባለበት እንዲሁም የውስጥ አሰራራቸውን በመሰለል በትግሉ ውስጥ ያላቸውን ሚና እንዲኮላሽ በመስራት የውስጥ ድክመቶቻቸውን በመጠቀም እርስ በርስ እንዲፋጁ እና ተቃዋሚዎች እንዲከስሙ ጥንካሪያቸውን እንዳያገኙ ሲሰራ ይህንን እንዴት አድርገን በማሻሻል የወያኔን ሴራ ማክሸፍ አለብን የሚል አመኔታ የሚያስገኝ ሕዝባዊ ስራዎችን በመስራት ጥንካሬን ማግነት እንዲሁም ሕዝባዊ ድጋፎችን ማግኘት ግድ የሚልበት ጊዜ ላይ መሆናቸውን ተቃዋሚዎች ሊያውቁት ይገባል::ተቃዋሚዎች ካለፈው ድክመቶቻችን ተምረን ከዘለፋ እና ከስድብ እንዲሁም ከመፈራረጅ የሴራ ፖለቲካ በመውጣት ጥንካሬዎቻችንን የምናሳይበት ለውጥ የምናመጣበት አመት እንዲሆን በጋራ ጠንክረን መስራት አለብን።አንድነት ሃይል ነው የሚለው ብሂል ለሃገራዊ አጀንዳ መተግበር ትልቅ አስታውጾ አለው::ከኛ በላይ ላሳር ከኛ በላይ አዋቂ የለም የሚል አመለካከት ይዞ ከመክነፍ የህዝብን ጥያቄ መሰረት አድርጎ ተቀራርቦ በመነጋገር እና በመወያየት ሃገራጂ ማኒፌስቶ በማምጣት የጋራ ሃገራዊ አጀንዳ በመቅረጽ ለለውጥ መትጋት ግዴታ ነው::

የኢትዮጵያ ሕዝብ ለውጥ ይፈልጋል። ይህ ሳይታለም የተፈታ እና የሁሉም የነጻነት ፈላጊ ሃይሎች ጥያቄ ነው። በሃገር ውስጥ ያሉትን ፓርቲዎች መዋቅሮቻቸውን በማጠናከር የውስጥ ድክመቶቻቸውን በመቅረፍ እንዲጠነክሩ የማድረግ ግዴታ ከለውጥ ፈላጊ ሃይሎች ይጠበቃል። መመካከር መተራረም ግድ ይላል። በውጪው አለም የሚገኙ የነጻነት እና የለውጥ ሃይሎች እንዲጠናከሩ እና ከጥልፍልፎሽ ፖለቲካ ወተው ጠንካራ ሃይል እንዲሆኑ የዲያስፖራው ሃይል ከበፊቱ በበለጠ መልኩ ሊሰራ ግድ ይለዋል። የወያኔ የጎን ውጋት እና የራስ ምታት የሆነው ዲያስፖራው የጀመረውን የትግል ስልት እና ትጋት በማስፋት ሚዲያዎችን በማጠናከር እና የነጻ አውጪ ፓርቲዎችን በመርዳት በማግባባት ጠንካራ ሰንሰለት ከሃገር ቤት ጋር በመፍጠር ሕዝብን ከጨቋኞች ነጻ ማውጣት አለበት።ዲያስፖራው በየቀኑ ወያኔ የሚፈጥረውን ተራ የቤት ስራ እና የማደናገሪያ ማዘናጊያ አሉባልታ ፊት ሳይሰጠው በለውጡ ጉዳይ ላይ በማተኮር በሃገር ቤት ያለው ሃይል እንዲስማማ የፖለቲካ ጡዘቶች ክፍተት እንዳይኖር ተቀራርቦ እንዲሰራ ትልቁን ሚና መጫወት አለበት::

የሚዲያ ተቋማት እና የድህረገጽ ውጤቶች ሕዝብን በማስተማር ሕዝብን መብቱን እና ነጻነቱን አውቆ ለሌላው እንዲያስተምር በማድረግ ረገድ አስፈላጊውን ወቅታዊ መረጃ እና መነሳሳትን በማስረጽ ግዴታቸውን ሊወጡ ይገባል። ያለፉ እና የከሰሙ ወሬዎችን እና አሉባልታዎችን ከመርጨት የወያኔ የፈጠራ አደናባሪ እና አዘናጊ አጀንዳዎችን እኝኝ በማለት ከማውራት ብሄር ተኮር ክፋፋይ ሃሳቦችን ከማርከፍከፍ አዛኝ መሳይ መርዝ ሃሳቦችን ከመናገር ተቆጥበን ሕዝቡን ስለመብቱ እና ነጻነቱን በማስተማር ረገድ መትጋት ከተያዘ ለውጥ የማይመጣበት ምንም ምክንያት የለም። ትችትን እና ሂስን ላለመዋጥ እውነትን ላለመቀበል የሚደረጉ ሩጫዎች ታጥቦ ጭቃ እንጂ የትም እንደማያደርሱ እንዲሁም ፓርቲዎችን እና ሰዎችን መፈረጅ እና መወንጀል ሃሳቦችን ማጣጣል ምንም ለውጥ እንደማያመጣ ካለፈው ተምረናል ። ያሳልፍነው የትግል ሂደት ከጭብጨባ እና ስብሰባ ያለፈ ፋይዳ እንዳሌለው ተገንዝበን የወሬ እና ሆይሆይ ትግል ስለማያዋጣ ጥንካሬን እና ለውጥን የምናመጣበትን የትግል ስልት በመመካከር እና በመወያየት ሃሳብን በማቻቻል መረጃ በመለዋወጥ ሃገራዊ የጋራ አጀንዳ ሊኖረን ይገባል እላለሁ።

አምር ኢብን ኣስ እና “ፉስጣጥ” (ክፍል አንድ)

Thursday, December 18th, 2014



ጸሐፊ፡ አፈንዲ ሙተቂ
-----
በፎቶው ላይ የምትመለከቱት ለአፍሪቃ አህጉር የመጀመሪያ የሆነውን መስጊድ ነው፡፡ ይህ መስጊድ የተሰራው በ641 ሲሆን የሚገኘውም በግብፅ መዲና ካይሮ ውስጥ ነው፡፡ መስጊዱ የሚጠራው በመስራቹ በ“አምር ኢብን ኣስ” ስም ነው፡፡ ይሁንና አምር እና ጓዶቹ መስጊዱን የሰሩት በአል-ፉስጣጥ እንጂ በካይሮ አልነበረም፡፡ ታዲያ መስጊዱን ወደ ካይሮ ማን ነው ያስገባው?… እስቲ የዛሬ ወጋችንን በአምር ታሪክ እንጀምርና ስለፉስጣጥም ትንሽ እናውራ፡፡
       *****
አምር ኢብን ኣስ የዐረቢያ ምድር ካበቀለቻቸው ታላላቅ ፖለቲከኞችና የጦር መሪዎች አንዱ ነው፡፡ የተወለደው በመካ ከተማ ሲሆን ነቢዩ ሙሐመድን (ሰ.ዐ.ወ) ያፈራው የቁረይሽ ጎሳ አባል ነው፡፡ አምር የጉርስምና ዘመኑን እንደ ሌሎቹ የዐረቢያ ወጣቶች በግመል ግልቢያና በፈረስ ጉግስ አላሳለፈም፡፡ የርሱ ቀልብ ወደ ንግዱ ነበር ያተኮረችው፡፡ በመሆኑም  በዘመኑ በገበያ ውስጥ ተፈላጊ የሆኑ ሸቀጦችን ለማምጣት ወደ የመንና ሻም (ሶሪያ) በብዛት ይመላለስ ነበር፡፡ ሀብቱ እየተስፋፋ ሲሄድ ደግሞ እስከ ፋርስ (ፐርሺያ)፣ መስር (ግብፅ)፣ አቢሲኒያ (ሐበሻ/ኢትዮጵያ) እና ኦማን ድረስ እየሄደ ሸቀጦችን ያመጣ ጀመር፡፡ በነዚህ ሀገራትም በርካታ የንግድ ሸሪኮችን ለመፍጠር ቻለ፡፡ በሸሪኮቹ በኩልም ከየሀገራቱ ገዥዎች ጋር በመተዋወቅ ልዩ ልዩ ገጸ-በረከቶችን ይወስድላቸው ነበር፡፡

Mosque of Amr in Old Cairo in 19th Century


ይህ በእንዲህ እንዳለ ነቢዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) በ610 ገደማ እስልምናን ማስተማር ጀመሩ፡፡ የዐረብ ጎሳዎች የድንቁርና ህይወታቸውን ትተው እንደ ጥንቱ ቅድመ-አያቶቻቸው እንደ ነቢዩ ኢብራሂምና እንደ ዒስማዒል ፈጣሪን ብቻ እንዲገዙ ሰበኩ፡፡ ጥቂት ሰዎች እምነቱን ተቀበሉ፡፡ አብዛኞቹ ግን “የአባቶቻችንን መንገድ ልታስተወን ነው እንዴ…?” በማለት በነቢዩ ላይ በጠላትነት ተነሱባቸው፡፡ በነቢዩ ያመኑትንም ያሰቃዩ ጀመር፡፡ ነቢዩ በተከታዮቻቸው ላይ የሚደርሰውን ጥቃት ሊከላከሉላቸው አልቻሉም፡፡ ስለዚህ ከተከታዮቻቸው መካከል የተወሰኑትን በሚስጢር ጠርተው ወደ ሐበሻ (ኢትዮጵያ) እንዲሰደዱ አዘዟቸው፡፡ በዚሁ መሰረት አንድ መቶ የሚሆኑ ሰዎች ወደ ሐበሻ ተሰደዱ፡፡

የቁረይሽ ባላባቶች የነብዩ ተከታዮች ወደ ሐበሻ መሰደዳቸውን ሲሰሙ “እዚያ ሄደው ሳይደራጁ በቶሎ ልናስመልሳቸው ይገባል” በማለት አንድ የልዑካን ቡድን ወደ አክሱም ሰደዱ፡፡ ቡድኑ ሁለት አባላት የነበሩት ሲሆን እነርሱም አምር ቢን ኣስ እና አብዱላህ ቢን ረቢዓ ናቸው፡፡ ያ ቡድን በሚችለው መንገድ ሁሉ ተደራድሮ የሐበሻውን ንጉሥ አርማህን (አስሓማ) በማሳመን የነቢዩን ተከታዮች ወደ መካ እንዲያስመልስ ታዟል፡፡ ነገር ግን ወደ ሐበሻው ንጉሥ ቀርቦ ድርድሩን እንዲፈጽም ስልጣን የተሰጠው ለአምር ቢን ኣስ ነው (አብዱላህ ቢን ረቢዓ “አምር” መልዕክቱን በትክክል ማድረሱን እንዲታዘብ ብቻ የተላከ ነው የሚመስለው)፡፡

አምር በንግድ ሰበብ ወደ ኢትዮጵያ በተመላለሰባቸው ዓመታት ከሐበሻው ንጉሥ ጋር ለመተዋወቅ ችሏል፡፡ ሆኖም አምር ለድርድሩ የተመረጠው በዚህ ብቻ ሳይሆን በዘመኑ ከነበሩት የመካ መኳንንት መካከል ተናግሮ በማሳመን ብቃቱ የተዋጣለት ሆኖ በመገኘቱም ጭምር ነው፡፡
       *****
አምር ከንጉሡ ዘንድ ቀርቦ ባደረገው ድርድር ያሰበው አልተሳካለትም፡፡ ንጉሡ ስደተኞቹን ለማንም አሳልፎ እንደማይሰጥ እቅጩን ነግሮታል፡፡ ይሁንና አምር በዚህ ተበሳጭቶ ወደ አክሱም መምጣቱን አላቆመም፡፡ ከድርድሩ በኋላም ቢሆን ለሁለት ጊዜያት ወደ ሐበሻ መጥቷል፡፡ ታዲያ ለመጨረሻ ጊዜ ከንጉሡ ጋር በተገናኘበት ጊዜ ንጉሡ እንዲህ ሲል መከረው፡፡

  “አምር ሆይ! አንተን የመሰለ ሰው የነቢዩ ሙሐመድን ትምህርት አልቀበልም ሲል ይገርመኛል፡፡ እናንተ ዐረቦች ከማንኛውም ህዝብ ወደ ኋላ ቀርታችኋል፤ ሙሐመድ ያመጣው ዐረቢያን ከጭለማ የሚያወጣውን አዲስ ብስራት ነው፡፡ በእርሱ ያመነ ሰው በፈጣሪ ዘንድ ከሚያገኘው ምንዳ በተጨማሪ ይህችን ዓለም ይገዛል፡፡”

ንጉሥ አርማህ አምርን እንዲህ ብሎ በሚመክርበት ጊዜ ለራሱም የነቢዩን እምነት ተቀብሏል፡፡ ይሁንና መላው የሐበሻ ህዝብ አዲሱን እምነት እንዲቀበል አዋጅ አልነገረም (አንዳንድ ጸሐፊያን “ንጉሥ አርማህ በነቢዩ ማመኑን በሚስጢር ይዞት ነበር” ይላሉ)፡፡
       *****
አምር ከሐበሻው ንጉሥ ከተለየ በኋላ በቀጥታ ወደ መካ ነው ያመራው፡፡ እዚያም ታዋቂው ጀግና ኻሊድ ቢን ወሊድ (ረ.ዐ) ወደ መዲና ለመሰደድ ሲዘጋጅ አገኘውና ከርሱ ጋር መሄድ እንደሚፈልግ ነገረው፡፡ ኻሊድም ሀሳቡን በደስታ ተቀበለው፡፡ ሁለቱ ሰዎች መዲና በደረሱ ጊዜ ነብዩ ሁለቱንም ሸሃዳ አስያዟቸው፡፡ ይሁንና ነቢዩ እነዚህን የዐረቢያ ጎምቱዎች አላሳረፏቸውም፡፡ ኻሊድን በሰሜን በኩል በነቢዩ መንግሥት ላይ አደጋ የጋረጡትን ሮማዊያንን ለመዋጋት በሚዘምተው የዘይድ ቢን ሓሪሳ ቡድን ውስጥ ቀላቀሉት፡፡ አምር ቢን ኣስ ደግሞ ወደ ኡማንና ባህሬን ሄዶ የዲፕሎማሲ ስራ እንዲሰራ አደረጉት፡፡ አምር ወደ ኡማን (ኦማን) የተጓዘው እነ አቡበከር፣ ዑመር እና አቡ ኡበይዳን (ረ.ዐ) የመሳሰሉ ታላላቅ ሰዎች የተካተቱበትን ቡድን በመምራት ነው፡፡ ነቢዩ አምር የቡድኑ መሪ እንዲሆን ያደረጉት የዲፕሎማሲ ችሎታውን በሚገባ ያውቁት ስለነበረ ነው፡፡ አምርም የዲፕሎማሲ ስራውን በደንብ ከመፈጸሙም በላይ የኦማን ሰዎች ወደ እስልምና እንዲገቡ ለማድረግ ችሏል፡፡
       *****
አምር ከነቢዩ ህልፈት በኋላም በአቡበከርና በዑመር ኺላፋዊ መንግሥት ውስጥም አገልግሏል፡፡ በጦር ግንባርም ሆነ በዲፕሎማሲ ስራ አንቱታን ያጎናጸፉትን ተግባራት ፈጽሟል፡፡ ከአምር ጋር የሁልጊዜ ተጠቃሽ ሆኖ የዘለቀው ግን ሮማዊያንን ከግብጽ በማባረር ወደ ኸሊፋዎቹ ግዛት የቀላቀለበት ዘመቻው ነው፡፡

አምር የግብጽን ዘመቻ (the conquest of Egypt) ያመነጨው በራሱ ነው ይባላል፡፡ በመሆኑም ኸሊፋ ዑመር ቢን ኸጣብ ሐሳቡን ተቃውመውት ነበር፡፡ የዑመር ተቃውሞ ዘመቻውን በመጥላት ሳይሆን “በተለያዩ ግንባሮች የተበተኑትን ወታደሮቻችንን በቶሎ አሰባስበን በዘመቻው እንዲሳተፉ ለማድረግ አንችልም” ከሚል የመነጨ ነው፡፡ ይሁንና አምር በወቅቱ በነበሩት ወታደሮች ብቻ ዘመቻውን በመጀመር ተጨማሪ ጦርን መጠባበቁን ነው የመረጠው፡፡
 
  አምር በ639 ዓ.ል በአራት ሺህ ወታደሮች የሲናይ በረሃን አቋረጠ፡፡ ሮማዊያንን በድንገተኛ ጥቃት በማራወጥ “ቢልቢስ” እና “ባቢሎን” በሚባሉት ስፍራዎች አሸነፋቸው (ይህቺ የግብጿ “ባቢሎን” የኢራቋ “ባቢሎን” አምሳያ እንድትሆን በሮማዊያን የተፈጠረች ናት)፡፡ ከጥቂት ወራት በኋላ ደግሞ በጥንቷ የኦኑ ከተማ (በፈረንጆች አጠራር Heliopolis) አጠገብ አሸነፋቸው፡፡ ከአንድ አመት በኋላ 12,000 ወታደሮች ከሶሪያ ሲመጡለትም አምር የዘመኑ የአፍሪቃ ታላቅ ከተማ የነበረችውን እስክንድርያን (አሌክሳንደሪያ) ለመያዝ ዘመተ፡፡ ሮማዊያን በከተማዋ ከሰማኒያ ሺህ የሚበልጥ ጦር የነበራቸው ቢሆንም ከነርሱ በአምስት እጥፍ በሚያንሰው የአምር ቢን ኣስ ጦር ድል ተመቱ፡፡ ግብጽም ሙሉ በሙሉ የሙስሊሞቹ ኺላፋ አካል ሆነች፡፡

ታዲያ አምር ግብፅን በአንድ ዓመት ውስጥ ለመያዝ የበቃው በጦር ሃይሉ ጥንካሬ ብቻ አልነበረም፡፡ በወቅቱ የግብጽ ክርስቲያኖች ከፍተኛ እርዳታ ስላደረጉለት ጭምር ነው ታላቁን ድል ለማጣጣም የበቃው፡፡ ክርስትያኖቹ አምርን የደገፉበት ምክንያት አለ፡፡

  ግብጻዊያን ክርስቲያኖች የሚያምኑበት የ“ተዋሕዶ” እምነት “ክርስቶስ የሁለት ባህሪ ባለቤት ነው” ከሚለው የሮማዊያን ክርስትና ይለያል፡፡ በዚህም ምክንያት ሮማዊያኑ የግብጽ ክርስቲያኖችን እንደ “መናፍቃን” ያዩዋቸው ነበር፡፡ ከቁስጥንጥንያ (የአሁኗ ኢስታንቡል) ተሹመው ግብጽን የሚገዙት እንደራሴዎችም የግብጽ ክርስትያኖች እምነታቸውን እንዲለውጡ ለማድረግ በልዩ ልዩ መንገዶች ይጨቁኗቸው ነበር፡፡ አንዳንዴም ፓትሪያኮቻቸውን እያሰሩ “እምነትህን ተው” እስከማለት ይደርሳሉ፡፡ አምር ቢን ኣስ ግብጽን ለመያዝ በሚዘምትበት ዘመን እንኳ የግብጽ ፓትሪያርክ የነበሩት “አቡነ ብንያም” (ቤንጃሚን) ከሀገር ተባረው ነበር፡፡ በመሆኑም ግብጻዊያኑ ከጭቆናው ለመገላገል ሲሉ አምር ቢን ኣስን በዘመቻው በእጅጉ ረድተዋል፡፡ (በነገራችን ላይ ከ5ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ጀምሮ ግብጽን ይገዟት የነበሩት ሮማዊያን መቀመጫውን በሮም ከተማ ያደረገው የታላቁ ኢምፓየር አካል አልነበሩም፡፡ የሮም ኢምፓየር በ395 “ምስራቅ” እና “ምዕራብ” ተብሎ ለሁለት ተከፍሏል፡፡ የሮማ ከተማ በ476 በጀርመን ጎሳዎች ስትወረር የምዕራቡ ኢምፓየር ህልውና አክትሟል፡፡ የምስራቁ ኢምፓየር ግን እስከ 1431 ድረስ ቆይቷል፡፡ ብዙዎች የምስራቁን ኢምፓየር የሚጠሩት “ቤዛንታይን” በሚል ስም ነው፡፡ ሆኖም ዐረቦችም ሆኑ የኢምፓየሩ ነዋሪዎች ግዛቱን “ሮም” እያሉ ስለሚጠሩት እኔም ይህንን ልማድ ተከትያለሁ)፡፡  

  አምር ግብጽን በሚያስተዳድርበት ጊዜ በክርስትያኖቹ ላይ ይደርስ የነበረውን ጭቆና ሙሉ በሙሉ አስወግዷል፡፡ በህዝቡ ላይ በየምክንያቱ ይጣሉ የነበሩትን ልዩ ልዩ የታክስ ዓይነቶች በማስቀረት ሁሉም ዜጎች ዓመታዊውን “ዑሽር” (አስራት) እና “ዘካት” ብቻ እንዲከፍሉ አድርጓል፡፡ በመንግሥቱ ቢሮክራሲ ውስጥም ክርስትያኖቹን አሳትፏል፡፡ የቤተ-ክርስቲያኖች ይዞታ የሆኑ መሬቶችና ንብረቶች እንዲከበሩም አድርጓል፡፡
       *****
 አምር ቢን ኣስ ግብጽን ማስተዳደር በጀመረ በዓመቱ ነው “አል-ፉስጣጥ” የተባለችውን ከተማ የቆረቆረው፡፡ ስለ“አል-ፉስጣጥ” ምስረታና ስለሌሎች ጉዳዮች በሚቀጥለው ክፍል እናወጋለን፡፡
---
አፈንዲ ሙተቂ
ህዳር 3/2007
ገለምሶ-ሀረርጌ

የኃይለማርያም ‘የወራቤ ንግግር’ ለያዙት ሥልጣን ደቂቅነታቸውን አጋለጠ፤ የሔርሜላ ምስክርነት በከፍያለው ግ/መድህን

Thursday, December 18th, 2014

ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሣለኝ፣ ከመለስ ዜናዊ ሞት በኋላ በስንት ውጣ ውረድ ያገኙትን ሥልጣን ጥርሳቸውን ነክሰው ከያዙ ሁለት ዓመት ከሁለት ወርና 26 ቀን አስቆጥረዋል። በእነዚህ ወራት ውስጥም፡ ኃይለማርያም ሥልጣን የረገጡ ቀን ስለራሳቸው ለኢትዮጵያ ሕዝብ የሰጡት ምስክርነትና ግምት ከዛሬው ኃይለማርያም በአያሌው የተለያዩ ናቸው። ገና መጀመሪያ ላይ ከመለስ ጀርባ ከጦር አዝማችነታቸው ወጥተው (በካድሬነታቸው) በሙቱ ማግሥት የሥልጣንን በር ሲይንኳኩ፣ ኃይለማርያም ሕዝቡን የቀረቡት በተለማማጭነትና በየዘርፉ በሕልውና ተዳዳሪነታቸው ስያሜ በመጥራት፣ ማለትም –”እናንተ ሥራ አጦች፡ ጎዳና ተዳዳሪዎች፣ ሴተኛ አዳሪዎች…” በማለት ተለሳልሰው ነበር።

በሌላ አባባል፡ ጌታ ወደ ምድር ሥጋ ለብሶ መጥቶ የሰው ልጆችን ለማዳን ካደረገው የአዲስ ሕይወት በረከት የተኮረጀ ቲአትር ነበር። በመሆኑም፡ ኃይለማርያም ብዙም ሳይቆዩ፡ በሥልጣን የመባለግ ዝንባሌያቸው ሳይውል ሳያድር በሚጠቀሙት የባለገ፡ አዋራጅ ቃላት፣ ውሽትና ኃይልን የመጠቀም ርሃባቸው፣ በተለይም “የእርገጠው፣ እሠረው፡ ግረፈው፣” ፖሊሲ ተሟጋችነታቸው (በተቃዋሚ ፓርቲዎች፡ የሃይማኖት ነጻነትና ዲሞክራሲን በሚሹ ዜጎች ቤታችንና መሬታችንን ተቀማን በሚሉት ወዘተ ላይ) በተለያዩ አጋጣሚዎች ይፋ በመሆኑ፡ ሌላው ቀርቶ “እስቲ ጊዜ እንሳጣቸው፤ ያለፈው የከፋ ነበርና ካለፈው ይሻሉ እንደሆን እንጂ አይከፉም” በማለት ዕድል የሠጧቸው ሁሉ፡ ዛሬ በራቸውን ዘግተውባቸው ማለዳ በመርህ ምክንያት ካልተቀበላቸው ሕዝብ ጋር መቀላቀላቸው ለራሳቸውም፣ መራዋለሁ በሚሉት የኢሕአዴግ ግንባሮች ጥምር ጭምር፤ በተለይም ለሕወሃት ግልጽ ከሆነ ውሎ አድሯል።

በሁሉም በኩል፡ ችግሩ ግን ምድረ በዳ በተደረገ ሃገር የሃብት ድህነት ብቻ ሳይሆን፡ የትብብር ድህነንትና መተማመን በጠፋባት ኢትዮጵያ፡ ሕዝቡ ባለፉት አርባ ዓመታት ነጻነቱንና መብቶቹን በመገፈፉ፡ ምን እንደሚደረግና የትኛው አቅጣጭ እንደሚሻል ምርጫውም አስቸጋሪ ሆኖ ቢቆይም፡ ከዚህ የከፋ ግን አይመጣም የሚለው ስሜት እጅግ ተጠናክሯል።

በትንሹም ቢሆን፡ የጠቅላይ ሚኒስትሩ አደፍራሽነት፡ ለምሳሌም ያህል፡ ወራቤ፡ (ሥልጤ) አሥረኛ ዓመቷን ስታከብር፡ በሥነ ሥርዓቱ ላይ ታይቷል። ኃይለማርያም ያደረጉት መቀበጣጠር፡ በፖለቲካ ይዘቱ ከንቱና ወራዳ (gutter, ignorant & insensitive) ከመሆኑም በላይ፣ ወይ ጥራቱ የተጠበቀ የትምህርት ዕድል የሌላቸው፡ ወይንም ሥራ ለማግኘት ትክክለኛው ዝርያና የፖለቲካ ንኪኪ በሚጠይቅ ሃገር፣ በአጠቃላይ በኢትዮጵያ ወጣቶች ላይ የተቃጣ ድንጋይ የሚሰብር ቅል ጥቃት (opportunistic attack) ሆኖ ታይቷል።

ልጆች ሊያጠፉ ይችላሉ። ያጠፋሉም። የወላጆችን ቆሽት ሊያበግኑ ይችላሉ። ግን የትኛው ወላጅ ይሆን ኃይለማርያም ከአዲስ አበባ መጥቶ ልጄን በጠቅላይ ሚኒስትር ደረጃ ወረፈልኝ ብሎ የሚደሰት ወይንም ለመሻሻሉ ተስፋ የሚያደርግ? የጠቅላይ ሚኒስትሩም ጉብኝት ዓላማም በሚኒስትር ረድዋን ሁሴንና ካሱ ኢላላ ገፋፊነት የተቀነባበረ ከሆነም ይህ አይደለም ማለት ይቻላል – ሶስቱም የአንድ ፓርቲ ሰዎች ቢሆኑም፡ ቢያንስ ቢያንስ ሁለቱ በሌጄሩ ክንፎች ውስጥ ያሉትን የገቢና ወጭ ሚዛን በሚገባ ማየት እስከ ድረስም መግነዘብ ይችላሉና!

ለነገሩ የቀድሞ የሕወሃት ምክትል ሚኒስትር ኤርምያስ ለገሠ የመለስ ትሩፋትቶች በሚለው መጽሐፍ ውስጥ እንዳመለከቱት፡ ኃይለማርያምን “ጉራጌ መራሽ አብዮት” II አሳስቧቸው ይሆን ይህን አሳፋሪ መዘባረቅ የፈጸሙት? መልሱን አላውቅም! ልገነዘብ የቻልኩትን ያህል። ያን ጊዜ እብደቱ የተፈጸመው ሕወሃት ለጉራጌና ሥልጤ መከፋፈል የቀመመው አፍዝ አደንግዝ እራሱን ስለበላው፡ መለስ ዜናዊ በግንባር መጥቶ ይቅርታ እንዲጠይቅ የተገደደበት ሁኔታ መሆኑ መዘንጋት የለበትም።

ከሁሉም የሚያስገርመው፡ ለወቀሳ የመጡ ይመስል፡ በተገኙበት በዓል አከባበር ላይ የማህበረሰቡን ልጆች በአዲስ አበባ “ድንጋይ ወርዋሪ” የልማታዊ መንግሥት ጠላቶች ብለው ፈርጀዋችዋል፤ ከዚህ በታች በቀረበው የኦዲዮ ፋይል ውስጥ ዲያስፖራውንና በውጭ ሃገሮች ግለሰቦች ቤቶች ውስጥ ተቀጥረው የሚሠሩትን ኢትዮጵያውያን ሴቶች እንዴት እንደሚወርፏችው ማዳመጥ ይቻላል።

ኃይለማርያም ልጆቻቸውን – እንደሌሎቹ የመንግሥትና ፓርቲ ባለሥልጣኖች ልጆች ሁሉ – ወደ ግል ትምህርት ቤቶች ከፍተኛ ገንዘብ ከፍለው ሲሰዱና አሜሪካን ሃገር በእውቁ ኮሎምቢያ ዩኒቨርሲቲ ሲያስተምሩ፤ የሠፊውን ሕዝብ ልጆች ግን በሃገራቸው በሰላም እንኳ እንዳይኖሩ፥ እርሳቸው የሚመሩት ግራ የተጋባ ተናካሽ ፓርቲ አባል እንዲሆኑ በማስገደድና ካልፈለጉ የትምህርትና የሥራ ዕድል በመንሳት፡ በየቀኑ በፓሊስ በማሳፈስ ብዙ ወንጀል ከመፈጸማቸውም ባሻገር፡ ለወጣቶች ከሃገር ለመሰደድ ዋናው ምክንያት ናቸው።

እንዲሁም፡ በዚህ ወቅት በውጭ ንግድ አሠራሯ በእርሳቸው አመራር ሃገሪቱ ማግኝት ያልቻለችውን ከአራት ቢሊዮን ዶላር በላይ በዓመት የሚለግሳትን ዲያስፖራ ዘላባጅ በሆነው ንግግራቸው በስም በመጥቅስ እንደ ቀጣፊ፡ አታላይ በማጥላላታቸው፤ የአስተሳሰባቸውን አናሳነት ከማሳየታቸውም ባሻገር፣ ከመጭው ምርጫ ጋር መያያዙን ደመነፍስ ያለው ሁሉ ሊገነዘበው የሚችል ነገር ነው።

ለዚህም፣ በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ውስጥ የገዥው ፓርቲ የምርጫ ድል ማንዋል ተብሎ በትምህርት ሚኒስቴር ስም ህዳር 2014 በተበተነው ማንዋል እንደተመለከተው: የዜጎችን የዕውቀት መግብያ ቦታ፣ የከሠረ ፖለቲካቸው መቸርቸሪያ ቦታ ማድረጋቸው ምን ያህል ለሃገር እንደማያስቡ አመላካች ነው።

ለሃገሪቱ ኪሳራው ግን ግልጽ ነው፡፡ ለምሳሌ እርሳቸው ሥልጣን ላይ ከወጡ ወዲህ የተከሰቱትን ሁኔታዎች ብንገመግም፡ ሥርወ መሠረታቸው ካድሬያዊ በመሆኑ፡ አስተሳሰባቸው፡ አመራራቸውና የፖሊሲ አፈጻጸማቸው በዘፈቀደና ውጤት አልባ መሆኑ ይታያል። በዚህም መንስኤ፡ አዲሱ ለገሠ ባለፈው ሐምሌ ወር 2014 የአመራር ግንባታና የትራንስፎርሜሺን ጉዞ ላይ እንደጠቆሙት፡ በአመራር ዕጦት ምክንያት “ኢሕአዴግ ፈተና ውስጥ መሆኑን” ፓርቲውም ያምናል።

በመሆኑም፡ በእነዚህ 26 ወራት በታዩት ችግሮች ምክንያት፡ ቆንጂት ስታረጅ ምን ትሆናለች እንዲሉ፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩም ማጠፊያው ሲያጥርባቸው፡ ከምርጫው በፊት ዜጎችንና ቤተስቦችን በመከፋፈል፡ ሕወሃትን ለማስደሰት ብዙ መሞከራቸውን ለማሳየት ታቅዶም የሚሠሩ ብዙ ነገሮች ይታያሉ። በአከናወናቸው ተግባሮችም ሲለኩ፡ እርሳቸው ሥልጣን ከያዙ ጀምሮ፡ የሚከተሉት ችግሮች ኢትዮጵያ ውስጥ ተባብሰዋል፦

* ካድሬያዊ የሥልጣን ጉጉነትና በተለያዪ ምክንያቶች በሕዝቦች መካከል ክፍፍሎች እንዲፈጠሩ መጣር
* በእስልምና ሃይማኖት ተከታዮች ላይ ያፋፋሙት ግድያና አፈና መባባስ (አርሲ፡ አዲስ አበባ፡ ደሴ፡ ባሌ፡ ሐረር ወዘተ)

* በኦሮሞ ተማሪዎች ላይ የፈጸሙት ግድያዎችና ማሠቃየቶች

* በኦቶዶክስ እምነት ተከታዮች ወጣቶች ላይ ያነጣጠረው ሽብራቸው

* በሮቴስታንት እምነት ተከታዮች ላይ እየተፋፋመ ያለው ማሳደድና በተክርስቲያኖችን ማፈራረስ

* በጋዜጠኞች ላይ የቃጡት የሕልውናና የሳይኮሎጂክል ጦርነቶች

* በከፍተኛ ትምህርት ተማሪዎች ላይ እየተካሄደ ያለው የተጠናከረ መውጭያ መግቢያ የሚያሳጣ የማሳደድና አስገድዶ የፓርቲ አባል የማድረግ ዘመቻ

* በአዲስ አበባ ውስጥ የተካሄዱት የመሬት ዘረፋዎችና ደጋፊ የሌላቸውን ወገኖች ቤቶች በሕገ ወጥ መንገድ ማፈረሶችና ተመጣጣኙን ካሳ አለመክፈል

* በገጠር የመሬት ዘረፋ በማካሄድ ሕዝቡንና ማኅበረሶብችን ማፈናቀል (ጋንቤላ፡ ደቡብ ኦሞ፡ አዲስ አበባ ዙርያ ወዘተ። ይህንን በሚመለከት ሕዝቡ ፍትህ ለማግኝት ችግሩን ለማሰማት ከተለያዩ የሃገሪቱ ክፍሎች ተወካዮችን ሲልክ፡ የኃይለማርያም መልስ የመጡትን የሕዝብ ተወካዮች በፓሊስ በማስደብደብ ብዙዎቹ እንደ ወንጀለኛ ተቆጥረው እስር ቤት መወርወራቸው

* የሕገ መንግሥታዊ መብቶች ክፉኛ መሸርራቸው

* ኢትዮጵያ በዓለም ላይ ከፍተኛ የሆነ የፖለቲካ እስረኞች የሚገኙባት ሃገር መሆኗ ይገኙበታል

* ከተግባራዊ ክንውኖች ይልቅ የሃስት ፕሮፓጋንዳዎች ተጠናክረዋል

* በኮሚኒኬሽን ቴክኖሎጂ ኢትዮጵያ የዓለም ጭራ ለመሆን በቅታለች።

ስለኃይለማርያም በሥልጣን መስከር የተሰጡ ምስክርነቶች

ቀደም ሲል ለሠራተኛ ማህበራት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ባደረጉት ንግግር በኢሕአዴግ አስተዳደር የሠራተኛው በማህበራት መደራጀት ቀደምት ዓላማ የመብት ጉዳይ ሳይሆን፡ የሃገሪቱን ኢኮኖሚ ዕድገት ለማፋጠን ነው ሲሉ የሠነዘሩት የሠራተኛውን ድሎች ለመቀልበስ ያላቸውን ዓላማ ፤ እንዲሁም የንግዱን ዘርፍ (private sector) አስመልከተው ያድረጉን ንግግር የሕልውናው ትርጉም የሚለካው: መንግሥት በሚመራው ልማት ውስጥ (ብድር ለውጭ ባለሃብቶችና የሕወሃት ሰዎች እየተለገሠ) ተባባሪ ብቻ እንዲሆን መጋበዛቸው ብዙዎችን ማስቆጣቱ ለአስተሳሰባቸው ኋላ ቀርነት የማያጠራጥር ምልክት ነው!

በሥራ መስክም፡ ባለፈው ሐምሌ ወር ከግል ንግዱ ማህበረስብ (private sector) ጋር ውይይት ሲደረግ፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ብዙ የቃዡበት ነገር ነበር። ብዙ አንባብያንን ያስገረመው፣ ግለስቡን ከሚያውቋቸው መካከል አንዱ ለAddis Fortune እንዲህ ሲል ነበር የገለጿችው፦

“I don’t know what power does to people,” a prominent businessman, who has known the Prime Minister for many years, commented, in observing the changes he says he has seen in Hailemariam. “He wasn’t like this before.” – “ሥልጣን ሰዎችን ምን እንደሚያደርግ አላውቅም። ይህ ግን ቀድሞ የማውቀው ኃይለማርያም አይደለም።”

እስቲ ኃይለማርያምን መካከለኛ ው ምሥራቅ ውስጥ በቤት ሠራተኝነት ክሚሠሩት ጋር የሚያላትም ምን ተፈጠረ?

ከላይ ኦዲዮ ላይ እንደተደመጠው ‘ልዩ ዐይነት ሰው’ አድርገው ራሳቸውን የሚያዩት ኃይለማርያም፡ በቤት ሠራተኛነት ዕዳ ገብተው፡ ሥራ አግኝተው ስንት ደጅ ጠንተው ዘመዶቻቸውን ውጭ ሃገር ሆነው የሚረዱትን ኢትዮጵያውያን ሴቶች ‘ገረድ’: ‘እንዳበደ ውሻ ‘… በሚል አዋርደዋቸዋል፤ ስሜቶቻቸውንም ክፉኛ ጎድተዋል። ብዙኢትዮጵያውያንንም ሰሞኑን በሬዲዮና በጽሁፍ እንደቀረበው ሁሉ፡ እጅግ አዝነዋል፡ ተቆጥተዋልም! ይህ ከንቱ ጥላቻና ጣላትነት ለምን አስፈለገ ለሚለው መልሱን አላውቅም! እርሳቸውም የሚያውቁት አይመስለኝም። ምናልባትም አንዴ መናገር ከጀመሩ የማይያዘውን ሁሉ ዝም ብለው ሲቀጣጥሉ አዳልጧቸው ሊሆን ሰለሚችል!

አንዷ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከአናሳ ግለስብ መካክል መቆጠሯ ያስቆጣት፡ በቤት ሠራተኛነት በተባበሩት አረብ ኤሚሬትስ የምትኖረው ሔርሜላ የተባለች ኢትዮጵያዊት – ኃይለማርያም ‘ውሻና ገረዶች’ በማመሳስለ ማንቋሸሻቸው ማነታቸውን ቁልጭ አድርጎ አሳይቷት – ወረቀቷንና ብዕሯን በማገናኘት ግሩም የሆነ ግጥም ከትባ ለኢሣት በመላኳ – ይህ ገጽም የዚያ ተቋዳሽ በመሆን ለአንባቢዎቹ በከፊል የመጀመሪያዎቹን ጥቂት ስንኞች እንደሚከተለው አቅርቦታል፦

“አትበሉን እብድ ውሻ፤ ከሃገር ርቀን እኛ ብንሰደድ
እኛ ለለፋነው እኛ ለደክምነው አላቹሁን ገረድ?
ሎቶሪ ደርስዎት ሥልጣን ላይ ቢወጡ
የሥራ ድርሻዎን ምንም ሳይረዱ ሳያውቈት በቅጡ
ስለኛ ግርድና አፎን ለመክፈት አደባባይ ወጡ?

የሃገርን ገንዘብ ዘርፈን ስላልሸጥን?
የደሃዎችን ደም ስላላፈሰስን?
የምስኪንን ሕይወት ስላላጠፋን?
የስም መጠሪያችን እብድ ውሻ ነውን? አይ ጠቅላይ ሚኒስትር

ተላላኪ ዱዴ መሆኖን አውቀው፣
አፎን ከመክፈት የኛን ሥራ ንቀው
ምናለ ቢያገኙ እራስዎን ፈልገው?

ከሚጎርሱት ሥጋ አጉርሱን አላልንም
ከሚጠጡት ውስኪ አጠጡን አላልንም
እርስዎ በምን መሥፈርት እብድ ውሻ አረጉን? …

ፍትህ ተቸግረን ነጻነት ብናጣ፡
ተስፋ ስንቀን ለስደት ብንወጣ
እብድ ውሻና ገረድ የሚል ስም ታወጣ?”…

ከኢሣት የተገኘውን የሔርሜላን ግጥም በሙሉ ለማዳመጥ ከዚህ በታች ያለውን ይጫኑ፦
Audio Player
00:00Use Left/Right Arrow keys to advance one second, Up/Down arrows to advance ten seconds.00:00
Use Up/Down Arrow keys to increase or decrease volume.

ኢትዮጵያ ለምን እንዲህ መጫወቻ ለመሆን ተደረገች?

እርቃኑን የቀረው ሕገ መንግሥት በአንቀጽ 72 “የኢትዮጵያ ፌዴራል መንግሥት ከፍተኛ የአስፈጻሚነት ሥልጣን የተሰጠው ለጠቅላይ ሚኒስትሩና ለሚኒስትሮች ምክር ቤት ነው፡” ይላል። ፓርላማና ፍርድ ቤቶች አሉ ቢባልም – ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሃገሪቱ ፊደራል አስተዳደር ሥልጣን ቁንጮና ባለሙሉ ባለሥጣን ሆኖ – በሕወሃት (መለስ) ሽፍጠኛ አሠራር ምክንያት፡ በእነዚህ አካሎች ውስጥ ቅጥረኞችንና ማነንታቸውን እንኳ ጠንቅቀው በማያውቁ ተክሎች በመሙላት በመንግሥት ሥልጣን ክፍፍል ውስጥ የሕግ የበላይነትና ቁጥጥር እንዳይኖር ደባ ተፈጽሟል። የአሁኑ ብቻ ሳይሆን፡ ይህም ሃገራችንን ለረዥዝም ዘመናት ሲጎዳት ይኖራል – ዛሬ ቢታረምም እንኳ!

ዛሬ ይህ ሥልጣን በደህነንቱ፣ ወታደሩና በሕወሃት ከፍተኛ ካድሬዎች እጅ በመሆኑ፣ ኃይለማርያም በጠቅላይ ሚኒስትር ስም የተቀመጡ ጉዳይ አስፈጻሚ ብቻ ናቸው። በዚህም ምክንያት፡ ኢትዮጵያ ውስጥ ሕግ የሚሠራው በሥልጣን ላይ ላሉት፣ ለተቧደኑ ወገኖችና ከእነርሱ ጋር ለተሳሰሩ ሃብታሞችና ዘራፊዎች ነው። ለምሳሌም ያህል፡ ሕወሃት አርባኛ ዓመቱን ለማክበር ይዘጋጃል። የምንሰማው ነገር ግን አሳፋሪ ዘረፋ ነው፤ ሕዝቡ ታክስ ብሎ የከፈለውን ገንዘብ – EFFORT እያለ- ስንት ችግር ያለባት ሃገር ለፖለቲካ ፓርቲ ፈንጠዝያ የሕዝብ ገንዘብ እንዲባክን መደረጉ!

በዘመነ ሕወሃት እየታየ ያለው ይህ ሁኔታ የሚያረጋግጠው በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 72 እና 74 ላይ እንደሠፈረው፤ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሃገሪቱን የማስተዳደር ከፍተኛው የፌዴራል መንግሥት ሃላፊነት ኃላፊነት ቢኖርበትም፡ ‘ሙስኝነትንና ኪራይ ስብሳቢነትን እንዋጋለን ‘ እያለ በየቀኑ ጨረባ ወፍ ይመስል፡ ሁኔታውን ለተቧደኑት ኃይሎች ማመቻቸን የዕለት ተዕለት ተግባሩ አድርጎ የሕዝቡን ጥቅሞች ወደጎን ሲገፋ ቆይቷል። ለዚህም ዋናው አጋሩ የጸረ-ሙስና ኮሚሽን ነው!

በየትኛውም ሃገር ይህ የሚከሰተው፡ የበላይ አስተዳዳሪው ደካማ ሆኖ፡ ሕግና አስተዳደር በጠንካራ ቡድኖች መካከል የመታገል ወይንም የመተካከከ ነገር እንዲኖር ሁኔታው ሲያስገድድ ነው፡፡ በዚህ ሁኔታ ውስጥ የኃይለማርያም ሥልጣን በመለስ ጊዜ እንደነበረው ተወዳዳሪ ሳይሆን፡ የቡድኖችን ጥቅም ብቻ በማስከበር ላይ ያተኮረ ነው – የሕወሃትን! በዚህ ሁኔታ ውስጥ ወደአዘቅቱ እየተገፋች ያለቸው ኢትዮጵያና የሕዝቧ ጥቅሞች ናቸው!

ኃይለማርያም ግን ለሃገርና ለወገን ጠቃሚ ነገሮች ለመሥራትና ለዚህ ኃላፊነት ብቁ ሆነው ለመገኘት የአዕምሮ ነጻነት፡ ቅንነት፡ ታማኝነትና ብሔራዊ ስሜት ይጎድላቸዋል። ምናልባትም፡ መለስ እንዲህ ያለሰው ለመመልመል መቻሉ ከፍተኛ ችሎታ የነበረው መሆኑን ማመን ያስፈልጋል፤ በተለይም ከአንድ ባህር የተቀዱ ይመስል (clones) ከመቃብር በታችም ሆኖ ታማኝ አገልጋይ ለማግኘት መቻሉ!

ስለሆነም፡ በሥራቸው ኃይለማርያም ንፋስ የመታው ግንድ ይመስል፡ የሕዋሃትን ሰዎች ግንባር እየተመለከቱ፣ የየቀኑን እርምጃ ይቀይሳሉ እንጂ ኢትዮጵያ በትክክለኛ ፖለቲካ፡ ብሄራዊ ጥቅሞች፣ ፖሊሲና ሕግ ላይ የተመሠረተ አቅጣጫ እንድትይዝ የሚረዱ ግለስብ አይደሉም።

አንቀጽ 74 ከጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚከተሉት እንደሚጠበቁ ያሳያል፦ “[ጠቅላይ ሚኒስትሩ] የመስተዳድሩን ሥራ አፈጻጸምና ብኝት ይቆጣጠራል፣ አስፈላጊ የሆኑ የእርምት እርምጃዎችን ይወስዳል፡” ይላል።

ነገር ግን ለምሳሌም ያህል፡ ዚጎች መሬቶቻቸውን ሲነጠቁ ኃይለማርያም ደግመው ደጋግመው ቢሰሙም፡ የተጎጂ ዜጎችን መብቶች ለማስከበር ቅንጣት እርምጃ ወስደው አያውቁም። ከላይ እንደተጠቀስው፡ አቤት ባዮችን በማስደብደብና በማሠር ታውቀዋል!

በኃይለማርያም አመራር ሥር፡ ፍርድ ቤቶች የባሰ ፍርደ ገምድሎች መሆናቸው የየቀኑ ሁኔታ ነው። የድሃውን ሁኔታ እንኳ ብንተው፡ በቅርቡ አንድ የእራት ግብዣ ላይ የሶል ረቤልስ ባለቤት ቤተልሄም ጥላሁን መብቷንና ያቋቋመችውን ቢዝነስ ስም በአንድ የካናዳ ኩባንያ ስትነጠቅ፡ የኢትዮጵያ ፍርድ ቤት ለውጭው ኩባንያ ፈረደ። እርሷም ክሷን ወደውጭ ሃገር በመውሰድ ለኢትዮጵያዊነት አሳዛኝና አሳፋሪ በሆነ መንገድ፡ በአሜሪካን ፍርድ ቤት መብቷን ለማስረከብ ችላለች!

ክዚህ ምን ትምህርት ተገኘ? ኃይለማርይም ምን አደረጉ? ምን ተሻሻለ? ምንም!

ይባስ ብሎ፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የፍርድ ቤቶች አሠራር አንዳንድ የሕወሃት አባሎችን እያሳሰባቸው መጥቷል። ቆሽታቸው የደበነውን፡ ሌሎች ኢትዮጵያውያንን ወደ ጎን ትተን፡ አንዳንድ የሕወሃት አባሎች በገጾቻቸው ላይ “ይህ ለምን ተደረገ: ለምን ይሆናል?” በማለት ጥያቄዎችን ማንሳት ጀምረዋል። ከዚህ በፊት እንዲህ ያለነገር ያደርጉት የነበረው፡ ትግሬዎችን የሚመለከት ነገር ሲመጣ ነበር! ሁኔታው እውነትም፡ ወይዘሮ ዘውዴ ወልደማርያም ላይ የተፈጸመው ወንጀል፡ ማለትም ፍርድ ቤት የወሰነባቸው ሃገሪቱ መንግሥት አላት ብሎ ለማመን የሚያስቸግር በመሆኑ ነው።

ይህ የሚያሳየው የፍርድ ቤትችን ብቃት ማነስ ሳይሆን፡ ሌቦች በሥልጣን ውስጥና ዙሪያ በመቆናጠጣቸውና በአንቀጽ 72 መሠረት ጠቅላይ ሚኒስትሩ የተሸከመውን ሃላፊነቱን ለመወጣት ብቃት እንደሚያንሰው የሚያሳይ ነው። በተጨማሪም በአንቀጽ 74 መሠረት፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለፖሊሲ አፈጻጽምና ተግባራዊነት መሰናክል የሚሆኑትን ችግሮችና መሰናክሎች መፍትሄ ለመሻትና ለመስጠት ወይ ፍላጎት ከማጣት ወይንም፣ የኃላፊነቱን ዳር ድንበርና ጥልቀት ለመገንዘብ ካለመቻልም ሊሆን ይችላል።

ካድሬዎች ብዙ ጊዜ የሚታወቁት በአነብናቢነታችውና ያለአራት ነጥብ አንድ መጽሐፍ ያህል ለመተርከ መቻላቸው ነው። በተደጋጋሚ እንደታየው፡ አንዱ የኃይለማርያምም ችግር ከተናገሩት ውስጥ ገለባው እጅግ ከፍተኛ መሆኑ ነው። በድፍረት ብዙ ሲናገሩ፡ ዕውቀት ሊያስመስሉት ይችላሉ።

እርግጠኛ ሆነን መናገር እንችላለን – አዋቂዎች እንደሚሉት በጀብደኝነትና በጉብዝና መካከል ትልቅ ልዩነቶች አሉ – ፈረንጆች temerity እና courage መካከል የሚፈጥሩት ልዩነቶች ዐይነት ነው። ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ይህንን ያልተገነዘቡ በመሆናቸው፡ ብዙ በተናገሩ መጠን አዳማጮቻቸውን ያሳመኑ እርሳቸውም እራሳቸውን ሲያዳሙ፡ አዋቂ ሆነው ይሰማቸዋል፡

ለዚህም መለኪያው እርሳቸው ሌሎች ዜጎችን ለማዋረድ ‘ነጻ’ መሆናቸው ነው!

http://ethiopiaobservatory.com/

በእውቀት ላይ የተመሰረተ እንጂ የስሜት ፖለቲካ አያዋጣንም – ናኦሚን በጋሻው

Thursday, December 18th, 2014

ከ250 አመታት በፊት ፣ 13 ኮሎኒዎች፣ ተብለው የሚታወቁት የአሜሪካ ግዛቶች በእንግሊዝ ሥር ነበሩ። አሜሪካኖቹ የግብር ጫና ስለበዛባቸው ለነጻነት መታገል ጀመሩ። በአሜሪካኖች እና በእንግሊዞች መካከል ጦርነት ተጀመረ። የአሜሪካኖች መሪ ጀነራል ጆርጅ ዋሺንግተን ነበሩ። እንግሊዞች ብዙ ጦር አሰልፈው ያመጹ አሜሪካዉያንን ለማስገበር ተንቀሳቀሱ። በኑዮርክ አሜሪካኖች ትልቅ ሽንፈት ደረሰባቸው። የእንግሊዝን ጦር መቋቋም አልቻሉም። ጆርጅ ዋሽንግተን፣ በሌሊትና በጉም ወደ 9 ሺህ የሚሆኑ ወታደሮች ወደ ኋላ እንዲመለሱ አደረጉ። እነዚያ ወታደሮች ባይሸሹና ወደ ኃላ ባይመለሱ ኖር፣ ምናልባትም አሁን የምናውቃት አሜሪካ ላትኖር ትችል ነበር። ያ የሸሸው ጦር ፣ እንደገና የበለጠ ተጠናክሮ፣ በቂ ዝግጅት አድርጎ፣ ተጨማሪ የሰው ኃይል አካቶ፣ ተመልሶ በእንግሊዞች ላይ ጥቃት በማድረስ እንግሊዞችን ሽንፈት አከናነበ። አሜሪክ ነጻ ወጣች። (more…)

የህንድ ፊልም ትዝታ

Thursday, December 18th, 2014



አፈንዲ ሙተቂ
      -----
      የህንድ ፊልም ማየት የጀመርኩት በ1978 ይመስለኛል፡፡ በዘመኑ ቶማስ የሚባል የህንድ ክልስ ነበር፡፡ ይህ ሰው ፊልሞቹን ከድሬ ዳዋ ያስመጣና በሌሎች የሀረርጌ ከተሞች እያዞረ በፕሮጀክተር ያሳያል፡፡ በዘመኑ “የአሜሪካ ፊልም ውሸት ነው፤ የህንድ ፊልም እውነት ነው” የሚል አስተሳሰብ ስለነበረ የሰዎች ምርጫ በአብዛኛው የህንድ ፊልም ነበር፡፡ በመሆኑም ቶማስ ከሚያሳያቸው ፈልሞች መካከል ከመቶ ዘጠና የሚሆኑት የህንድ ፊልሞች ነበሩ፡፡ 

   በዚህም መሰረት ለመጀመሪያ ጊዜ ያየሁት የህንድ ፊልም “T.D” የሚል ርዕስ የነበረው ሲሆን አክተሩም “ጄተንድራ” ነው (በኋላ ላይ እንደተረዳሁት ያ ፊልም First Blood  ከሚባለው የራምቦ ፊልም የተቀዳ ነው)፡፡ ቶማስ ፊልሙን የሚያሳየው በሁለት ብርና በሶስት ብር ነው፡፡ በቶማስ ሲኒማ ስር ካየኋቸው ሌሎች የህንድ ፊልሞች መካከል Disco Dancer, Jimmy and His Elephant, Mard የተሰኙት ይታወሱኛል፡፡  

        በ1981 የአውራጃችን አኢወማ ቪዲዮ ሲያስመጣ ግን የቶማስ ሲኒማ “በጣም ውድ ነው” በሚል ተረሳ፡፡ ቶማስም ወደኛ መምጣቱን ተወ፡፡ በዚህም መሰረት Mister India, Ashanti, Kassam Paeda, Love Story, የመሳሰሉ ፊልሞችን በአኢወማ አየን፡፡ ከጥቂት ጊዜ በኋላ ደግሞ “ፎቶ ማወርዲ” የሚባለው ፎቶ ቤት ሌላ ቪዲዮ ማሳያ ከፈተና ከአኢወማ ጋር ፉክክር ውስጥ ገቡ፡፡ ሁለቱም በርካታ ፊልሞችን አስኮመኮሙን፡፡ በፎቶ ማወርዲ ካየኋቸው ፊልሞች መካከል “Ter Kassam”, “Maa Kassam”, “Numberi Admi”, “Khoj”, “Marry Kassam”, “My Name is Lakan”, “Tarzan”, “Coolie”, የሚባሉትን ከነ ስሞቻቸው አስታውሳቸዋለሁ፡፡ የብዙዎቹን ስም ግን አላስታውስም፡፡
*****  *****  *****
        በህንድ ፊልሞች የምናውቃቸው አክተሮች በከተማችን በትክክለኛ ስማቸው አልነበረም የሚጠሩት፡፡ አንዳንዶቹ እኛ ባወጣንላቸው ስሞች ነው ይበልጥ የሚታወቁት፡፡ ለምሳሌ “ሚቱን ቻካርቦርቲ” የሚባለው አክተር “ጂሚ” በሚለው ስም ነው የሚታወቀው፡፡ “ዳርሜንድራም” በኛ አጠራር “ሻንካር” ነው የሚባለው፡፡ “ሪሽ ካፑር” ደግሞ “ኮጅ” እየተባለ ነው የሚጠራው፡፡ እውነተኛ ስሙ “ሰኒ” የሆነው አክተር ደግሞ በኛ አጠራር “ገባር” ነው የሚባለው፡፡ “አጄይ ኩማር”ም “ላቭ ስቶሪ” ተብሎ ነበር የሚጠራው፡፡ ከነዚህ ስሞች መካከል አንዳንዶቹ (እንደ “ጂሚ” እና “ሻንካር” ያሉት) አክተሩ ታዋቂ በሆነበት ፊልም ውስጥ ከሚጠራበት ስም ነው የተወሰዱት፡፡ እንደ “ኮጅ” እና “ላቭ ስቶሪ” የመሳሰሉት ደግሞ አክተሮቹ የተወኑባቸው ፊልሞች አርዕስት ናቸው፡፡    

        ከዚህ ሌላ አክተሩ በፊልሙ ውስጥ ሲያንጸባርቀው የነበረውን ድርጊት በመመልከት የተሰጡ ስሞችም አሉ፡፡ ለምሳሌ “አኒል ካፑር” የሚባለው አክተር በአንድ ፊልም ውስጥ ያለ ማቋረጥ “ማስቲካ” ያኝክ ስለነበረ “ማስቲካ” ተብሎ ተሰይሟል፡፡ “ቆሮንዴ” ደግሞ “Sholay” በተሰኘው የአሚታብ ባችቻን ፊልም ውስጥ በአፍ የሚታኘክ ትምባሆ ስለሚጠቀም ነው እንዲህ ተብሎ የተጠራው (“ቆሮንዴ” በአፍ የሚታኘክ የትምባሆ ዐይነት ነው)፡፡ እንደ ከማል ሐሰን፣ ነስሩዲን፣ አሚታብ ባችቻን፣ ሻሽ ካፑር፣ ጄክ ሸሪፍ፣ ጎቪንዳ፣ ሳንጃይ የመሳሰሉትን ግን በትክክለኛ ስማቸው ነው የምንጠራቸው፡፡

     ታዲያ በጣም ያስገረመኝ ይህ በኛ ከተማ የምንጠቀምበት የስም አጠራር ዘይቤ ድሬ ዳዋና ሀረርን ጨምሮ በሌሎች ከተሞችም በስፋት የሚታወቅ መሆኑ ነው፡፡ በዚህ ዙሪያ ያደረግኩት ጥናት እንደሚያመለክተው ከስሞቹ መካከል አንዳንዶቹን እኛ መፍጠራችን ትክክል ቢሆንም ሌሎቹ ስሞች ከድሬ ዳዋ ልጆች የተኮረጁ ናቸው፡፡

      በድሮው ዘመን “አክተር” የምንለው በፊልሙ ውስጥ መልካም ስብዕና የሚያሳየውን ብቻ ነው፡፡ እኩይ ባህሪ ተላብሶ የሚተውነው በኛ ቋንቋ “ሙጅሪም” ነው የሚባለው፡፡ በአንደኛ ደረጃ ከሚነሱ ሙጅሪሞች መካከል “አሻንቲ”፣ “ሻክቲ”፣ “ጃሉ”፣ “ሼራ”፣ “ቆሮንዴ”፣ “ፋሩቅ” የመሳሰሉት ይጠቀሳሉ (ፋሩቅ Disco Dancer በተሰኘው ዝነኛ የጂሚ ፊልም ውስጥ የተወነው ወፍራም ሙጅሪም ነው፤ አስታወሳችሁት አይደል?)፡፡ በሁለተኛ ደረጃ ከሚመደቡ ሙጅሪሞች መካከል ደግሞ “ሳምሶን መላጣ” እና “መለኪያ” የተባሉት ይጠቀሳሉ:: እነዚህኛዎቹ ሙጅሪሞች በአብዛኛው በታላላቆቹ ሙጅሪሞች እየታዘዙ ጥፋት የሚፈጽሙ ናቸው፡፡ ከማል ሐሰንም ሲያሻው ከነዚህ ጋር ይደመርና ሙጅሪም ይሆናል፡፡

      በህንድ ፊልም ውስጥ ዘወትር የሚታይ ሶስተኛ አክተር አለ፡፡ ይህ ሰው በፊልሙ ውስጥ የሚሰጠው ሚና እንደ ቤተሰብ አጫዋች ሆኖ ሰዎችን ማሳቅ ነው፡፡ እንዲህ ዓይነቱ አስቂኝ ገጸ-ባህሪ በያኔው አጠራር “ማህሙዴ” ይባላል፡፡ እጅግ ዝነኛ ከሆኑ ማህሙዴዎች መካከል “ሻክቲ” ተጠቃሽ ነው (“ሻክቲ” ሲፈልግ “ሙጅሪም”፤ ሲያሻው ደግሞ ማሕሙዴ ይሆናል)፡፡
*****  *****  *****
        የህንድ ፊልም ልዩ ገጽታው በርካታ ዘውጎችን አንድ ላይ የሚደበላልቅ መሆኑ ነው፡፡ የአክሽን ፊልም ውስጥ ኮሜዲ አለ፣ አስማት አለ፣ ሮማንስ አለ፤ ዳንስ አለ፤ በአንዱ ፊልም ውስጥ ሁሉም ነገር ይገኛል፡፡ ደግሞም አክተሮቹ ሲደንሱ ድምጻቸው አንድ ዓይነት መሆኑ በጣም ያደናግራል፡፡ የሴትም ሆነ የወንድ ድምጽ ለመለየት ያስቸግራል፡፡

      ከዚህ በተጨማሪ የህንድ ፊልም ውስጥ የሚታየው ግነት ከፍተኛ ነው፡፡ ለምሳሌ Mard በተሰኘው ፊልም ውስጥ አሚታብ ለመብረር የሚያኮበኩበውን ሂሊኮፕተር በገመድ ጠልፎ እንዳይበር ያደረገበት ትዕይንት ዘወትር አይረሳኝም፡፡ በልጅነታችን ያንን ትዕይንት እንደ ጉድ ነበር ያጨበጨብንለት፤ አሁን ቢሆን ግን “አንተ ውሸታም! ሞኝህን ፈልግ ” ብዬ ቪዲዮውን የምዘጋው ይመስለኛል፡፡

      የህንድ ፊልም ሲነሳ ዘወትር የሚታወሱኝ ሁለት ልጆች አሉ፡፡ አንደኛው ታገል ዲሪብሳ ይባላል፡፡ ሌላኛውን ልጅ ግን ስላላስፈቀድኩት ስሙን አልነግራችሁም፡፡ ታገል ምን አደረገ መሰላችሁ?.

     የጄተንድራን ፊልም እያየን ነበር፡፡ በፊልሙ መሀል ላይ ሻክቲ የተባለው ሙጅሪም የጄተንድራን እህት በመኪና ካሯሯጣት በኋላ ይገድላታል፡፡ ትዕይንቱ በጣም ያሳዝናል፡፡ በተለይ ልጅቷ በደም አበላ ተነክራ ላያት ሰው ልብ ትሰብራለች፡፡ ይሁን እንጂ ብዙዎቻችን ፊልም መሆኑን አልሳትንም፡፡ ታገል ግን ከመመሰጡ ብዛት የእውነት ትዕይንት መሰለው፡፡ እናም ጮክ ብሎ “ህግ የለም እንዴ?” አለ፡፡ በቪዲዮ ቤቱ የነበረው ሰው ሁሉ በሳቅ ፍርስ አለ፡፡

      የሁለተኛው ሰው ማስታወሻዬ ግን ከዚህ ይብሳል፡፡ በጊዜው ከነበሩት የሀብታም ልጆች ነን ባዮች መካከል አንዳንዶቹ የለየላቸው ጅላጅሎች ነበሩ፡፡ አሪፍ መኪና ሲያዩ “የዘመዳችን ናት” ማለት ይቀናቸዋል፡፡ “ነዋይ ደበበ ቤታችን ሊመጣ ነው” የሚሉም ነበሩ፡፡ እኛም ለነዚህ ጅሎች ነገር እያሟሟቅን ብራቸውን እናጫርሳቸው ነበር፡፡ ከነዚያ ልጆች አንዱ “አሚታብ ዘመዳችን ነው” እያለ ያወራልን ነበር፡፡ እኛም እያወቅን እንሞኝለታን:: አብዛኛውን ጊዜ የፊልም መግቢያ ዋጋውን የሚከፍልልን እርሱ ስለሆነ ለርሱ መሞኘታችን የግድ ነበር፡፡

      ታዲያ በብዙ ፊልሞች ውስጥ ሲሞት የማይታየው “ጀግናው” አሚታብ ባችቻን ሲያቀብጠው Sholay በተሰኘው ፊልም መጨረሻ ላይ ሞተ፡፡ ነገሩ በጭራሽ ያልተገመተ በመሆኑ ብዙዎች ተገረሙ፡፡ “ጉድ ነው! አሚታብም ይሞታል እንዴ?”… ተባባልን፡፡ እኛ እንዲህ ያልነው “አሚታብ ወክሎት የሚጫወተው ገጸ-ባህሪ ዘወትር አይሞትም” ከሚል መነሻ ነበር፡፡ ያ የኛ ስፖንሰር የሆነው ልጅ ግን እየየውን አቀለጠው፡፡ “ዘመዴ ሞቶ የት አባቴ ነው የምገባው?” እያለ አነባ፡፡ ፊልም ለመመልከት የሄደው ሰው ግራ ተጋባ፡፡ ለምን እንደሚያለቅስ ብንነግራቸው ሁላችንንም እንደ ጅል ይቆጥሩናል ብለን ፈራን፡፡ ስለዚህ ቶሎ ብለን ልጁን ደጋግፈን ወደ ውጪ ካወጣነው በኋላ እያባበልነው ከቤታቸው ወሰድነው፡፡

   ይህ ትዕይንት በአሁኑ ዘመን ይከሰታል ተብሎ የማይታሰብ ነው መቼስ! ከዛሬ ሀያ አመት በፊት ግን ተመሳሳይ ድርጊቶችን ማየት የተለመደ ነው፡፡
-----
      የህንድ ፊልም ለመጨረሻ ጊዜ ያየሁት በ1995 ይመስለኛል፡፡ በወቅቱ ያየሁት Kabi Ghushi Kabi Gham የሚል የሻህሩኽ ኻን እና አሚታብ ፊልምን ነው፡፡ ያየሁበት ስፍራ አዲስ አበባ በመሆኑ ግን እኛ ስናደርግ እንደነበረው “ማህሙዴ፣ ሙጅሪም፣ ወዘተ…” እያለ ስለ ፊልሙ የሚተርክ ሰው አላጋጠመኝም፡፡ ከዚያ ወዲህ እኔና የህንድ ፊልም አንተዋወቅም፡፡ ለመሆኑ አሁን ምን ደረጃ ላይ ደርሷል?… እስቲ ስለ ህንድ ፊልም ያላችሁን ትዝታችሁ አካፍሉን፡፡
ሰላም!
የካቲት 17/2006
ሸገር

ሶኒ፤ አሜሪካና ሰሜን ኮሪያ – ዲሴምበር 19, 2014

Thursday, December 18th, 2014
Sony, US, North Korea

ባካባቢ ጉዳይ የመንግሥት ባለሥልጣናት እንዲጠየቁ ተጠየቀ – ዲሴምበር 19, 2014

Thursday, December 18th, 2014
COP20, Lima, Kerry

2014 አም ለፍልሰት የከፋ አመት እንደነበር ተገለጸ – ዲሴምበር 18, 2014

Thursday, December 18th, 2014

2014 አም ለፍልሰት የከፋ አመት እንደነበር ተገለጸ

Thursday, December 18th, 2014
IOM በሚል አህጽሮት የሚታወቀው አለም አቀፍ የፍልሰት ድርጅት በያዝነው ወር የሚያበቃው 2014 አም ግጭትን፣ የፖለቶካ ወከባንና የኢኮኖሚ ችግርን በመሸሽ ለሚሰደዱት ሰዎች አደገኛ አመት ሆኖ እንደቆየ አስታውቋል።

በከፍተኛ የውጪ ምንዛሬ የተገዙ የማምረቻ መሳሪያዎች በኤሌክትሪክ ሃይል ችግር ከአገልግሎት ውጭ እየሆኑ ነው ሲሉ ሚኒስትር አለማየሁ ገለጹ

Thursday, December 18th, 2014

ታኀሳስ (ዘጠኝ) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-የውሃ፣ የመስኖና የኢነርጂ ሚኒስትር አለማየሁ ተገኑ ህዳር 26 ቀን 2007፣ በቁጥር ውመአሚ 1/01/67 በጻፉት ደብዳቤ ” በክልሎችና በከተማ አስተዳደሮች በከፍተኛ ወጪ ተገንብተው ለበርካታ ኢንተርፕራይዞች የመስሪያና መሸጫ አገልግሎት የሚውሉ ህንጻዎችና ሼዶች በኤሌክትሪክ ሃይል አቅርቦት ችግር ምክንያት ለታለመላቸው አላማ ለማዋል ” አልተቻለም ብለዋል።

“በእነዚህ ማእከላት ውስጥም በከፍተኛ የውጪ ምንዛሬ የገቡና ሊገቡ የተሳቡ የማምረቻ ማሽነሪዎች ምርትን ማምረት አልቻሉም” ያሉት ሚኒስትሩ፣ “በሃይል አቅርቦት እጥረት ምክንያት  ከግብርናው ወደ ኢንዱስትሪው ለሚደረገው ሽግግር ወሳኝ የሆነውን የማኑፋክቸሪንግ ዘርፍን ወደ ተግባር በማስገባት በሚፈለገው ደረጃ ለማፋጠን አልተቻለም” ሲሉ አክለዋል።

አቶ አለማየሁ ችግሩን ለመፍታት ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ውይይት ይደረጋል ቢሉም፣ ችግሩ የሚፈታበትን የጊዜ ገደብ አላስቀመጡም። የሃይል አቅርቦት ችግሩ መንስኤ ምን እንደሆነም አልጠቀሱም።

በአገር ውስጥ የሚገኙ የግልና የመንግስት የማምረቻ ተቋማት በኤሌክትሪክ ሃይል እጥረት ስራቸውን ለማከናወን እየተቸገሩ ባለበት ወቅት፣ መንግስት የኤሌክትሪክ ሃይል ለጎረቤት አገሮች በማቅረብ ላይ መሆኑን ይናገራል።

በሽብር ወንጀል ተጠርጥረው የተከሰሱት በድጋሜ ተቀጠሩ

Thursday, December 18th, 2014

ታኀሳስ (ዘጠኝ) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-በእነ ዘላለም ወርቃገኘሁ የክስ መዝገብ የሽብር ክስ የተመሰረተባቸው  የተቃዋሚ ፓርቲ አመራሮችን ጨምሮ 10ሩም ተከሳሾች የፌደራሉ ከፍተኛው ፍርድ ቤት ልደታ 19ኛው ወንጀል ምድብ ችሎት  ቤት ቢቀርቡም ሌላ ቀጠሮ እንደተሰጣቸው ነገረ ኢትዮጵያ ዘግቧል።

የሰማያዊ፣ የአንድነትና የአረና ፓርቲዎች አመራሮች የሆኑት አቶ የሺዋስ አሰፋ፣ አቶ ሀብታሙ አያሌው፣ አቶ ዳንኤል ሺበሺ እና አቶ አብርሃ ደስታ እንዲሁም አንደኛ ተከሳሽን ጨምሮ ስድስት ተከሳሾች በጠበቆቻቸው አማካኝነት የክስ መቃወሚያቸውን ይዘው ፍርድ ቤት መቅረባቸውን ጋዜጣው ዘግቧል።

7ተኛ ተከሳሽ አቶ አብርሃም ሰለሞን የሰጠው የተከሳሽነት ቃል ከክሱ ጋር ተያይዞ ለጠበቃው ባለመቅረቡ ጠበቃው መቃወሚያቸውን እንዲያስገቡ ፍርድ ቤቱ ያዘዘ ሲሆን ፣ ፍርድ ቤቱ የተከሳሾችን የክስ መቃወሚያ መርምሮ ብይን ለመስጠት ለታህሳስ 15 ቀን 2007 ዓ.ም ተለዋጭ ቀጠሮ ሰጥቷል፡፡

ተከሳሾች በ ቂሊንጦ ማረሚያ ቤት ሊጎበኟቸው የሚሄዱ ቤተሰቦቻቸውና ወዳጆቻቸው ወደ እስር ቤቱ ሲገቡ በተለየ መዝገብ እንዲመዘገቡ በማድረግ ለማሸማቀቅ እየሞከሩ መሆኑን የተናገሩ ሲሆን፣ ፍርድ ቤቱም አቤቱታውን ተቀብሎ በቀጣይ ቀጠሮ የማረሚያ ቤቱ አስተዳደር ስለጉዳዩ ቀርቦ እንዲያስረዳ ትዕዛዝ አስተላልፏል።

በሰላማዊ ታጋዮች ላይ ቀረበው ክስ ፖለቲካዊ ይዘት ያለው ነው በሚል በሰብአዊ መብት ድርጅቶች ሲተች ቆይቷል። በእስር ላይ ያሉት ጋዜጠኞች፣ ፖለቲከኞችና ጸሃፊዎች በመጪው ምርጫ ላይ ተጽእኖ ያሳርፋሉ በሚል ፍርሃት እንዲታሰሩ መደረጉን የሚጠቅሱት እነዚህ ድርጅቶች፣ መንግስት የጸረ ሽብር ህጉን ተቃዋሚዎችን ለመምቻነት እያዋለው በመሆኑ እንዲቀየር ይጠይቃሉ።

በሌላ ዜና ደግሞ የሰማያዊ ፓርቲ የአመራር አባል የሆነው ወጣት ኢያስፔድ ተስፋየ ከሚሰራበት ንግድ ባንከ ታግዷል። ኢያስፔድ ለኢሳት እንደገለጸው ህዳር 27 በአዲስ አበባ ለማድረግ ታስቦ በነበረው የተቃውሞ ሰልፍ ላይ ተይዞ ለ6 ቀናት ያክል በእስር ቤት ካሳለፈ በሁዋላ ፣ ወደ ስራው ሲሄድ መታገዱ ተገልጾለታል።

ንግድ ባንክ ከባንክ ውጭ የሚደረግ የገንዘብ ሽግግርን ለማስቀረት በውጭ አገራት ቅርንጫፍ  ባንኮችን ሊከፍት መሆኑን አስታወቀ

Thursday, December 18th, 2014

ታኀሳስ (ዘጠኝ) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-ባንኩ እንደሚለው በርካታ ኢትዮጵያውያን በሚኖሩባቸው አገሮች ቅርንጫፎችን በመክፈት በአመት እስከ 2 ቢሊዮን ዶላር የሚሆነውን፣ ከባንክ ውጭ የሚደረገውን ገንዘብ የማስተላለፍ ዘዴ ለመቆጣጠር አስቧል። አሜሪካ፣ ደቡብ አፍሪካ፣ ዩናይትድ አረብ ኤምሬትስና ሳውድ አረቢያ በመጀመሪያው ዙር የንግድ ባንኮች ቅርንጫፎች ከሚከፈትባቸው አገራት ተርታ ተመድበዋል። ባንኮቹ መከፈታቸው ኢትዮጵያውያን ወደ አገራቸው የሚልኩትን ገንዘብ ለመጨመር እንደሚረዳም ጠቅሷል።

ኢትዮጵያ ምርት ወደ ውጭ ልካ ከምታገኘው የውጭ ምንዛሬ  ይልቅ በውጭ ከሚኖሩ ኢትዮጵያውያን የምታገኘው ገቢ እየበለጠ ነው።

አብዛኛው ኢትዮጵያዊ በንግድ ባንክ ገንዘብ ሲልክ መረጃዎቹ ለመንግስት የሚሰጡ በመሆናቸው በውጭ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን ገንዘብ ከባንክ ውጭ ባሉ መንገዶች ለማስተላለፍ ይመርጣሉ። በጸረ ሽብር አዋጁ መሰረት አንድ ሰው እስከ 200 ሺ ብር የሚደርስ ገንዘብ ካስተላለፈ፣ የአስተላላፊው መረጃ ጸረ ሽብር ግብረሃይል ጋር መድረስ አለበት። አንዳንድ መንግስትን የሚቃወሙ በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን በንግድ ባንክ በኩል ገንዘብ ለቤተሰቦቻቸው በሚያስተላልፉበት ጊዜ ቤተሰቦቻቸው በደህንነት ሃይሎች እየተጠሩ እንደሚጠየቁ በተደጋጋሚ ይናገራሉ።

ከምሽቱ ሦስት ሰዓት የአማርኛ ዜና – ዲሴምበር 18, 2014

Thursday, December 18th, 2014
የፕሮግራም መግለጫ ወደ 98 ሚሊየን የሚጠጋ ሕዝብ ባላት ኢትዮጵያ አማርኛ ብሔራዊ የሥራ ቋንቋ ነው፡፡ በቅርብ የተካሄዱ የቅኝት ጥናቶች እንደሚያሳዩት አዋቂ በሚባለው የዕድሜ ክልል ውስጥ ካለው ሕዝቧ አንድ አምስተኛ የሚሆነው የአሜሪካ ድምፅ ራዲዮ ጣቢያን (የቪኦኤን) ሥርጭቶች ያዳምጣል፡፡ ይህ ቁጥር ቪኦኤ በዓለም ዙሪያ ከሚያሠራጭባቸው ቋንቋዎች ሁሉ ጋር ሲነፃፀር ግዙፍ ከሚባሉት የአድማጭ ብዛት አንዱ ነው፡፡ ቪኦኤ በየዕለቱ ከምሽቱ 3 ሰዓት ጀምሮ በአማርኛ፣ በአጭር ሞገድ 22፣ 25 እና 31 ሜትር ባንድ ከሚያሠራጨው የ60 ደቂቃ ዜና፣ አበይት ዜናዎች ትንታኔና ሌሎችም ወቅታዊ መረጃዎችን የያዙ ፕሮግራሞች በተጨማሪ ከሰኞ እስከ ዐርብ ከምሽቱ 1 ሰዓት እስከ 1 ሰዓት ተኩል በአማርኛ የሚተላለፍ የግማሽ ሰዓት ሥርጭት በ1431 መካከለኛ ሞገድ ላይ አለው፡፡ የቪኦኤ የአማርኛ ፕሮግራሞች በተጨማሪም በናይል ሳት ይተላለፋሉ፡፡ ሰኞ፡- ስፖርት፣ አፍሪካ ነክ ርዕሶች፣ ጤና ማክሰኞ፡- ሐኪሙን ይጠይቁ፣ ንግድ፣ ምጣኔ ኃብትና ግብርና ረቡዕ፡- ዴሞክራሲ በተግባር፣ ሴቶችና ቤተሰብ፣ አሜሪካና ሕዝቧ፣ ኢትዮጵያዊያን ባሜሪካ ሐሙስ፡- ባሕልና ማኅበረሰብ፣ ሕይወት በቀበሌ፣ የተፈጥሮ አካባቢ፣ ሣይንስና ሕይወት ዐርብ፡- እሰጥ አገባ፣ አፍሪካ በጋዜጦች፡ አጥቢያ ኮከብ (የማኅበረሰብ ጀግኖች) ቅዳሜ፡- ከዚህም ከዚያም፤ የሙዚቃ ቃና ዕሁድ፡- ራዲዮ መፅሔት፣ መስተዋት (የወጣቶች ፕሮግራም) - ሁለቱ ዝግጅቶች በየሣምንቱ ይፈራረቃሉ፡፡ ለሁሉም የዕድሜ ክልሎች የታሰቡት የሣምንቱ የመጨረሻ ቀናት ዝግጅቶቻችን የሃሣብ ማንሸራሸሪያ መድረኮችንና የመዝናኛ ቅንብሮችን ያካተቱ ናቸው፡፡ የአሜሪካ ድምፅ ራዲዮ ጣቢያ በአሜሪካ መንግሥት በጀት የሚንቀሣቀሱ ትክክለኛና ተዓማኒነት ያላቸውን ዜናዎች እንዲሁም ሰፋፊ ፕሮግራሞችን እያደራጀ በራዲዮ፣ በቴሌቪዥን፣ በሞባይል መሣሪያዎችና በኢንተርኔት በ45 የዓለማችን ቋንቋዎች የሚያሠራጭ ዋና መቀመጫው ዋሺንግተን ዲሲ የሆነ የዜና ተቋም ነው፡፡ ቪኦኤ በአማርኛ በሣምንት የዘጠኝ ሰዓት ተኩል ሥርጭት ያስተላልፋል፡፡

“ካላገዝከን ወዮልኽ!” ብሎ ትግል የለም

Thursday, December 18th, 2014
የፖለቲካ እንቅስቃሴ፣ ሰላማዊም የትጥቅም፣ በባህሪው ትብብርን ይጠይቃል። ሕብረተሰብ በማሳትፍ የሚደረግ የትብብር ሥራ ነውና። የኢትዮጵያ ገዥ ጥምር ድርጅት አንድ አካል የኾነው ህወሓት የፈር ቀዳጅነት ሚናውን ወስዶ የዛሬ አርባ ዓመት በትግራይ በረኻዎች የትጥቅ ትግል ጀምሮ በሚያካሂድበት ጊዜ፣ “ተወዲቡ ብጽንዓት ዝተቓለሰ ይዕወት” (ሲተረጎም፣ ተደራጅቶ በጽናት የታገለ ለድል ይበቃል) የሚል መፎክር ከአነገባቸው መፎክሮች አንዱ ነበር። በነገራችን ላይ የህዝብ ተሳትፎ እና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥም ኢህአዴግ እንደ መንግስት ሀገር ሲመራ የተከተለው ህዝብን አደራጅቶ እና አስትፎ የመስራት ባህልም ከዚኽ መፎክር የተወረሰ ሳይኾን አይቀርም። ለዚህም ነው ኢህአዴግ ነጥሮ በመውጣት በትጥቅ ትግሉም ሀገር በመምራቱም ወቅት ውጤታማ ሊኾን የበቃው። አሁን በፖለቲካው ተደራጅተው ሳይደራጁም እየተንቀሳቀሱ ያሉ የተቃውሞ፣ ሕጋዊ የኾኑትም ያልኾኑትም በዋናነት የዚኽ የተባብሮ መስራት ድክመት ስላለባቸው ነው ለውጤት ያልበቁት። ሲጣመሩ፣ ሲቀናጁም ኾነ ሲያብሩ፣ የአብሮ መስራት ምክንያታቸው የመላው ህዝብ ተሳትፎ እና ተጠቃሚነት የሚያረጋግጥ በፖሊሲ፣ ስትራቴጂ እና ፖለቲካዊ ፕሮግራም ነጥሮ የወጣ ፖለቲካዊ አቋም ይዘው መስዋእት ለመክፈል ተዘጋጅተው ሳይኾን በጥላቻ እና የስልጣን ጥም ብቻ መሰረት አድርገው ነው ወደ አንድ የሚሰባሰቡት። በዚኽ አካሔድ ደግሞ ጠብ የሚለ ውጤት አላገኙም። በተለይ ለመስዋዕትነቱ የሚመርጡት ሌላ አካል እንዲኾንላቸው ይፈልጋሉ። እነሱ በአቋራጭ ስልጣን ላይ ለመፈናጠጥ እንዲያስችላቸው። ከዚኽ አንጻር የሀገራችን ተቃዋሚዎች ትጥቅ ትግል አውጀው በሕገ ወጥ ድርጊት የተሰማሩት እና በስመ አክቲቪዝም የሚከትሏቸው (ሁለቱንም መንገድ የሚያጣቅሱ ቡድኖች) እንዲኹም በሰላማዊ ሕጋዊ መንገድ የሚንቀሳቀሱት በተደጋጋሚ የመተባበር እና ለህዝብ መስዋዕት የመኾን መሰረታዊ ባህሪ ስለሚጎድላቸው እና የስልጣን [...]

የዓለም ወንጀለኞች ፍርድ ቤትን/ICCን ከአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች ማዳን፣

Thursday, December 18th, 2014

ከፕሮፌሰር አለማየሁ ገብረማርያም 

ትርጉም በነጻነት ለሀገሬ

 የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዋና ዓቃቤ ሕግ የችግሩን ውስብስብነት በማረጋገጣቸው ሽንፈታቸውን አምነው ተቀበሉ! 

ይህ ወርበጨለማው አህጉርጨለማ እና ተስፋየለሽ ወር ሆኗል! አንድ ከፍተኛ የሀገር መሪ በሰው ልጆች ላይ አስከፊ በሆነ የሰብአዊ መብት ረገጣ ወንጀል ተከስሶ ከቀረበ በኋላ ከዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት በቀላሉ በመውጣት በእራስ መተማመን ስሜት እንደ ቼሻዬር ድመት ጥርሶቹን እስከ ጆሮው ድረስ በመገልፈጥ እና እንደበራሪ ወፍ እየከነፈከአመቤት ፍትህበነጻ ተሰናብቶ ሲሄድ ማዬት በአፍሪካ ታሪክ የመጨረሻው መጥፎ ጊዜ መድረሱን አስታወቀኝ፡፡   

የኬንያ መስራች አባት እና የመጀመሪያው የሀገሪቱ ፕሬዚዳንት የነበሩት የጆሞ ኬንያታ ልጅ የሆኑት ኡሁሩ ኬንያታ .. ዴሴምበር 2007 የመጨረሻዎቹ ሳምንታት ከኬንያ ድህረ ምርጫ ጋር ተያያዞ ተከስቶ በነበረው ቀውስ ምክንያት ደርሶ ለነበረው ጅምላ የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ .. ማርች 8/2011 በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዋና ዓቃቤ ህግ በአምስት ዓይነት ከፍተኛ ወንጀሎች ክስ ተመስርቶባቸው ነበር፡፡ እንደ የዓለም የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ክስ ኡሁሩ ኬንያታ በዚያን ጊዜ የኬንያ መንግስት ሚኒስትር ሆነው ሲሰሩ በነበሩበት ጊዜ የእርሳቸውን የገዥው ፓርቲ አባላትን የሚቀናቀኑትን የተቃዋሚ ፓርቲ አባላት አመጽ ሆን ብለው ለማጥፋት በማሰብ ዕቅድ ነድፈዋል፣ የገንዘብ ድጋፍ እንዲደረግ አድርገዋል፣ እናም ለተግባራዊነቱ አስተባብረዋል፡፡ ኬንያታሙንጊኪ ድርጅትያተባለውን የኬንያ የማፊያ ቡድን በመጠቀም ንጹሀን ዜጎች እንዲገደሉ፣ እንዲጋዙ፣ የአስገድዶ መድፈር ወንጀል እንዲፈጸምባቸው እና ሌሎች የሰብአዊ መብት ረገጣዎች እዲካሄዱባቸው አድርገዋል፡፡ በዚያን ጊዜ በተፈጠረው ውዝግብ  ወደ 1,200 የሚሆኑ ንጹሀን ዜጎች እንደተገደሉ እና ወደ 700 የሚሆኑ ዜጎች ደግሞ እንዲፈናቀሉ ተደርገዋል፡፡ በኬንያታ ላይ የቀረቡት ሁሉም ክሶች .. ጃኗሪ 2012 በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የቅድመ ምርመራ ክፍል II ተረጋግጠዋል፡፡

.. ዴሴምበር 5/2014 የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዋና ዓቃቤ ሕግ የሆኑት ወይዘሮ ፋቱአ ቤንሱዳ ከዚህ ክስ ጋር በተያያዘ መልኩ ድል መደረጋቸውን እና መሸነፋቸውን ያመኑ መሆናቸውን አረጋግጠዋል፡፡ ወይዘሮዋ በኬንያታ ላይ የቀረቡትን የክስ ውንጀላዎች ውድቅ በማድረግ ከዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ፋይሉ የተዘጋ መሆኑን ግልጽ አድርገዋል፡፡ ቤንሱዳ የኬንያ መንግስት ለምስክርነት የሚቀርቡ ሰዎችን በተከታታይ በማጥቃት እና በማስፈራራት በሚል የከሰሱ ሲሆን በኬንያታ ላይ ክሱ እንዲቋረጥ ተደረገበትን ዋና ምክንያት እንዲህ በማለት ገልጸውታል፣በዚህ ጉዳይ ላይ የቀረቡትን ማስረጃዎች ስመለከት የሚስተር ኬንያታን ክሶች ከማቋረጥ በስተቀር ሌላ ምንም ዓይነት አማራጭ የለኝም፡፡ አስቀድሞ በተያዘ እና ተጨባጭነት በሌለው ሀሳብ ሳልመራ በእውነታ ላይ የተመሰረተ ተጨማሪ ማስረጃዎች የሚቀርቡ ከሆነ ክሱን እንደገና በአዲስ መልክ የማየው ይሆናል፡፡ቤንሱዳ እራሳቸውን ነጻ በማድረግ እፎይታን የተጎናጸፉ  በሚመስል መልኩ እንዲህ ብለዋል፣ዛሬ ለዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍትህ የጨለማ ዕለት ነው፡፡ ይህም ሆኖ ግን የዛሬው ውሳኔ .. 2007 እና 2008 በኬንያ ህዝቦች ላይ ለደረሰው እልቂት እና ስቃይ እንዲሁም በአሁኑ ጊዜ የፍትህ ያለህ እያሉ ለሚጮሁት ዜጎች ሁሉ ለፍትህ እና ለተጠያቂነት የተሰጠ የመጨረሻው ቃል አይደለም፡፡

ይፋ በተደረገ ጋዜጣዊ መግለጫ ኬንያታ በጣም የተበሳጩ ለማስመሰል እንዲህ ብለዋል፣የሰብአዊ መብቶች ቡድኖች እና ዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የሸፍጥ ዱለታ በማድረግ የሰብአዊ መብት ረገጣ ሰለባ የሆኑትን ንጹሀን ዜጎችን ለመቅጣት የሚያደርጉት ክህደት እስካለ ድረስ ፍትህ የለም፡፡ የዚህ የውሸት አሳዛኝ ተውኔት በቃላት ልገልጸው ከምችለው በላይ ነው፡፡ኬንያታ በድል አድራጊነት እንዲህ በማለት አወጁ፣አንዱ ወረደ፣ ሁለቱ ይቀራሉ“ (ተመሳሳይ ክስ የቀረበባቸውን የእርሳቸውን ምክትል እና የጋራ ተከላካይ የሆኑትን ዊሊያም ሮቶን እና የሬዲዮ ኦፕሬተር የሆኑትን ጆሹዋ አራፕ ሳንግን ለመጥቀስ ፈልገው የተናገሩት)፡፡ ሩቶ እና ሳንግም ሰውን ከመግደል፣ አስገድዶ ከመድፍር፣ እና ሌሎችን በሰው ልጆች ላይ ከተፈጸሙ ወንጀሎች ነጻ ሆነው ከዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የመሰናበቱ ሁኔታ ይኖር ይሆን? ለኬንያታ የተደረገው መልካም ነገር ለሩቶ እና ለሳንግም መደረግ አለበት፡፡ እንደዚሁም ሁሉ እነርሱም በጊዜ ተሰናብተው ሊሄዱ ይችላሉ፡፡ በቁስል ላይ እንጨት መስደድ እንዲሉ የኬንያታ የሕግ አማካሪ ጠበቃ ጭራሽ እጸድቅ ብዬ ባዝላት ተንጠልጥላ ቀረች ሆነና የሀሰት ምስክሮችን በመቀበል እና የኬንያታን ታማኝነት በሚያሳንስ መልኩ የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዋና ዓቃቤ ህግ የክስ ሂደቱን ተቀብለው ሲያዩ በመቆየታቸው ለኬንያታ ይቅርታ እንዲጠይቁ ሀሳብ አቅርቧል፡፡ ይኸ ነው እንግዲህ የሰብአዊ መብት ረገጣ ወንጀለኞች እና የእነርሱ ተከላካዮች ዓይን ያወጣ ድፍረት፡፡ እነርሱ የፈጁት እና ያስፈጁት ህዝብ ደም በዓለም የፍትህ አደባባይ የውሻ ደም ሆኖ ሲቀር እና በነጻ መለቀቃቸው አልበቃ ብሎ የይስሙላም ቢሆን በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዋና ዓቃቤ ህግ ፊት ቀርበው መጠየቃቸው ክብራቸውን የሚነካው ሆኖ ጭራሽ አፋቸውን ሞልተው ይቅርታ ይጠይቁን በማለት መሳለቅ ጀመሩ፡፡ የኸ በእውነት በፍትህ ላይ መቀለድ ነው ከማለት በስተቀር ምን ሊባል ይችላል!

በእርግጥ ከድህረ ምርጫው ጋር ተያይዞ በተፈጠረው ውዝግብ ከዕልቂቱ የተረፉትን 10 ሺዎች የሚቆጠሩ የኪብራ፣ የኪሱሙ፣ የናቫሻ፣ የናኩሩ እና የሌሎችን አካባቢ ከተሞች ድሆች፣ ምንም የሌላቸው ምስኪ ወንዶች፣ ሴቶች እና ልጆች ኬንያታ እንዴት አድርጎ የዓለም አቀፉን የወንጀለኞች ፍርድ ቤት በማታለል ላይ እንዳሉ እና ለበርካታ ዓመታት የፍትህን መምጣት በመጠባበቅ ላይ ያሉትን ሁሉ ለመጠየቅ የሞከረ የለም፡፡ ሥልጣን ያላቸው ሁሉ 10 ሺዎች ለሚቆጠሩ እረዳትየለሾች፣ ኃይልየለሾች እና ተከላካይየለሽ የኬንያ የሰብአዊ መብት ረገጣ ሰለባዎች ደንታቸው አይደለም፡፡ ሥልጣን ላላቸው በእውነታው ላይ ያላቸው አስተሳሰብ ይኸው ነው፡፡ ስለጥቃት ሰለባዎቹ ደንታ የላቸውም፡፡

አንድ በአፍሪካ አህጉር የምትገኝ ሀገር መሪ በበርካታ ዓይነት የሰብአዊ መብት ረገጣዎች ክስ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርደ ቤት ክስ ተመስርቶበት በሂደት ላይ እያለ የማታለል ተውኔት በመስራት፣ የማታለል ዕቅድ በማውጣት እና የፍትህ ሂደቱን በማወክ ፍትህን በአፍ ጢሟ በመድፋት (ምስክሮችን በማስፈራራት፣ ለምስክርነት ጉዳይ ተባባሪ እንዳይሆኑ በማድረግ፣ ምስክሮች የተነገራቸውን እንዲያደርጉ በማስገደድ፣ የፍርድ ሂደቱ በጣም በተፋጠነ መልኩ እንዲካሄድ በማድረግ እና እውነታውን በመደበቅ ውሸትን በማንገስ) ደረቱን ገልብጦ የቅጥፈት ሳቁን እየገለፈጠ ተጀንኖ ሲሄድ 10 ሺዎች ኬንያውያን/ ላይ ብቻ የተፈጸመ የሰብአዊ መብት ረገጣ አይደለም፡፡ ይህ ድርጊት በሰው ልጆች ላይ ሁሉ የተፈጸመ አሳፋሪ እና አስደንጋጭ ድርጊት ነው፡፡ ይህ እኩይ ድርጊት በህግ የበላይነት ላይ የተሰነዘረ ዘለፋ ነው፡፡ ይህ አሳፋሪ ድርጊት በአፍሪካ ኢፍትሀዊነት በፍትሀዊነት ላይ ድል የተቀዳጀበት ሁኔታ ነው፡፡

 ነግሪያችሁ ነበርኬንያታ በነጻ ተሰናብቶ ይሄዳል ብዬ ነግሪያችሁ ነበር! 

ለመናገር በጣም የምጠላው ነገር ነው፡፡ ሆኖም ግን ነገሪያችሁ ነበር፡፡ ተናግሬ ነበር! ኬንያታ ከዓለም አቀፍ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት በነጻ ተሰናብተው የዋቱሲን ዳንስ እየደነሱ በማለት ቀደም ሲል ተናግሬ ነበር፡፡ የማውቀው ጉዳይ ነውና!

.. ኤፕሪል 2014 “የዓለም አቀፉን የወንጀለኞች ፍርድ ቤት መከላከል፡ ምስክሮችን የምስክርነት ቃል ከመስጠት ለማስተጓጎል የቀረበ ፕሮግራምበሚል ርዕስ ትችቴን በምጽፍበት ወቅት ኬንያታ በነጻ ተሰናብተው እጃቸውን በኪሳቸው ከትተው እየተጎማለሉ እንደሚሄዱ አውቅ ነበር፡፡ ቀደም ሲል በጥር ውስጥ ይህ ድርጊት ሊፈጸም እንደሚችል ጠረኑ ሸትቶኝ ነበር፡፡ በሚያዝያ ወር ላይ ጠረን ጠንዘቶ ነበር።  በዚያን ጊዜ ኡሁሩ ኬንያታ ሊለቀቁ እንደሚችሉ ሙሉ በሙሉ በሚባል መልኩ ያመንኩበት ጊዜ ነበር፡፡ ኡሁሩ ሙጋይ ኬንያታ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ቀርበው ሊዳኙ እንደማይችሉ ለእኔ ግልጽ ሆኖልኝ ነበር፡፡ ለዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዋና ዓቃቤ ህግ እና ለዓለም አቀፉ ፍርድ ቤት የተሰማኝን ሀዘን ስገልጽ ነበር፡፡ ካሉበት የስልጣን ወንበር ላይ ሆነው በጉዳዩ ላይ ከሌላ ከበስተጀርባ ከሚመጣ ነገር ከፍተኛ ሙቀት ሲሰማቸው ነበር፡፡ ከሁሉም በላይ ኬንያታ አስቀድሞ የተቀመጡ ፕሬዚዳንት ናቸው፡፡ ዓለም አቀፋ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት እና የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዋና ዓቃቤ ሕግ፣ የተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤት እና የምዕራቡ ዓለም በአጠቃላይ በጥቂት የአፍሪካ ሀገራት መሪዎች በሚቆጠቁጥየዘር ማደንእናበኒዮሊበራል ርዕዮት ዓለም”  አራማጅነት ክስ እየቀረበባቸው በነገር ይቃጠሉ ነበር፡፡ .. 2013 አጋማሽ ጀምሮ በርካታ የአፍሪካ ሀገሮች የዓለም አቀፉን የወንጀለኞች ፍርድ ቤት፣ የተባበሩት መንግስታት የጸጥታውን  ምክር ቤት እና የምዕራቡን ዓለም በዘር አዳኝነት በመፈረጅ ኬንያታ እና ግብረአበሮቻቸው በኬንያ ህዝብ ላይ የፈጸሙትን የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ ወንጀል የትኩረት አቅጣጫ  ለማስቀየስ ከበሯቸውን ይደልቁ ነበር፡፡

የኢትዮጵያ የይስሙላው ጠቅላይ ሚኒስትር እና የአፍሪካ ህብረት ተዘዋዋሪ የወቅቱ ሊቀመንበር የሆኑት ኃይለማርያም ደሳለኝ የዓለም አቀፉን የወንጀለኞች ፍርድ ቤት እና የዓለም አቀፉን የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዋና አቃቤ ሕግ የጥቁር አፍሪካ መሪዎችን ለማጥቃት የተደራጀ የዘር አዳኝ ነው በማለት የማዋረድ ቁጣቸውን መግለጽ ጀመሩ፡፡ ይህ አነጋገር .. 2003 ብዙም ፋይዳ በሌለው የተጋነነ እና ከፍ ባለ ድምጽ ብዙም እርባና በሌለው ሆኖም ግን ከየትም ሳይኮርጁ የእራሳቸውን እምነት እንደወረደ በመናገር ከሚታወቁት ከሮበርት ሙጋቤ እንዲህ ከሚለው ንግግር ፍጹም የተለዬ አልነበረም። ሙጋቤ ሲናገሩአሁንም ቢሆን እኔ የጊዜው ሂትለር ነኝ፡፡ ይህ ሂትለር አንድ ዓላማ ብቻ አለው፣ ለእራሱ ህዝቦች ፍትህን ማስፈን፣ ለህዝቦቹ ሉዓላዊነት መከበር ጥረት ማድረግ፣ ለእራሱ ህዝቦች ነጻነት እውቅና ትግል ማድረግ እና የሀገሬው ህዝብ በተፈጥሮ ሀብቶቻቸው የመጠቀም መብቱ እንዲረጋገጥ ማድረግ ነው፡፡ ሂትለርነት ማለት ይህ ከሆነ እኔም አንድ ጊዜ ብቻ ሳይሆን 10 ጊዜ ሂትለር ልሁን፡፡ እንግዲህ 10 ጊዜ ያህል ሂትለር ለመሆን ነው የቆምነው፡፡ሙጋቤየአፍሪካ የሂትለር የዘረኝነት ፍልስፍና አራማጅ”  በመሆናቸው ኩራት ይሰማቸዋል፡፡ ኃይለማርያም ደግሞ በተቃራኒውከትልቁ የነጭ ዘር አዳኝለማምለጥ ይሸሻሉ፡፡ ምን ዓይነት የሚገርም ነገር ነው ጎበዝ!

ኃይለማርያም እና ግብረ አበሮቻቸው በአፍሪካ ህብረት የስብሰባ አዳራሽ የዓለም ወንጀለኞች ፍርድ ቤትን ስም ጥላሸት ለመቀበት ለመጨረሻ ጊዜ .. ኦክቶበር 2013 በአፍሪክ ህብረት የመሪዎች ጉባኤ ላይ በመገኘት ባደረጉት ንግግር የሮምን ስምምነት (በሰው ልጆች ላይ የሰብአዊ መብት ረገጣ በሚያደርሱ ወንጀለኞች ላይ እርምጃ ለመውሰድ የሚያስችል ዓለም አቀፍ ስልጣን) በመጣስ በጅምላ ለቀን እንወጣለን የሚል ማስፈራሪያ ሰጥተው ነበር፡፡ በሌላ አገላለጽ የዓለም አቀፍ የወንጀለኞች ፍርድ ቤትን በአፍሪካ ወደ ቆሻሻ ማጠራቀሚያ ለመጣል ዕቅድ ነድፈዋል፡፡ ይህ ሁኔታ ለአፍሪካ እና ለመሪዎቿ ልዩ የሆነ አሳፋሪ ወቅት ነበር፡፡ የአፍሪካ መሪዎች ዘር ለማጥፋት  ዘር አዳኝ እንስሳት እንደመጡባቸው በመቁጠር በፍርሀት በሀዘን እና በጉልህ በሚታይ ጭንቀት ተወጥረው ደህንነትን ለማግኘት በሚል በአዲስ አበባ ከተማ ተሰበሰቡ፡፡ ከተሰበሰቡም በኋላ በአፍሪካ ላይ በመጣው ዘር አዳኝ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ላይ ጫጫታ የበዛበት ሆኖም ግን ባዶ ማስፈራሪያ ወይም ደግሞ ተቃውሞ እንደሚያደርጉ ዛቱ፣ ድምጻቸውን ከፍ በማድረግ የተጋነነ ዲስኩራቸውን ለቀቁት፣ እናም ያልተገራ እና አጅ እግር የሌለው ያልተያያዘ ንግግራቸውን አሰሙ፡፡ በመጨረሻም ከሮም ስምምነት በጅምላ ጥሎ መውጣት የሚለው የፈሪዎች ማደናገሪያ በመሆን ተቀይሶ የነበረው ስልት በውድቀት ተቋጨ፣ እነርሱም ሳይወጡ ተንተባትበው ቀሩ፡፡

እኔ በግሌ የኬንያታ የፍርድ ሂደት ስኬታማ በሆነ መልኩ ቢካሄድ ኖሮ በጣም ጠቃሚ ነገር ይሆን ነበር የሚል እምነት አለኝ!   

.. 2007 ድህረ ምርጫ ውዝግብን ተከትሎ በኬንያ በተፈጠረው እልቂት እጃቸው አለበት ተብሎ በመታየት ላይ የቆየውን የፍርድ ቤት ሂደት ጉዳይ ትኩረት በመስጠት በሙሉ ፍላጎት ስከታተለው ቆይቻለሁ፡፡ የኬንያታን፣ የእርሳቸውን ምክትል ዊሊያም ሩቶን እና የሬዲዮ ዲስክ ኦፕሬተር የሆኑትን ጆሹአ አራፕ ሳንግ (በሰው ልጆች ላይ በተፈጸሙት የሰብአዊ መብት ወንጀሎች በርካታ የክስ ዓይነቶች ተመስርተዋል) የክስ ጉዳዮችን በንቃት ስከታተል ቆይቻለሁ፡፡ በሩቶ እና በሳንግ ላይ በመካሄድ ላይ የነበሩ በመቶዎች ገጽ የሚቆጠሩ የፍርድ ቤቱን ሂደት የያዙ ሰነዶችን አንብቢያለሁ፣ እንደዚሁም ደግሞ የፍርድ ሂደቱን የሚዘግቡ ዘግይተው የወጡ ጥቂት የቪዲዮ ምስሎችን ተመልክቻለሁ፡፡ ከዚህ በተጨማሪም በእነዚህ ተከላካዮች ላይ የሚካሄደውን የፍርድ ቤት ችሎት ሂደት የሚተቹትን እና ዘገባ የሚያካሂዱትን በርካታ ጋዜጦች አንብቢያለሁ፡፡ ከዚህም በላይ በየሳምንቱ ሰኞ በማቀርበውየሰኞ ዕለት ትችቶቼ/Monday Commentaries” ላይ ስለኬንያታ እና ሩቶ የህግ ሂደት ጉዳይ በስፋት ስዘግብ ቆይቻለሁ፡፡

በእነዚህ በሰው ልጆች ሰብአዊ መብት ድፍጠጣ ላይ ተጠርጥረው ክስ በተመሰረተባቸው ተጠርጣሪ  ጉዳዩን የበለጠ ተጨባጭነት ባለው ሁኔታ ግልጽ ለማድረግ፣ የኬንያታ የክስ ሂደት በመቋረጡ እና ምናልባትም የሮቶ እና የሳንግ የክስ ሂደቶችም በተመሳሳይ መልኩ ሊቋረጡ እንደሚችሉ በመገመት በጫካ ውስጥ እንደሚገኝ ጅራተ ረዥም ቆርጣሚ አውሬ የምበሳጨው ለምንድን ነው? ለእነዚህ ጥያቄዎች ምላሽ .. 2005 በኢትዮጵያ በተካሄደው ሌላ ድህረ ምርጫ በተፈጠረው ውዝግብ ወደ ኋላ መለስ በማለት ከተፈጠረው ዕልቂት ጋር ይዛመዳል፡፡     

.. ሜይ 16/2005 ከምርጫው ዕለት አንድ ቀን በኋላ አሁን በህይወት የሌሉት መለስ ዜናዊ የተቃዋሚ ፓርቲዎች ማሸነፋቸውን ካረጋገጡ በኋላ የጦር እና የደህንነት ኃይሉን የአዛዥነት ስልጣን በእርሳቸው ቁጥጥር ስር በማድረግ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አወጁ፡፡ የአዲስ አበባን ፖሊስ በፌዴራል ፖሊስ እና ልዩ ስልጠናን በወሰደ ልዩ ኃይል ተኩት፡፡ ምንም ዓይነት ስብሰባዎች በህዝብ እንዳይካሄዱ ከለከሉ፡፡ መለስ ማንኛውንም የተቃውሞ እንቅስቃሴ በሚያደርግ ዜጋ ሁሉ አስፈላጊ የሆነ ጥብቅ እርምጃ መውሰድ እንዲችሉ ለመች ወሮበላ ጦር ኃይላቸው ትዕዛዝ ሰጡ፡፡

.. 2006 መለስ እራሳቸው ያቋቋሙት የምርመራ ኮሚሽን 193 ምንም ዓይነት የጦር መሳሪያ ያልታጠቁ ንጹሀን ዜጎች መገደላቸውን እና 800 የሚሆኑ ሰላማዊ ዜጎች ደግሞ መቁሰላቸውን በመጥቀስ አመልካች ጣታቸውን በእርሳቸው ላይ ቀሰሩ፡፡ ሆኖም ግን በድህረ 2005 ምርጫ በገዥው አካል ታጣቂዎች እጅ የነበረው ትክክለኛው ጉዳት የደረሰባቸው ወገኖች ቁጥር ከዚህ በላይ ይሆናል፡፡ ሆኖም ግን የአጣሪ ኮሚሽኑ ዘገባ ከተወሰነለት ቀን እና ቦታ ውጭ የማዬት እና የማጣራት ስልጣን ስላልተሰጠው ይኸ አብሮ በዘገባው ቢካተት ኖሮ ቁጥሩ ከዚህ የበለጠ ከፍተኛ ይሆን እንደነበር ጥርጥር የለውም፡፡    

በአንድ ወቅት የአሜሪካ ፕሬዚዳንት የነበሩት ቤንጃሚን ፍራንክሊን እንዲህ ብለው ነበር፣ጉዳቱ ያልደረሰባቸው ሰዎች ጉዳቱ እንደደረሰባቸው ሰዎች ሁልጊዜ እስከሚበሳጩ ድረስ ፍትህ አገልግሎት ልተሰጥ አትችልም፡፡በአሜሪካ በምቾት እኖር ስለነበር በመለስ እልቂቶች አልተጎዳሁም ነበር፡፡ .. 2006 በመለስ የተፈጸመውን አስደንጋጭ እልቂት በተገነዘብሁ ጊዜ በመበሳጨት ከቁጥጥሬ በላይ ሆኘ ነበር፡፡ የሸክስፒርን ቃላት በመዋስ፣እንደተናወጠ ባህር እብድ ሆኘ ነበር፡፡

በዚያን ጊዜ በእኔ የቁጣ መንፈስ ውስጥ ሁለት አንገብጋቢ ጥያቄዎች ነበሩ፡፡ እነርሱም 1) በመለስ ለተፈጸሙ እልቂቶች ድምጼን ከፍ አድርጌ መጮህ አለብኝ ወይስ ደግሞ ጆሮዳባ ልበስ ብዬ አይቶ እንዳላዬ፣ ሰምቶ እንዳልሰማ እና መናገር እየቻለ አፉ እንደተለጎመ ሰው በዝምታ ባህር ውስጥ ሰምጦ ጸጥ ማለት? 2) በመለስ ስለተካሄዱት የእብሪት እልቂቶች በቀጣይነት ምን መደረግ አለበት? የሚሉት ነበር፡፡

ለመጀመሪያው ጥያቄ የነበረኝ ምላሽ ሙሉ በሙሉ በሞራል ስብዕና ላይ የተመሰረተ ነበር፡፡ ይኸውም በእብሪት በተወጠረ አምባገነን እኩይ የእብሪት ተግባር በወገኖቼ ላይ እንደዚህ ያለ አስደንጋጭ እና አሳፋሪ እልቂት እየተፈጸመ እያየሁ አላየሁም ብዬ ዝም ልል አልችልም፣ አልሰማሁም ብዬ ልቀመጥ አልሞክርም፣ መናገር አልችልም ብዬ አፌን ለጉሜ አልቀጥልም የሚል ነበር፡፡ በዚህም መሰረት መለስ እና የሰይጣናዊ ድርጊታቸው ተባባሪ የሆኑትን የጥፋት መልዕክተኞች በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የሀሳብ የፍርድ ሚዛን ላይ በማቅረብ ፍትህን ለማግኘት በሚል ድምጼን ከፍ አድርጌ በመጮህ እና የተፈጸመውን እኩይ ድርጊት ለዓለም አቀፉ ህብረተሰብ በማሳወቅ የሞራል ስብእና ጥያቄውን ለመፍታት ሞከርኩ፡፡ ይህንን ተግባር .. 2006 ጀምሬ በቆራጥ እና በማያወላውል ሁኔታ ተግባራዊ አደረግሁት፡፡

ወደ ሁለተኛው ጥያቄ ስንመጣ ያንን ለመሰለ አሳፋሪ እና አስደንጋጭ የመለስ እልቂት ተጠያቂ የሚሆኑት ማለትም መለስን ጨምሮ የፖሊስ እና የደህንነት ኃላፊዎች፣ ፖሊሶች፣ የደህንነት እና በእልቂት ተግባሩ ላይ የተሳተፉት ወታደራዊ ኃይሎች በሙሉ ለፍትህ አካል በመቅረብ ተጠያቂ መሆን እንዳለባቸው እምነት አሳድሪያለሁ፡፡ ይህ በህግ ተጠያቂ የመሆን ጉዳይ የቱንም ያህል ጊዜ ቢወስድ ምንም አይደለም፡፡ ዋናው ቁምነገር የጊዜ ጉዳይ አይደለም፡፡ ይልቁንም ታላቁ እና ልዩ ትኩረት ሊሰጠው የሚገባው ፍትህ የማግኘቱ ጉዳይ ነው፡፡ አንዳንድ ጊዜ የዘገየ ፍርድ እንደተካደ ይቆጠራል በሚለው አባባል ላይ ሙሉ በሙሉ በሚባል መልኩ እምነት የለኝም፡፡ ፍትህ አንዳንድ ጊዜ እንደሚዘገይ ባቡር ሊቆጠር እንደሚችል አምናለሁ፡፡ የዘገዬ ባቡር በተደጋጋሚ የሚሰማውን ከፍተኛ ጩኸት እያሰማ ከባድ እና ግዙፍ የሆነ ጭነትን ተሸክሞ የሚጓዝ ነው፣ ሆኖም ግን የቱንም ያህል ጊዜ ቢዘገይ መድረሱ አይቀርም፡፡ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ናዚዎች ባደረሱት እልቂቶች ተጠያቂ በሚሆኑት እብሪተኞች ላይ ፍትህ ሳይሰጥ ለአስር ዓመታት ያህል ዘግይቷል፡፡ (የቀድሞውን የናዚ የጥበቃ አባል የነበረውን ጆሀን ሀንስ ብሪዬርን ለህግ ለማቅረብ 70 ዓመታትን እንደወሰደ ልብ ይሏል)፡፡ ብሪዬር የናዚ የእስረኞች ማጎሪያ እና በጀርመን ይዞታ ስር ወድቃ ወደነበረችው የፖላንድ ግዛት ወደሆነችው አውስችዊዝ ከተማ ተጭነው ይሄዱ በነበሩ አንድ ሙሉ ባቡር የሆኑ ዜጎች ላይ .ኤአ በሜይ 1944 እና ኦክቶበር 1944 መካከል በተፈጸሙ እልቂቶች ላይ ተባባሪ እና ተዋናይ ሆኖ በፈጸመው አሰቃቂ ወንጀል .. ጁላይ 2014 158 የክስ ዓይነቶች ክስ ተመስርቷል፡፡ እንደዚሁም ሁሉ መለስ እና የእኩይ ምግባር ተባባሪዎቻቸው 193 መሳሪያ ያልታጠቁ ሰላማዊ አመጸኞ ላይ በፈጸሙት አሰቃቂ እልቂት እና በሌሎች 763 ዜጎች ላይ በተደረገው የግድያ ሙከራ ወንጀል የፈለገውን ያህል ጊዜ ቢወስድም አንድ ቀን በፍርድ አደባባይ ቀርበው ተጠያቂ መሆናቸው እንደማይቀር እርግጠኛ እና ባለሙሉ ተስፋ ነኝ፡፡

.. ኦገስት 2012 መለስ በሰው ልጆች ላይ ለፈጸሙት የእልቂት ወንጀል ሚስጥራዊ በሆነ መልኩ የሁሉ የበላይ በሆነው እና ይግባኝ በሌለው ፍርድ ቤት ፍርዳቸውን አግኝተዋል፡፡ የአሰቃቂ ወንጀለኝነት ዋጋቸውን በዓይን ከማይታየው እረቂቁ አምላክ በፍጥነት እና በድንገት ተቀብለዋል፣ ቅዱሱ መጽሐፍ ሁሉም የዘራውን ያጭዳል እንዳለው ይላልና፡፡

ሁሉም የአፍሪካ አምባገነኖች በአንድ ዓይነት የአምባገነንነት ትምህርት ቤት ውስጥ ገብተው የተማሩ ይመስላል፡፡ አንዱ አምባገነን አንድ የአምባገነንነት ሥራ ከሰራ ሌሎቹ አምባገነኖች ደግሞ የእርሱን አሻራ ተከትለው ከእርሱ የበለጠ ወይም የተሻለ አድርገው ይሰራሉ፡፡ አንዱ የሌላውን በማስመሰል ወይም ደግሞ እርስ በእርሳቸው በመኮራረጅ የአምባገነንነት ተግባራቸውን ያከናውናሉ፡፡ የእነርሱ ተግባራት ሁሉ እንደ ጅቦች ዓይነት ነው፣ ጅቦች የአፍሪካ አምባገነኖች ጥሩ ተምሳሌዎች ናቸው፡፡

ለእኔ .. 2005 በኢትዮጵያ ተካሂዶ በነበረው ድህረ ምርጫ ውዝግብን ተከትሎ በተፈጠረው ሁከት እና .. 2007 በኬንያ ተካሂዶ በነበረው ድህረ ምርጫ ውዝግብ በተፈጠረው ሁከት እና አለመረጋጋት መካከል ቀጥተኛ የሆነ ግንኙነት ነበር፡፡ .. 2005 በኢትዮጵያ ተካሂዶ በነበረው ምርጫ በተፈጠረው የምርጫ ዘረፋ ውዝግብ ምክንያት መለስ በተቃዋሚዎቻቸው ላይ ከወሰዱት የግድያ ዕልቂት ኡሁሩ ኬንያታ እና የእርሳቸው ተከላካዮች ጠቃሚ ትምህርት ወስደዋል የሚል እምነት አለኝ፡፡ ኬንያታ እና ግብረአበሮቻቸው 2005 በኢትዮጵያ የተካሄደውን የድህረ ምርጫ ውዝግብ ተከትሎ አምባገነኑ መለስ የምርጫ ተቃዋሚዎቻቸውን ለማጥቃት በማሰብ ከግብረአበሮቻቸው ጋር በመሆን ዘርን እና ጎሳን መሰረት አድርጎ በተደራጀ አጥቂ የወሮበላ ቡድን ሌላውን ጎሳ እና ሰላማዊ የህብረተሰብ ክፍል ዒላማ በማድረግ ግድያ እና ጭፍጨፋ አካሂደው እስከ አሁን ድረስ ከቃላት ማስጠንቀቂያ በላይ ምንም ዓይነት የወንጀለኛነት ተጠያቂነት ሳይኖርባቸው በጠብመንጃ አፈሙዝ ኃይል በስልጣን ወንበር ላይ ተንጠልጥለው መቀመጣቸውን ልብ ብለው ተመልክተዋል፡፡ ይህ ብቻ ሳይሆን ይኸ ጉዳይ ለእነርሱም ጠቃሚ እንደሚሆን በመገመትም ትኩረት ሰጥተው ተከታትለዋል፡፡ በእርግጥ መለስ ዜናዊ በቢሊዮን ዳላር በሚቆጠር እርዳታ እና ብድር ከምዕራቡ ዓለም እና ከአበዳሪ እና እርዳታ ሰጭ ድርጅቶች ሲንበሸበሹ እንጅ ሲከለከሉ ወይም ማዕቀብ ሲጣልባቸው አላዩም፡፡ እንዲያውም ከዚህ አልፎ መለስ በሰው ልጆች ላይ የእልቂት ወንጀልን የፈጸሙ ጭራቅ የአፍሪካ አምባገነን መሪ መባላቸው ቀርቶ በተቃራኒው አንበሳው የአፍሪካ መሪ እየተባሉ ሲንቆለባበሱ እና ሲወደሱ አሁሩ ኬንያታ እና ግብረአበሮቻቸው በውል አስተውለው ነበር፡፡ ይህ ከሆነ ታዲያ እነኬንያታ የመለስን የዕልቂት ተውኔት ለምን በኪበራ፣ በኪሱሙ፣ በናይቫሻ እና በናኩሩ አካባቢዎች ላይ አይተገብሩትም? ከሁሉም በላይ ለኢትዮጵያ ጥሩ የሆነው ሁሉ ለኬንያም ጥሩ ነገር ነው፡፡ የአፍሪካ አምባገነን መሪዎች ከምርጫ ማግስት ጀምረው ህዝቦቻቸውን ገድለው እና ጨፍጭፈው ስልጣንን በምርጫ ካርድ ሳይሆን በጠብመንጃ አፈሙዝ ካረጋገጡ በኋላ ከምዕራብ አሀገሮች እና ከአበዳሪ እና እርዳታ ሰጭ ድርጅቶች የእርዳታ እና የብድር ልገሳ ይንበሸበሻሉ የሚለው አባባል እውነት አይደለምን?  

በኬንያታ እና በግብረአበሮቻቸው የወንጀል ተጠያቂነት ላይ የሚደረግ ክልከላ፣ 

.. 2007 በኬንያ የተደረገው ምርጫ ተከስቶ በነበረው ውዝግብ በሰው ልጆች ላይ ለተፈጸሙት ግድያዎች እና እልቂቶች ተጠያቂ ናቸው በሚል ኡሁሩ ኬንያታ እና ምክትላቸው ዊሊያም ሩቶ ላይ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ክስ መመስረቱን ተከትሎ የአፍሪካ ህብረት መሪዎች ክሱ ውድቅ እንዲደረግ እልህ አስጨራሽ የሆነ ትግል አካሂደዋል፡፡ በዚህም ሳይገደቡ እንዲያውም ማንኛውም የአፍሪካ ሀገር መሪ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት መጠየቅ የለበትም የሚል አሳፋሪ ዲስኩርን በማቅረብ የአፍሪካን ነጻ ህዝቦች የማረድ እና የመፍጀት መብታቸው እንዳይነካ ለማድረግ በነቀዘው አዕምሯቸው ስሌት በእውን የሚሆነውን ሳይሆን ቅዠታቸውን ገልጸዋል፡፡ ትንሿን ብዕሬን እና የኮምፒውተር መክፈቻ ቁልፎቼን በመጠቀም የአፍሪካ መሪዎች እየተባሉ የሚጠሩት አምባገነኖች በህዝቦች ላይ የሚሸርቡትን ደባ እና እልቂት በማጋለጥ የህግ የበላይነት እንዲረጋገጥ፣ የሰብዊ መብቶች ህጎች እና መርሆዎች እንዲከበሩ እና በአፍሪካ በሰው ልጆች ላይ እየደረሰ ባለው የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ ድምጽ ለሌላቸው ድምጽ በመሆን ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ሳሰማ ቆይቻለሁ፡፡

የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት በኬንያታ እና በሌሎች ግብረአበሮቻቼው ላይ የመሰረተውን ክስ በማስመልከት ለመጀመሪያ ጊዜ ባወጣሁት ሙሉ ትችቴ ላይ የአፍሪካ ህብረት መሪዎች በሰው ልጆች ላይ የተፈጸመውን ወንጀል ለህግ ለማቅረብ እየተደረገ ያለውን ጥረት ለማምከን ሲባል የአፍሪካ ህብረት መሪዎች ጉዳዩን የዘር አደን በሚል ወደማይገናኝ አቅጣጫ ለመውሰድ እና ሁከት እና ግርግር በመፍጠር አጥፊዎቹ ለህግ እንዳይቀርቡ ለማድረግ ያቀረቡትን አሳፋሪ ድርጊት በጽኑ ተቃውሚያለሁ፡፡ .. ሴፕቴምበር 29/2013 “እውን ዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት በዘር አደን ላይ ነውን?“ በሚል ርዕስ ባወጣሁት ትችቴ በዚያው ዓመት ግንቦት ላይ ኃይለማርያም ዳሳለኝ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ላይ በግልጽ ጦርነት የሚቀሰቅሱ ቃላትን ሲያዘንቡ ድርጊቱ አሳፋሪ እና አሳዛኝ መሆኑን በመገለጽ ተቃውሞዬን አሰምቼ  ነበር፡፡

ኃይለማርያም የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት በአፍሪካ ኬንያታን፣ ኦማር አልበሽርን እና ሌሎችን የአፍሪካ መሪዎችንም ለማጥቃት እየተንቀሳቀሰ ያለዘር አዳኝድርጅት ነው በማለት ከያዙት የስልጣን ቁመና ጋር የማይመጥን መሰረተቢስ የሆነ ውንጀላ እና ሰንፋጭ ቃላትን ሰንዝረዋል፡፡ ኃይለማርያም አሳፋሪ እና አስደንጋጭ በሆነ መልኩ እንዲህ በማለት አውጀዋል፣በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ክስ ከተመሰረተባቸው ሰዎች ውስጥ 99 በመቶ የሚሆኑት ከአፍሪካ አህጉር ውስጥ ናቸው፡፡ ይህ ድርጊት የሚያሳዬው በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የአሰራር ስርዓት ላይ ችግር ያለበት መሆኑን ነው፣ እናም ያንን ድርጊት አጥብቀን እንቃወማለን፡፡ ሂደቱ ቀድሞ ከነበረበት የበለጠ ወደከፋ ደረጃ በመሸጋገር አሁን ወደ ዘር አዳኝነት ለተውጧል፡፡እስቲ ጎበዝ ረጋ ብለን በሰከነ አዕምሮ ነገሮችን ሁሉ እናስተውል፡፡ ኃይለማርም ደሳለኝ የኢትዮጵያ መሪ እና የአፍሪካ ህብረት የተዘዋዋሪ የወቅቱ ሊቀመንበር ሆነው ከያዙት ስልጣን እና ከተቀመጡበት ወንበር የማይመጥን በሀገር ውስጥ የሚያራምዱትን የዘርኝነት ጭራቃዊ አስተሳሰብ ወደ አህጉር እና ዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍ በማድረግ ይህንን የመሰለ ከበሰለ መሪ የማይጠበቅ እንቶ ፈንቶ ንግግር ሲያሰሙ ማዳመጥ በኢትዮጵያዊነታችን ልናፍር ይገባል፡፡ ያልሰለጠኑት እና ጭራቃዊ አስተሳሰብ የተጠናወታቸው የአፍሪካ አምባገነን ሙሰኛ ስብስብ መሪ ተብዮዎች የወቅቱ ሊቀመንበር ኃይለማርያም ደሳለኝ እርሳቸው እና የእራሳቸው ዘረኛ ፓርቲ በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ እንደሚያደርጉት የጎሳ አስተሳሰብ የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤትም 99 በመቶ ክስ የተመሰረተባቸው አፍሪካውያን ናቸው የሚሉን ይህ ቁጥር በተንተን ይበል እና ለሁሉም ዓለም ኮታ ይሰጠው ነው? ሊገነዘቡት የሚገባው አብይ ጉዳይ 99 በመቶ ብቻ ሳይሆን መቶ በመቶም ቢሆን ለአፍሪካ አምባገነኖች የሚመጥናቸው እንጂ የሚበዛባቸው አይደለም፡፡ መታዬት ያለበት የቁጥሩ ብዛት ሳይሆን ተጨባጭ የወንጀሎች መከሰት ነው፡፡ የአፍሪካ አምባገነኖች የሚሉን እነአሜሪካ፣ አውሮፓ፣ አውስትራሊያ፣ ኢስያ ወዘተ በህዝብ እልቂት ላይ ባይሳተፉም ኮታ ይሰጥ እና ይከሰሱ ከሚል አስተሳሰብ የሚመነጭ ከሆነ እንደዚህ ያለ ሰው ወይም ቡድን ወደ አዕምሮ ህክምና እንዲሄድ ማገዝ እንጅ ከእርሱ ጋር ትችት እሰጥ አገባ መግባት ፋይዳቢስ ይሆናል፡፡ ስለሆነም የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዘር አዳኝ ሳይሆን ወንጀለኛ አዳኝ መሆኑን ተገንዝባቸው ህዝብን ከመግደል እና ከመጨፍጨፍ መቆጠብ ነው፡፡   

ኃይለማርያም 99 በመቶ ጉዳይ ጋር ምን እንዳቆራኛቸው የማውቀው ነገር የለኝም፡፡ .. 2010 ፓርቲያቸው 99 በመቶ የሚሆነውን የይስሙላ ፓርላማ መቀመጫ ወንበር እርግጠኛ ሆኖ ለመናገር 99.6 በመቶ የሚሆነውን አሸነፍኩ በማለት ይዟል፡፡ ስለዚያ ጉዳይ ለበርካታ ዓመታት ቅሬታዬን ሳሰማ ቆይቻለሁ፡፡ ሆኖም ግን ኃይለማርያም በድፍረት የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ክስ ከመሰረተባቸው ሰዎች መካከል 99 በመቶ ከአፍሪካ ነው ብለው ይከራከራሉ! መግደል፣ ማሰር፣ ማሰቃዬት፣ ማፈን፣ ማጋዝ፣ መሰወር፣ ከህግ አግባብ ውጭ የሰውን ሀብት መዝረፍ፣ ዜጎችን ማፈናቀል፣ ወዘተ እስካላቆማችሁ ድረስ ነገ መቶ በመቶ ይሆናል፣ ተግባባን የድሁር አስተሳሰብ አራማጆች?! 

የኃይለማርያም 99 በመቶ ICC የአፍሪካውያን መከሰስ ቅሬታ ጉዳይ አንድ በዘራፊነቱ የሚታወቅን አሜሪካዊ ወሮበላ ዘራፊ አስታወሰኝ፡፡ ዘራፊው ዊሊ ሱቶን ይባላል፣ እናም ለምን ባንኮችን ትዘርፋለህ ተብሎ ሲጠየቅ የመለሰው መልስ እንዲህ የሚል ቀላል እና አስቂኝ ነበር፣ምክንያቱም ገንዘቡ ያለው እዚያ ስለሆነ ነው፡፡እንደዚሁም ሁሉ ለምንድን ነው የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት 99 በመቶ የሚሆኑት የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ ወንጀል ተጠርጣሪዎች ከአፍሪካ የሚሆኑት? “ምክንያቱም እነዚህ ገዳዮች እና የሰብአዊ መብት ደፍጣጮች ያሉት እዚያ ስለሆነ ነው!”

ኃይለማርያም እራሳቸውን እና ፓርቲያቸውን ለማዳን እና ከፍትህ ለመደበቅ ሲሉ በኦጋዴን፣ በጋምቤላ እና በሌሎች የኢትዮጵያ አካባቢዎች እንዲሁም .. 2005 በኢትዮጵያ የተካሄደውን ምርጫ ተከትሎ በተፈጠረው ውዝግብ በመንግስት ታጣቂ ኃይሎች በጠራራ ጸሐይ በአደባባይ የተፈጸመውን ግድያ እና እልቂት ዘር አዳኝ ባለማለት ሸፍጥ ሰርተው ዞር ለማለት የሞከሩትን ደባ ለማጋለጥ ስሞግት ቆይቻለሁ፡፡

..ጀአ ኦክቶበር 6/2013 “የአፍሪካን አምባገነኖች ከዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ለመታደግበሚል ርዕስ ባቀረብኩት ትችት የአፍሪካ መሪዎች እየተባሉ የሚጠሩት የዓለም አቀፉን የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ስም ጥላሸት በመቀባት በኬንያታ እና በሩቶ ላይ የመሰረተውን ክስ እንዲያቋርጥ ይህ ተፈጻሚነት ካላገኘ ግን ድርጅቱን በማጥፋት በአፍሪካ እንቀብረዋለን በማለት ያቀረቡትን አሳፋሪ ድርጊት እና የያዙትን አቋም ተቃውሜው ነበር፡፡ ኃይለማርያም ICC ላይ እያራመዱ ያሉትን ድሁር አስተሳሰብ ነቅሸ በማውጣት በጽናት እና በአይበገሬነት ስሞግት ነበር፡፡ ኃይለማርያም በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ላይ ሲያደርጓቸው የነበሩትን ያልተገሩ እና መረን የለቀቁ የቃላት ውርወራዎች በተለይም ICC በአፍሪካዘር አዳኝነው በማለት ያቀረቡትን ኃላፊነት የጎደለው ክስ እና ICC  አፍሪካን ዒላማ ያደረገ የፖለቲካ መሳሪያ በመሆን ከፍ ወዳለ ደረጃ በማሳደግ በአሁኑ ጊዜ ኬንያን ለመጉዳት እየተንቀሳቀሰ ነው በማለት ያቀረቧቸውን መሰረተቢስ የቃላት እና የሀረጎች ስብስብ የሆኑትን አረፍተነገሮች ሁሉ የዲፕሎማሲያዊ ንግግሮች አለመሆናቸውን እና ከተጨባጭ እውነታው ውጭ ያፈነገጡ ናቸው በማለት ጭምር ሳወግዝ ነበር፡፡

.. ኦክቶበር 10/2013 “ለዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ምስክርነትበሚል ርዕስ ባቀረብኩት ትችት ላይ የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት እንደገና በእጅ አዙር ቅኝ ገዥነት በአፍሪካ ላይ ጭቆናውን ለመቀጠል መሳሪያ ሆኖ በመቅረብ የዘር አደና እያካሄደ ነው በማለት የቀረበውን ተራ አሉባልታ በጽኑ በማውገዝ ICC እና ICC ዋና ዓቃቤ ህግን ከዘር አዳኝነት እና ከእጅ አዙር ቅኝ ገዥነት ውንጀላዎች ነጻ የሆነ ለአምባገነኖች መቅሰፍት እና ለፍትህ ዋና ምሰሶ መሆኑን በመግለጽ በጽናት ተሟግቻለሁ፡፡ እንደዚሁም ሁሉ በኬንያታ እና በሩቶ ላይ ICC የተመሰረቱት ክሶች እንዲቋረጡ ካልተደረገ በስተቀር የሮም ስምምነትን በመጠቀም ከድርጅቱ በጅምላ እንወጣለን የሚለውን የማስፈራሪያ ንግግር እንዲያቆሙ ለአፍሪካ ህብረት ጥሪ አቅርቤ ነበር፡፡ የአፍሪካ መሪዎች ICC ዘር አዳኝ እያሉ እርባናየለሽ ንግግር እያደረጉ እራሳቸውን ከማዋረድ በመቆጠብ ይልቁንም ሰብአዊ መብቶችን ባለመደፍጠጥ እና የህዝቦቻቸውን መብቶች በማክበር ጭራቃዊነትን እና ድህነትን መዋጋት እንዳለባቸው በአጽንኦ ጠይቄ ነበር፡፡ በአፍሪካ ሜዳ ላይ የሚገኙ አጋዘኖች አንበሳን ሲያዩ በፍርህት ቆፈን ውስጥ ወድቀው እንደሚፈረጥጡት ሁሉ እነርሱም በህግ እና በህግ ብቻ በመመራት ለሰብአዊ መብት ደፍጣጮች መቅሰፍት፣ መብቶቻቸው ለተረገጡ የጥቃት ሰለባ ህዝቦች ደግሞ መድኃኒት ሆኖ እያገለገለ ያለውን የፍትህ ምሰሶ የሆነውን ICC ሲያዩ መደንበር እንደሌለባቸው መክሬ እና ሞግቼ ነበር፡፡ የአፍሪካን ህብረት አመራር የእውነተኞቹን የአፍሪካ ታጋዮች በእራስ የመተማመን ባህል ለማሳደግ ጥረት ማድረግ እንጅ በፍርኃት ቆፈን ውስጥ ተወሽቆ በመራድ ከትልቁ የነጭ ዘር አዳኝ ለማምለጥ መሸሽ እንደ አፍሪካ አጋዘኖች እንጅ እንደ መንፈሰ ጠንካራ እና ሀቀኛ የአፍሪካ መሪነት አያስቆጥርም፡፡

.. ኦክቶብር 13/2013 “የአፍሪካ ህብረት ICC በጅምላ ለቆ የመውጣት ስልትበሚል ርዕስ ባቀረብኩት ትችት የአፍሪካ ህብረት አመራሮች እየተባሉ ለሚጠሩት ትኩረት በመስጠት በጅምላ እረግጦ በመውጣት (በሮም ስምምነት መሰረት ከድርጅቱ እንዳለ ለቆ መውጣት በሚል ሲያስፈራሩ የነበሩባቸውን ቃላት በመውሰድ የተጠቀምኩት) ለማስፈራራት የሚደረገውን ጥረት ትክክል እንዳልሆነ ግልጽ አድርጊያለሁ፡፡ በዚያው ወር በተደረገው አስቸኳይ ድንገተኛ ጉባኤ የአፍሪካ ህብረት መሪዎች በሚያሳፍር መልኩ በአንቀጽ 16 የሮም ስምምነት መሰረት የኬንያ ፕሬዚዳንት እና ምክትል ፕሬዚዳንት እንዲሁም የሱዳን ፕሬዚዳንት የክስ ሂደት ጉዳይ እንዲራዘም የሚል ጥያቄ አቀረቡ፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ከተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤት በመቅረብ ውይይት ማድረግ እንዳለባቸው ስምምነት ላይ ደረሱ፡፡ በሮም ስምምነት መሰረት እረግጠን በጅምላ እንወጣለን የሚለው ዕቅድ ወደቀ፡፡ ለዚሁ ጉዳይ የጸጥታው ምክር ቤትን ቀርበው ያናገሩ እና ከዚያ በኋላ በፍርሀት የተውት ይመስለኛል፡፡

.. ኦክቶበር 20/2013 “በአፍሪካ በላብ በመዘፈቅ ሲባንን የሚያድረው ማን ነው?“ በሚል ርዕስ ባቀረብኩት ትችት እንዲህ የሚሉትን የኬንያታን ንግግሮች እያሰብኩ እና እያነሳሁ ያለውን እውነታ ለመግለጽ ሞክሪያለሁ፣ክቡራት እና ክቡራን ያለውን ቅዠት በተለይም በሀገሬ እና በእኔ እንዲሁም በምክትሌ ላይ ያለውን ቅዠት እና ይህንን ለመቋቋም የሚደረገውን ጥረት ለእናንተ መንገር አልፈልግም፡፡ይልቁንም በኬንያታ በመጥረቢያ መመታት እና በጋዝ የተሞላ ቦምብ በማፈንዳት ቤቶቻቸው ሲቃጠሉ ማየት ነው ታላቅ የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ ሆኖ የሌሊት ቅዠት የሚያመጣ ብዬ የማስበው፡፡ ተሳስቼ ኖሯል፡፡ ለካስ ከመጥረቢያ መችዎች እና በጋዝ የተሞላ ቦምብ ሲያፈንዱ ከነበሩት ወንጀለኞች በስተጀርባ ሆነው ሲያቀነባብሩ የነበሩትም እንደዚሁ በሰሩት የሰብአዊ መብት ረገጣ ወንወጀል ለህግ ቀርበው ተጠያቂ እንደሚሆኑ በማሰብ እነርሱም በሌሊት ቅዠት ሲባንኑ እና በነጭ ላብ ሲዘፈቁ ኖሯል፡፡ (የመጨረሻዋን እስትንፋስ እስከሚያገኙ ድረስ እነዚህ እጃቸውን በደም ታጥበው የተቀመጡ ወንጀለኞች በሌሊት ቅዥት ሲባንኑ እና በነጭ ላብ ሲዘፈቁ ማደራቸው ይቀጥላል የሚል እምነት አለኝ፡፡)

.. ጃኗሪ 2014 “ኬንያታ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት፡ የዘገዬ ፍትህ እንደተካደ ይቆጠራልን?“ በሚል ርዕስ ባቀረብኩት ትችት በክስ ሂደቱ ላይ ተደጋጋሚ መዘግዬቶች፣ የቀጠሮ ማስተላለፍ ሁኔታዎች እና የውሸት መረጃዎች እንዲሁም የሀሰት ምስክሮች እየተቀነባቡሩ ይቀርቡ ስለነበር በዚህ ጉዳይ ላይ ያለኝን ስጋት ገልጨ ነበር፡፡ በዚያን ወቅት ምን እንደተሰማኝ ለመግለጽ ቃላት አልነበሩኝም፡፡ ሆኖም ግን ይህ ነገር በነጻ ሊሰናበት ይችላል ብዬ መንገር አልፈልግም፡፡ ሆኖም ግን የድርጊቱ አይቀሬነት ትንሽ ትንሽ ሽታ ከመሽተቱም በላይ በአሁኑ ጊዜ ጉልህ እና የጎረና ሽታ ይሸተኛል፡፡ ይኸ ነገር ኬንያታን ICC እጅ አስወጥቶ ለመልቀቅ በመድረክ ላይ እየተሰራ ያለ ተውኔት ነውን? የሚሉ ትችቶቼን ሳቀርብ ነበር፡፡ የፈሩት ይደርሳል፣ የጠሉት ይወርሳል ሳይሆን አልቀረም፡፡

.. ኤፕሪል 2014 “ICC መታደግ፡ ምስከሮችን ለመከላከል የተዘጋጀ ፕሮግራምበሚል ርዕስ ባቀረብኩት ትችት ተሸንፌ የተቀበልኩ መሆኔን አመንኩ፡፡ የዓለም ማህበረሰብ በኬንያታ እና በግብረአበሮቻቸው ላይ የተመሰረተው ክስ መቋረጡ የማይቀር መሆኑን የርዕሰ ወሬዎቹ የመጀመሪያ መወያያ ርዕስ እደረገ ማቅረብ ጀመረ፡፡ ሆኖም ግን ይህ ተውኔት አሁንም እንደሚቀጥል አምኛለሁ፡፡ ICC ለመታደግ እና በሰብአዊ መብት ረገጣ ከፍትህ ፊት በማቅረብ ፍትህን ማግኘት እንዲቻል እና በወንጀል የተጠረጠሩ ሰዎችን ውጤታማ የሆነ ICC ምስክሮችን ደህንነት ለመከላከል የሚያስችል የዩናይት ስቴትስን አርአዓያ የተከተለ የመከላከያ ፕሮግራም መመስረት አለበት የሚል ሀሳብ አቅርቤ ነበር፡፡

በኬንያ የመጀመሪያው ቁጥር አንድ ሀብታም የሆኑት ኬንያታ ከግድያ፣ ከአስገድዶ መድፈር፣ ከማጋዝ ወንጀሎች አመለጡ

ታላላቆቹ የገንዘብ ተቋማት በችግር ላይ ከወደቁ በኋላ የዩኤስ አሜሪካ እና አብዛኛው የዓለም ምጣኔ ሀብት .. 2008 ከቀውስ ውስጥ በገባበት ጊዜ የዩኤስ አሜሪካ መንግስት የማንሰራራት የተሀድሶ እገዛ ለማድረግ ወሰነ፣ ምክንያቱም በጣም ታላላቅ ተቋማት ስለሆኑ መውደቅ አይኖርባቸውም የሚል እምነት በማሳደሩ ነበር፡፡ ህግን የሚጥሱትን ደመወዝ እየተከፈላቸው የሚሰሩትን እና ኮርፖሬሽኖችን ከሌሎች ኮርፖሬሽኖች እንዲሁም ከገንዘብ ተቋማት ጋር በጥብቅ የሚያስተሳስሩትን ወንጀለኞች መቅጣት አልፈለጉም፣ ምክንያቱም እነርሱን መቅጣት ማለት በዓለም የኢኮኖሚ ስርዓት ላይ አጠቃለይ የሆነ ጥፋት ማምጣት ይሆናል በማለት ተናገሩ፡፡   

በእኔ አስተያየት ይህ አመክንዮ በተመሳሳይ መልኩ ለኬንያታም ጉዳይ ይሰራል፡፡ ኬንያታ በጣም ትልቅ፣ ሀብታም እና ከዓለም አቀፍ ኃያላን ጋር የተሳሰሩ ናቸው፡፡ የታይም መጽሔት ኡሁሩ ኬንያታን  “ሀብታሙ ሰውብሏቸዋል፡፡ ኡሁሩ ኬንያታን በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት በቁጥጥር ስር ማዋል እና ማሰር ለቀሪው አፍሪካ መጥፎ ሁኔታን ሊያስከትል ይችላል፡፡ በኬንያታ ላይ የጥፋተኝነት ውሳኔ መስጠት ICC ወደ እያንዳንዱ የአፍሪካ ወሮበላ ፕሬዚዳንት እና ጠቅላይ ሚኒስትር በር እንዲያንኳኳ ያስገድደዋል፡፡ በኡሁኑ ጊዜ ICC እያንዳንዱን የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነን በእርግጠኝነት መርምሮ በመያዝ ለፍትህ ሊያቀርበው ይችላልን? እንግዲህ ከዚህ አንጻር ለማለት የሚፈለገው በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዋና ዓቃቤ ህግ እና በኡሁሩ ሙጋይ ኬንያታ መካከል በነበረው ጉዳይ ላይ የፍርድ ብይኑ መሆን የነበረበትገንዘቦች ተናገሩ፣ ኬንያታ በነጻ በረሩነው፡፡ 

የኬንያታ ጉዳይ ICC ላይ በዉስጥ አጅ አንዲቆም ተደርጎ ይሆን?

የኬንያታን ጉዳይ ICC በቋሚነት የያዘው ለመሆኑ ለማወቅ በንቃት የሚከታተሉ እና የሚገምቱ ጥቂት ሰዎች አሉ፡፡የኬንያታ ጉዳይ ICC ላይ በዉስጥ አጅ አንዲቆም ተደርግዋል ይላሉ። ከእነዚህ ውስጥ አይደለሁም፡፡ ሆኖም ግን ጥቂት የማነሳቸው ጥያቄዎች አሉኝ፡፡ እነርሱም፡ 1) ICC ዋና አቃቤ ህግ የሆኑትን ቤንሱዳን የሚያስፈራራው ኃይል የኬንያታን ጉዳይ በማዘግየት ቀስ በቀስ እንዲቋረጥ በማድረግ ጥሩ ነገር እንደተሰራ እና ለተመልካቹ አሳማኝነት እንዲኖረው አድርገዋልን? 2) የኡሁሩ ኬንያታ የክስ ጉዳይ የሆድ ቁርጠት፣ የጥርስ ቁርጥማት፣ የደረት ውጋት፣ የእራስ ምታት የሆነባቸው እና በድርጊቱ ሲቃሳቱ፣ ሲጮሁ፣ በጉጉት ሲከታተሉት እና ቅሬታቸውን በተደጋጋሚ በመግለጽ ሲያጉተመትሙ የቆዩት የአፍሪካ ህብረት መሪዎች እየተባሉ የሚጠሩት የወሮበላ አምባገነን ስብስቦች ICC ዋና ቃቤ ህግ በሆኑት በቤንሱዳ ላይ ተጽዕኖ በመፍጠር አስገድደዋቸዋልን? 3) የአፍሪካ ህብረት መሪዎች ለጸጥታው ምክር ቤት እና ICC ስለዘር አዳኞች ያቀረቡት አቤቱታ የኬንያታን የክስ ሂደት እንዲቋረጥ በማድረጉ ሂደት አስተዋጽ አድርጓልን? 4) የኬንያታ የክስ ሂደት ጉዳይ ከሚጠበቀው በላይ እንዲዘገይ መደረጉ የኬንያታን የክስ ጉዳይ በሀቀኝነት ለመመርመር የተደረገ ጥረት ወይስ ደግሞ ICC ማለት የሚሰራው በግልጽ ያልታወቀ ድርጅት ስለሆነ ከእርሱ ጋር መጫወት አቁሙ የሚል መልዕክት ለአፍሪካ አምባገነን መሪዎች ለማስተላለፍ ተፍልጎ ነበር? ሁሉንም የተፈጸሙ እልቂቶች ማቀዝቀዝ የተሻለ ነው፡፡ 5) በአሁኑ ጊዜ የመረብ/internet ቴክኖሎጅ በተስፋፋበት ዘመን ከጨካኝ የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች ጋር በማበር መሳቅ የሚያዋጣ ሆናልን? 6) የኬንያት የክስ መቋረጥ የመጨረሻ መልዕክቱ፡በአሁኑ ጊዜ ኬንያታ እንዲሰናበት ተደርጓል፣ ሆኖም ግን ይህ ለሁሉም የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች ትምህርት ይሁን፣ በሌላ ጊዜ ግን ICC ምህረት የማያደርግ መሆኑን ዕወቁለማለት ይሆን?     

በእኔ ቅን አስተሳሰብ የኬንያታ ክስ ጉዳይ ከነበሩት ምስክሮች ጋር አብሮ ለፍርድ ቤቱ መላክ እና የፈለገው ነገር ቢመጣ ማየት ነበር፡፡ ለሁሉም ሙሉ ክብር በመስጠት በነበረው ማስረጃ መሰረት ቤንሱዳ የኬንያታን የክስ ሂደት ከማቋረጣቸው ጋር አልስማማም፡፡

ዓቃቤ ህጎች በበጥባጭነታቸው የሚታወቁትን የወንጀል ተጠርጣሪዎች የህግ ሂደት በመከታተል በርካታ ጊዚያትን ማባከን የተለመደ ተግባራቸው ነው፡፡ ለምሳሌ ያህል .. 1988 በዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ ውስጥ በኒዮርክ የፌዴራል ፍርድ ቤት 20 በኒውጀርሲ የሉቼስ የወንጀል ቤተሰብን የወሮበላ የክስ ጉዳይ ዓቃብያን ህጎች ሲከታተሉት ከርመው በመጨረሻ በአሜሪካ ታሪክ ታላቁ የፍርድ ሂደት ተብሎ የተነገረለትን ጉዳይ በማቋረጥ የወንጀል ተጠርጥሪዎቹ በነጻ እንዲሰናበቱ ተደርጓል፡፡ የዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ የማፍያ ወንጀል ቤተሰብ ዋና አለቃ የሆነውን ጆን ጎቲን የጥፋተኝነት ውሳኔ ከመስጠቱ በፊት ሶስት ጊዚያት ክስ መስርቶበት ነበር፡፡ አብዛኛውን ጊዜ ዓቃብያነ ህጎች ታላላቅ የክስ ጉዳዮችን ሲያጡ ማጣታቸው የእነርሱን ውሳኔ ጽናት ያለው እንዲሆን ያበረታቷቸዋል፡፡ ከስህተቶቻቸው ትምህርትን ይቀስማሉ እናም ጠንካራ፣ የሚማሩ እና ከቀድሞ የበለጠ ተናጋሪዎች ሆነው ይመጣሉ፡፡   

በእኔ አመለካከት የኬንያታ የክስ ጉዳይ እንደዚያ ነበር መሆን የነበረበት፡፡ በነበረው ማስረጃ መሰረት የኬንያታን የክስ ሂደት ማካሄድ አስፈላጊ ነበር ምክንያቱም ትክክለኛ እና ፍትሀዊ አሰራር ነበር፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ኬንያታ ስማቸውን ለማደስ ጥሩ አጋጣሚ ይሆንላቸው ነበር የሚል እምነት አለኝ፡፡ .. ማርች 2012 ኬንያታ እንዲህ ብለው ነበር፣እውነታው እንደሚወጣ ሙሉ እምነት አለኝ፣ እናም በጊዜ ሂደት ጥፋተኛ ያለመሆኔ ግልጽ ሆኖ ይወጣል፡፡እውነታው ነጥሮ ሊወጣ የሚችልበት ብቸኛው መንገድ የተሟላ የህግ ሂደት ሲኖር ነው፡፡ ፍትሀዊ የሆነ የህግ ሂደት ብቻ ነበር ኬንያታ የሚፈልጉትን ከጥፋተኝነት ነጻ ሊወጡ የሚችሉበትን ነገር ሊያመጣ ይችል የነበረው፡፡ ኬንያታ ከጥፋተኝነት ነጻ ሆነው ሊሰናበቱ እንደሚችሉ ግልጽ ነበር፡፡   

ከዚህ በኋላ በምንም ዓይነት መንገድ ቢሆን ስማቸውን ሊያድሱ አይችሉም ምክንያቱም ተመስርተውባቸው የነበሩ ክሶች ፍትሀዊ የሆነ የህግ ሂደትን ሳይከተሉ እንዲቋረጡ ተደርገዋልና፡፡ ኬንያታ በሰው ልጆች ላይ ለተፈጸሙ የሰብአዊ መብት ድፍጠጣዎች ከታሪክ ፍርድ ሊያመልጡ እንደማይችሉ ሊያውቁ ይገባል፡፡ የእርሳቸው ትሩፋት በሰው ልጆች ላይ በተፈጸሙ የሰብአዊ መብት ረገጣ ክሶች መቋረጥ ምክንያት በፍጹም ለዘላለም ሊጸዳ አይችልም፡፡ የእርሳቸው የቤተሰብ ስም በክሶቹ መቋረጥ ምክንያት የነበራቸውን ክብር ያጣሉ፡፡ ኬንያታ የሰብአዊ መብቶችን መደፍጠጣቸውን እያወቁ የቀረበባቸው ክስ ፍትሀዊ ባልሆነ መልኩ መቋረጡን እያወቁ ወደ ቀብራቸው ይሄዳሉ፡፡ በቀብር ሀውልታቸው ላይ የሚጻፈው ጽሁፍ እንዲህ የሚል ይሆናል፣የሰብአዊ መብትን የጨፈለቁ ወንጀለኛ!“

ጥቂት የረዥም ጊዜ አንብቢዎቼ በኬንያታ ላይ ሲካሄድ የቆየው የክስ ሂደት በመቋረጡ ምክንያት ባሳየሁት ፈጣን እና ስሜታዊ ምላሽ ሳይደነቁ አይቀሩም፡፡ በጽናት እንደቆመ እንደ አንድ የመከላከል የህግ ባለሙያ በወንጀል ተጠርጥሮ ክስ ከተመሰረተበት ጎን በመቆም ወደ ሲኦል እንዲወርድ ወይም ደግሞ ተገቢውን ቅጣት እንዲያገኝ ማድረግ አልነበረብኝምን? የእኔ የሚማርኩ ነጻ የመሆን፣ ከምንም ጥርጣሬ በላይ እውነት መሆኑን የማረጋገጥ እና የህግ የበላይነት መረጋገጥ የህግ መርሆዎች ምንድን ነካቸው?

በኬንያታ እና በሌሎች ተባባሪዎቻቸው የክስ ሂደት ጉዳይ መቀጠል እንደነበረበት ባለኝ ጽኑ አቋም ላይ የአስመሳይነት ባህሪ አላሳየሁም አላለሁ፡፡ በመጀመሪያ ደረጃ ኬንያታ ፍትህን እንደ ጸሀይ እንዳትበራ እንዳደናቀፉ እና ገፍትረው ወደ ገደል እንደጣሏት ቅንጣት ያህል ጥርጥር የለኝም፡፡ እንደዚህ ያለ ድምዳሜ ላይ ለመድረስ የፍትህ ሂደቱ ቅደመ ሁኔታ አስተማማኝ የሆነ መሰረት ይሰጣል፡፡ ኬንያታ የሰው ልጆችን ሰብአዊ መብት ረግጠው አምልጠዋል ምክንያቱም እራሳቸውን ጥፋተኛ ለማድረግ የሚያስችል በቂ የሆነ ማስረጃ ባለመገኘቱ ብቻ አልነበረም፣ ሆኖም ግን ፍትሀዊ የሆነ ስራ ባለመስራታቸው ምክንያት ነው፡፡ አሁን በህይወት የሌለው አሜሪካዊው የማፊያ መሪ ጆን ጎቲ በምስክሮች ላይ ጣልቃ በመግባት እና ለዳኞች ጉቦ በመስጠት ፍትሀዊ ፍርድን እንዲነፈግ በማደረግ በሸፍጥ እና በደባ ነጻ ተብሎ ተሰናብቷል፡፡ እንደ ጎቲም ሁሉ ኬንያታም አድርገዋል፡፡   

በግዥ፣ በማጭበርበር፣ ተማኝነት በሌለው ተሞክሮ እና በሚስጥራዊ አካሄድ በድብቅ የተገኘን የህግ አሸናፊነት ድል በምንም ዓይነት ሁኔታ በዘፈቀደ ላልፈው እና ልቀበለው አልችልም፡፡ ተከላካይ ምስክሮችን በሚያስፈራራበት ጊዜ፣ ተከላካይ ለምስክሮች እና ለዳኞች ጉቦ በሚሰጥበት ጊዜ እና በሂደት ላይ የነበረ ክስ እንዲቋረጥ ሲደረግ ይህ አካሄድ በምንም ዓይነት የህግ የበላይነትን አያመለክትም፡፡ የፍትህ መጨንገፍን እና በፍትህ በእራሷ ላይ ወንጀል መስራትን በጉልህ ያመላክታል፡፡

ኬንያታ የክስ ሂደቱን መቋረጥ ፍትሀዊ እና አግባብነት ያለው ሆኖ አያገኙትም፡፡ ክሶቹ እንዲቋረጡ ተደርገዋል ምክንያቱም ምስክሮችን አስፈራርተው እና ጉቦ ሰጥተዋል፣ እንዲሁም መንግስታቸውን የዓለም አቀፉ ፍርድ ቤት ዋና ዓቃቤ ህግ ማስረጃዎችን ሲጠይቁ ላለመስጠት ተቃውሟል፣ እናም ፍጹም ተባባሪነቱን ሳይሳይ ቀርቷል፡፡ .. ፌብሯሪ 2013 ዋና ዓቃቤ ህግ ቤንሱዳ ከኬንያታ ጋር ግንኙነት ያላቸው ሰዎች ሁሉ ጉቦ ተቀብለዋል ወይም ደግሞ የክስ ሂደቱ እንዲቋረጥ ለምስክሮቹ ጉቦ ለመስጠት ሞክረዋል፡፡ ቤንሱዳ እንዲህ የሚል መግለጫ ሰጥተው ነበር፣አራተኛው ምስክር .. ሜይ 2012 በተደረገለት ቃለመጠይቅ ክስ ከተመሰረተባቸው ከኡሁሩ ተወካይ የምስክርነት ጉዳይ እራሱን እንዲያገልል ተነግሮት የገንዘብ ጉቦ እንደተሰጠው እና እንደተቀበለ ግልጽ አድርጓልምስክሩ ጉቦ የመቀበሉን ዕቅድ ለማረጋገጥ የኢሜይል አድራሻውን እና የባንክ ቁጥሩን መስጠቱን ተናግሯል፡፡ እንደዚህ ያሉትን የተሰባሰቡ መረጃዎች በመያዝ የፍርድ ሂደቱ ይህንን ሰው በምስክርነት መጥራቱ አስፈላጊ አይደለም ብሎ አምኖበታል፡፡ዓቃቤ ህጓ ከኡሁሩ ኬንያታ መንግስት ስለ ክስ ጉዳዩ ሊያስረዱ የሚችሉ መረጃዎችን የመጠየቅ እና የማግኘት መብት እያላቸው ኬንያታ ማንኛውንም መንገድ ሁሉ እንዲዘጋ በማድረግ ከመንግስታቸው ምንም ዓይነት መረጃ እንዳይገኝ የተቻላቸውን ሁሉ ጥረት በማድረግ ሲከላከሉ ቆይተዋል፡፡

ፍትሀዊ የፍርድ ሂደት ማለት በተቀመጡት ህጎች መጫወት እና ማሸነፍ ማለት እንጂ ህጎችን በመጣስ እና በፍትህ ላይ በማላገጥ የሚገኝ ፍትህ ማለት አይደለም! ኬንያታ የጥፋተኝነት ውሳኔ እንዳይሰጥባቸው ለማድረግ ጊዜ ወስደው ታግለዋል፡፡ በእርግጥ በፍትህ አደባባይ ጥፋተኝነታቸው እስካልተረጋገጠ ድረስ ነጻ ናቸው፡፡ ሆኖም ግን በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የዓእምሮ ፍርድ ኃጢያት የሰሩ ጥፋተኛ ሰው ናቸው፡፡ በእርሳቸው የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ ሰለባ በነበሩት በሺዎች በሚቆጠሩ ኬንያውያን/ አዕምሮ ውስጥ ኬንያታ በትክክል የጥፋት ውሳኔ ሊተላለፍባቸው የሚገባ ጥፋተኛ ናቸው፡፡ በእራሳቸው ህሊና ኬንያታ እራሳቸው ጥፋተኛ እንደሆኑ በደንብ ያውቃሉ፣ ጥፋተኛ፣ ጥፋተኛ!!!

የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች በአሸሸ ገዳሜ ጭፈራ ላይ፣

የአፍሪካ የወሮበላ አምባገነን መሪዎች የኬንያታን የክስ ጉዳይ በጥንቃቄ ሲከታተሉ በመቆየት በአሁኑ ጊዜ ከትከሻቸው ላይ ታላቅ ሸክም እንደወረደላቸው በመቁጠር እፎይ እንደሚሉ ምንም ዓይነት ጥርጥር የለኝም፡፡ አፎዬ! ብለዋል በረዥሙ፡፡ የኬንያታ የክስ ሂደት ያለምንም መሰናክል በተሳካ ሁኔታ ቢካሄድ ኖሮ ለሚቀጥለው ባለወር ባለተራ ይሆኑ ነበር፡፡ አሁን ምንም የሚያስጨንቃቸው ነገር የለም፡፡ በኬንያታ የክስ ጉዳይ ላይ የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የተታለለ ቂል ነው በማለት ድምጻቸውን ዝቅ አድርገው እየተጠቋቆሙ በለሆሳስ ድምጽ ይስቃሉ፡፡ አሁን ጊዜው የሻምፓኝ ጠርሙሶችን መክፈት እና እጅ ለእጅ በመያያዝ የአሸሸ ገዳሜ እስክስታውን እንዲህ በማለት ማቅለጥ ነው፡ 

በአጋርህ ቂልነት ዝፈን ጨፍር ደንስ፣

ከወጥመዱ ICC ስትል ጥርግ እብስ፡፡

ICC ጉጠት አያጠብቅ የላላ፣

በእኛ ብልህነት እቁቡ ተበላ፡፡

እንግዲህ ምን ቀርቶን ICC ካሸነፍን፣

ሻምፓኝ መጠጣት ነው እስክስታ እየወረድን፡፡

ICC ዋና ወይዘሮ ማንሱዳ፣

እኛን ልታሳስር ስትል ሰንዳ ሰንዳ፣

ሙቀጫውን ሆነች ተንከባላ ወርዳ፡፡

ስለዚህ እንጠጣ እንጨፍር እንደንስ፣

ICC ቀብረናል ሁለተኛ ላይደርስ 

የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች የወንድማቸውን የኬንያታን ጉዳይ በመመልከት በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ላይ የንቀት እና ደረትን የመንፋት እንቅስቃሴዎችን ያሳያሉ፡፡ ለዚህም ነው በህግ የበላይነት የምናምን ሰዎች ሁሉ በአሁኑ ጊዜ ከምንም በላይ ICC ለማዳን መረባረብ ያለብን፡፡

ICC ከአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች ማዳን እንችላለን?

.. ኦክቶበር 6/2013 “የአፍሪካን አምባገነኖች ICC መታደግበሚል ርዕስ ባቀረብኩት ትችት ስለአፍሪካ አምባገነኖች ጤንነት የተጨነቅሁ በመምሰል ለመቀለድ ሞክሬ ነበር፡፡ አሁን በእውነት ICC ከዓለም አቀፍ ወንጀለኞች እና በአፍሪካ በከፍተኛ የስልጣን ቦታ ላይ ከተቀመጡት ሸፍጠኞች (ICC ደጃዝማቾች) እንዴት መጠበቅ እንዳለብን ነው እያስጨነቀኝ ያለው፡፡

የኬንያታ የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ ሰለባ የሆኑት በእርግጠኝነት ICC ተሸናፊ መሆን አዝነው ቆመዋል፡፡ ICC ማዳን ይቻላል የሚል እምነት የላቸውም፡፡ የክስ ሂደቱ ICC ዋና ዓቃቤ ህግ እንዲቋረጥ መደረጉን ተከትሎ የአሜሪካ ድምጽ ሬዲዮ እንዲህ የሚል ዘገባ አቅርቧል፣የኬንያን ድህረ ምርጫ ውዝግብ ተከትሎ በደረሰው የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ የጥቃቱ ሰለባ የሆኑት ዜጎች እስከ አሁንም ድረስ ፍትህ አልተገኘም የሚል ስሜት አላቸው፡፡ አብዛኞቹ ከዓርብ ዕለቱ እወጃ በፊት ጀምሮ በነበረው ICC የፍርድ ሂደት ላይ እምነት አልነበራቸውም

ስለICC ፍጻሜ መቃረብ የሚቃወሙ እና መጥፎ ሁኔታ ይከተላል ብለው የሚተነብዩ በርካታ ሰዎች አሉ፡፡ እነዚህ ሰዎች የኬንያታን የክስ ሂደት ጉዳይ በመመልከት ICC ከዚህ በኋላ ወድቋል እናም ታማዕኒነትን አጥቷል፡፡ ተሸርሽሮ አልቋል፣ የእዩልኝ የይስሙላ ፍርድ ቤት ሆኗል፡፡

ICC ላይ ያለኝ የእኔ እምነት እና ICC ዋና ዓቃቤ ህጓ እየተራመደ ያለው አካሄድ ተፋልሷል፣ ልዩነት እንጅ አንድነት የለውም፣ ሆኖም ግን አሁንም ቢሆን ICC በመውጣት መጓዝ አልጀመርኩም፡፡ ICC በሰብአዊ መብት ደፍጣጮች ተፈጽመው የተንሰራፉ ወንጀሎችን በመለየት፣ በመመርመር እና በሰው ልጆች ላይ ወንጀል የፈጸሙ ተጠርጣሪዎችን ወደ ፍትህ አደባባይ በማቅረብ ICC ጠንክሮ እንዲወጣ እና የበለጠ ውጤታማ እንዲሆን እንዲሁም ተልዕኮውን በአግባቡ እንዲወጣ ማድረግ ይቻላል የሚል እምነት አለኝ፡፡ ይህ ማለት ግን ICC ላይ ጠንካራ ጥያቄዎች ሊጠየቁ ወይም ሊቀርቡ አይችሉም ማለት አይደለም፡፡

ICC እና ICC ዋና ዓቃቤ ህግ ሊያከናውኗቸው የሚገቡ ጥቂት ስራዎች እንዳሉ የሚያጠያይቅ ጉዳይ አይደለም፡፡ ICC 34 ዳኞች፣ 700 በላይ የሚሆኑ ሰራተኞች እና 166 ሚሊዮን ዶላር ዓመታዊ በጀት አለው፡፡ ባለፉት 12 ዓመታት ከአንድ ቢሊዮን ዶላር በላይ ወጭ በማድረግ በስራ ላይ አውሏል፡፡ በዚህ አንድ ቢሊዮን ዶላር ICC ሁለት ብቻ የክስ ጉዳዮችን (ከዴሞክራቲክ ኮንጎ የጀርማኔ ካታንጋን እና የቶማስ ሉባንጋ ዲሎን) አጣርቶ የጥፋተኝነት ውሳኔዎችን ሰጥቷል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ በቅድመ የፍርድ ሂደት ጊዜ ስም ዝርዝራቸው ተመዝግቦ ተይዞ እራሳቸውን ደብቀው ያሉትን ጨምሮ ከሶስት ደርዘን የሚያንሱ ተጠርጣሪዎችን ጉዳዮች ብቻ ለመከታተል ተሞክሯል፡፡ የፎርቤ መጽሔት የሚከተሉትን አግባብነት ያላቸው ጥያቄዎችን ጠይቋል፡

በፍትህ ላይ ዋጋ ልታስቀምጥ አትችልም ሆኖም ግን በማንኛውም መለኪያ ለእያንዳንዱ የጦር ወንጀለኛ የፍርድ ብይን 500 ሚሊዮን ዶላር ማውጣት በጣም ግዙፍ የሆነ ገንዘብ ነው፡፡ እንደዚሁም ደግሞ እነዚህ 34 ዳኞች ቀኑን ሙሉ ምን ሲሰሩ ነው የሚውሉት? በሁለት የጦር ወንጀለኞች ላይ የተደረገው 12 ዓመታትን የወሰደ የምርመራ ጊዜ እና የጥፋተኝነት ውሳኔ ዓለም አቀፍ የጦር ወንጀለኞችን የሚያስደነግጥ ሊሆን እንደማይችል ግልጽ ነው፡፡

የእኔ ጥያቀዎች ደግሞ የሚከተሉት ናቸው፡ 1) የእነዚህ በቢሊዮን የሚቆጠሩ ዶላሮች ትንሽ መጠን እንኳ የሰብአዊ መብት ረገጣው ሰለባ የሆኑትን ተጎጅዎች መልሶ ለማቋቋም ተግባራት ማካካሻ ሊሆኑ ይችላሉን? 2) በሰብአዊ መብት ረገጣ ተዋናይ የሆኑትን አስፈሪ የሰብአዊ መብት ደፍጣጮች ማሰብ ብቻ ሳይሆን የሰብአዊ መብት ረገጣው ሰለባ ስለሆኑት ወገኖች ማሰብስ ጠቃሚ አይደለምን? 3) በፍትህ ላይ ዋጋ ልታስቀምጥ አትችልም የሚለው እውነት ከሆነ የሰብአዊ መብት ረገጣው ሰለባ በሆኑት ሰዎች ስቃይ ላይም ዋጋ ልታስቀምጥ አትችልም የሚለውስ እንደዚሁ እኩል ጠቃሚ አይደለምን?  

ICC እና ICC ዋና ዓቃቤ ህግ ውጤታማ ለመሆን እና በኬንያታ የክስ ጉዳይ ላይ የተፈጸመውን ስህተት ለማረም ቢያንስ ሁለት ነገሮችን ማድረግ አለባቸው፡፡ እነርሱም 1) የዩናይትድ ስቴትስ መንግስት የማፊያ ቡድኖች አለቆችን ለመቅጣት እንደሚያደርገው ሁሉ ICC የአፍሪካን ወሮበላ አምባገነኖች በዚያው መልክ መቅጣት አለበት፣ 2) የዩስ አሜሪካንን የምስክሮች ጥበቃ ፕሮግራምን ዓይነት አሰራር በመከተል ምስክሮች ያለምንም ችግር ከዋና ዓቃቤ ህጉ እና ከፍርድ ቤቱ ጋር መገናኘት እና መተባበር እንዲችሉ ለማድረግ ውጤታማ የሆነ የምስክሮች መከላከያ ፕሮግራም አዘጋጅቶ በስራ ላይ ማዋል ናቸው፡፡

በእኔ እይታ የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች በዋናነት በንጹሀን ዜጎች ላይ ደባ የሚፈጽሙ ሸፍጠኛ ወንጀለኞች ናቸው፡፡ ቆሮዎቹ/ዋናዎቹ ወሮበላ አምባገነኖች ጠቅላይ ሚኒስትሮች እና ፕሬዚዳንቶች የሚሉ የማዕረግ ስሞችን ይይዛሉ፣ ሆኖም ግን ስብዕናቸው እና አሰራራቸው የደረጃ ልዩነት ካልሆነ በስተቀር የማፊያ ወሮበሎች ወይም አለቆች ከሚሰሩት ጋር መሳ ለመሳ ናቸው፡፡ የማፊያ አለቆች ወታደሮቻቸውን በመሳሪያነት በመጠቀም እንደብረት ቀጥቅጠው እንደ ሰም አቅልጠው ይገዛሉ፡፡ የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነንኖችም እንደዚሁ ናቸው፡፡ የማፊያ አለቆች በእረዳቶቻቸው ፍጹም ጥብቅ የሆነ ቁጥጥር አላቸው፡፡ የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖችም እንደዚሁ አላቸው፡፡ የማፊያ አለቆች ከጠላቶቻቸው ጋር የሚያደርጓቸው መስተጋብሮች ሁሉ ጭካኔ የተሞላባቸው ናቸው፡፡ የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖችም እንደዚሁ ናቸው፡፡ የማፊያ አለቆች ከእነርሱ የወንጀለኛ ድርጅቶች በመላ አህጉሪቱ ውስጥ ትርፍ ለማግኘት ንግድ በማካሄድ ላይ ናቸው፡፡ የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች ከማዕከላዊ ግምጃ ቤት ገንዘብ የመዝረፍ ፖለቲካን ያራምዳሉ፣ እናም በሀገር አቀፍ ደረጃ ባሉ የንግድ ድርጅቶች ላይ በሙስና ይዘፈቃሉ፡፡

.. ፌብሯሪ 2012 “ወሮበላ ዘራፊነት፡ ከፍተኛው የአፍሪካ አምባገነንነትበሚል ርዕስ ባቀረብኩት ትችቴ ላይ ለመሞገት እንደሞከርኩት ዴሞክራሲ የህዝብ፣ ለህዝብ፣ በህዝብ አስተዳደር ከሆነ ወሮበላ ዘራፊነት ደግሞ የሌቦች፣ ለሌቦች፣ በሌቦች የተቋቋመ መንግስት ነው፡፡ በቀላል አነጋገር ወሮበላ ዘራፊነት በማጅራት መች ሌቦች እና ዘራፊዎች (ቀማኞች) በልካቸው ተሰፍቶ የተቋቋመ የማፊያ ቡድን ነው፡፡ በአሁኑ ጊዜ አብዛኛው አፍሪካ በግል በሚመሩ እና ደም ለጠማቸው የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች ጥቅም ብቻ የሚሰሩ የወሮበላ አምባገነንነት ስርዓት የተንሰራፋበት መሆኑ ግልጽ እየሆነ መጥቷል፡፡ በወሮበላ ዘራፊነት ስርዓት የፖለቲካ ስልጣን መያዝ እና በስልጠን ላይ እንደ መዥገር ተጣብቆ ለመቆዬት የሚደረገው ጥረት ለህዝቦች እድገት ሳይሆን ሀብትን ህገወጥ በሆነ መልኩ የህዝብን ገንዘብ በመዝረፍ እና ለብዙሀኑ ህዝብ ህልውና መሰረታዊ የሆኑትን ውስን ሀብቶች  በመቀራመት ሀብት ለማግበስበስ እና እራስን በሀብት ለማበልጸግ ነው፡፡

የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የዩኤስ የፌዴሬራል ዓቃብያነ ህግን የአሰራር ስልት በመከተል በአፍሪካ የሰብአዊ መብት ደፍጣጭ ወንጀለኞች ላይ ሊሚደረገው ምርመራ እና የፍርድ ሂደት ስርዓት ላይ ወሮበላ ዘራፊዎችንም የማካተት ስራን ተግባራዊ ሊያደርግ ይገባል፡፡ የዩኤስ አሜሪካ ዓቃብያነ ህጎች በመጨረሻም የጎቲን የበታች ኃላፊ የሆነውን ሳልቫቶር ግራቮን በቅጽል ስሙሳሚ ኃይለኛው/Sammy the Bull” እየተባለ ይጠራ የነበረውን ወሮበላ በማቅረብ አግባብተው እና አሳምነው የወሮበላዎችን ጸጥታ በመስበር በምስክርነት እንዲገባ በማድረግ ጎቲን በቀላሉ ያዙት፡፡ ICC ዋና ዓቃቤ ህግ በእውነት በሰብአዊ መብት ረገጣ የተጠረጠሩ በከፍተኛ የስልጣን ርካብ ላይ ያሉ እና ከፍተኛ የሆነ የፖለቲካ ገጽታ ያላቸውን የአፍሪካ አምባገነኖችን ለመያዝ እና የህግ ሂደታቸው በአግባቡ እንዲታይ የሚፈልጉ ከሆነ ከአፍሪካ ገዥዎች መረጃ ሊሰጡ የሚችሉትን መርጠው መያዝ እና ተቀራርቦ በመስራት የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ የሚያመላክቱ በቂ የሆኑ መረጃዎችን ማሰባሰብ አለባቸው፡፡

በሰብአዊ መብት ረገጣ ወንጀል የተጠረጠሩ የአፍሪካ መሪዎችን ለመያዝ እና የፍርድ ሂደታቸውን ለማከናወን ዋነኛ ሆኖ ያለው እና ወደፊትም የሚኖረው ችግር ክስ ከተመሰረተበት ተጠርጣሪ ወንጀለኛ ሀገር ውስጥ ታማኝነት ያለውን ምስክር ፈልጎ ማግኘት እና ከተገኘም በኋላ እውነተኛውን ምስክርነት ለመስጠት ተባባሪ እንዲሆን አግባብቶ ከመያዙ ላይ ነው፡፡ የኬንያታ የክስ ጉዳይ እንደሚያሳዬው በአፍሪካ ምስክሮችን አግኝቶ በአፍሪካ ተወሽቀው ባሉ ፕሬዚዳንቶች፣ ጠቅላይ ሚኒስትሮች እና በሌሎችም ላይ የምስክርነት ቃል ለመስጠት ፈቃደኛ  ምስክሮች ፈልጎ ከማግኘት ይልቅ በገሀነም ላይ የበረዶ ኳስ ፈልጎ ማግኘት የቀለለ ይሆናል፡፡ ውጤታማ እና ጠንካራ የሆነ የምስክሮች ጥበቃ ፕሮግራም ያለመኖር አሁንም ወደፊትም ICC ስስ ብልት ወይም ደግሞ ደካማ ጎን ሆኖ ይቀጥላል፡፡

ቀደም ሲል “ICC መታደግ፡ ምስክሮችን ለመከላከል የቀረበ የጥበቃ ፕሮግራምበሚል ርዕስ አቅርቤው በነበረው ትችቴ ያለኝን ሀሳብ አካፍዬ ነበር፡፡ ምስክሮችን መጠበቅ ICC ትልቁ ችግሩ መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ .. 2013 የዓለም አቀፍ የህግ ባለሙያዎች ማህበር የዓለም አቀፍ ወንጀለኞች ፍርድ ቤት ፕሮግራም (ዓህማ)በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የሚቀርቡ ምስክሮች፣ ምስክሮችን ለመጠበቅ፣ ለመደገፍ እና መብቶቻቸውን ለማስጠበቅ ICC ተግዳሮቶችበሚል ርዕስ ዘገባ አቅርቦ ነበር፡፡ ዘገባው ICC የምስክርነት ጥበቃ ጥረቶች እና አገልግሎቶች ላይ መሰረታዊ የሆኑ ጉድለቶች እንዳሉ ጠቁሞ ነበር፡፡ እነዚህ ጉድለቶች የሚከተሉትን ያካትታሉ፣የመንግስትን ድጋፍ ከማግኘት አንጻር፣ ለምስክሮች ቁሳዊ እና ስነልቦናዊ ፍላጎቶችን ለማሟላት ኪደረገው ድጋፍ አኳያ፣ የሎጂስቲክስ ስራዎችን ከመስራት አንጻር፣ ጤናቸው በተጠበቀ መልኩ እስከ ሄግ ድረስ ከሚሄዱበት አኳያ እና ሰዎች ወደፊት ሊደርሱባቸው ስለሚችሉ አደጋዎች ወይም ደግሞ በምርመራ እና የፍርድ ሂደቱ በሚካሄድበት ወቅት ስለሚደረግባቸው ጣልቃገብነቶች፡፡

የአፍሪካ ወሮበላ አምባገነኖች እና ሌሎችም በሰው ልጆች ላይ ወንጀልን በሚፈጽሙት ላይ  እና የሮም ስምምነት ታማኝነትን ባተረፈ መልኩ እንዲቆይ እና ጠንካራ ሆኖ የአፍሪካን አምባገነኖች የሚቋቋም ሆኖ አንዲዘልቅ ከተፈለገ ICC ዋና ዓቃቤ ህግ እና ፍርድ ቤቱ እራሱ የምስክርነት ማስፈራራቶችን፣ በምስክሮች ላይ ጣልቃ መግባትን፣ ለምስክሮች ጉቦ መስጠትን እና ዳኞችን የተሳሳተ ብይን እንዲሰጡ ተጽዕኖ የመፍጠርን ጉዳዮች ሊከላከሉበት የሚያስችል ሌሎች ውጤታማ የሆኑ መንገዶችን መፈለግ አለባቸው፡፡ ICC ዋና ዓቃቤ ህግ እራሳቸው ተነሳሽነቱን በመውሰድ የዩኤስ አሜሪካ ምስክሮች ፕሮግራምን (WITSEC) በጥንቃቄ በመመርመር እና እንዴት ወደተግባር መለወጥ እንደሚቻል በማቀድ ICCዓለም አቀፍ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የምስክሮች ጥበቃ ፕሮግራምማዘጋጀት ይችላሉ የሚል እምነት አለኝ፡፡ WITSEC በተደራጁ ወንጀለኞች ከህግ ሂደቱ በፊት፣ እየተካሄደ እና ከፍርድ ሂደቱ መጠናቀቅ በኋላ ማስፈራሪያ ለደረሰባቸው እና በአደጋ ላይ ላሉ ምስክሮች ውጤታማ የሆነ ጥበቃ ይሰጣል፡፡ በዩኤስ ፕሮግራም ምስክሮች እና ቤተሰቦቻቸው አዲስ ማንነት እና ምዝገባ ይደረግላቸዋል፣ እንዲሁም የቦታ ለውጥ እንዲያደርጉ ይደረጋል፡፡ ፕሮግራሙ .. 1971 መተግበር ከጀመረበት ጊዜ ጀምሮ ወደ 10 የሚሆኑ ምስክሮች እና ቤተሰቦቻቸው WITSEC ፕሮግራም ተጠቃሚ ሆነዋል፡፡ በሚያስደንቅ ሁኔታ 95 በመቶ የሚሆኑት ምስክሮች ደግሞ ወንጀለኞች የመሆናቸው ጉዳይ ነው፡፡

የዩኤስ አሜሪካ መንግስት ለማፊያ ዝቅተኛ ኃላፊዎች፣ ለማፊያ መሪዎች፣ ለተደራጁ የወንጀለኛው ቡድን አማካሪዎች እና ወታደሮች የፍርድ ሂደት ላይ ቸልተኝነት የማሳየት እና WITSEC እንዲቀላቀሉት እንደሚያደርግ ሁሉ ICC ዓቃቤ ህግ እንደዚሁ በተመሳሳይ መልኩ ምስክሮች ከነቤተሰቦቻቸው ወደ ሌላ ሀገር መዛወርን ጨምሮ የተሟላ ጥበቃ ለማድረግ እና በአፍሪካ አምባገነን የሰብአዊ መብት ደፍጣጮች ላይ ለሚመሰክሩ ታማኝ ምስክሮች የሚስብ ማበረታቻ ለመስጠት መዘጋጀት አለባቸው፡፡ ያለICC የምስክርነት ጥበቃ ፕሮግራም ታማኝ የሆኑ ምስክሮችን ትብብር የማግኘት ዕድሉ በጣም የመነመነ ነው፡፡ WITSEC ገና በመጀመሪያው ስራውን ሲጀምር እና ታላላቅ ወንጀለኞችን ለመያዝ ሲባል ከሌሎች ወንጀለኞች ጋር ህብረት መፍጠር እና መረጃ ማግኘት የሞራል ዝቅጠት ነው በማለት በርካታ ሰዎች የተሰማቸውን ስሜት ገልጸው ነበር፡፡ ዓላማው መጨረሻውን ይወስናል የሚለውን የኮንግሬስ ፖሊሲ ተችተው ነበር፡፡ ማፊያዎች ከንግድ ስራ ውጭ ባይሆኑም እንኳ የሸፍጥ ህጎች እና WITSEC ፕሮግራም በዩኤስ አሜሪካ በተለያዩ መልኮች በተደራጁ ወንጀለኞች ላይ ጠቃሚ የሆነ እድገትን አሳይቷል፣ እናም የተደራጁ ወንጀለኞች ደካማ እና ከፍተኛ አደጋ እንዳያደርሱ አስችሏል፡፡

በአሁኑ ጊዜ በስልጣን ላይ ያሉ በርካታ የአፍሪካ የሰብአዊ መብት ረገጣ ወንጀለኞች ማንም ቢሆን በእነርሱ ላይ የምስክርነት ቃሉን ደፍሮ እንደማይሰጥ እና ከሰጠም በኋላ በሀገር ውስጥ መኖር እንደማይችል እርግጠኛ በመሆን በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርደ ቤት እየሳቁ እየተሳለቁ ይገኛሉ የሚል እምነት አለኝ፡፡ ICC ይህንን መሰረታዊ ትምህርት ከኬንያታ የክስ ጉዳይ መማር አለበት፡፡ ፍትህ ዋጋ የላትም ሆኖም ግን በፍትህ አልባነት ለተጎዱ የጉዳት ሰለባዎች ትንሽ ፍትህ መስጠት የምስክሮች መከላከል አንዱ መሰረታዊ ፕሮግራም ነው፡፡ ተለዋጩ የማስመሰያ የፍትህ ክፍል፣ ታማዕኒነት የሌለው ፍትህ በዓለም አቀፍ ደረጃ እና የፍትህ ክፍል ኢፍትሀዊነትን መናገርባዶ ጩኸት እና ብስጭት ምንም ነገር የማይገልጽሸክስፒር እንዳለው፡፡

ኃይለማርያም ደሳለኝ እና ህዝባዊ ወያኔ ሀርነት ትግራይ .. 2015 በሚካሄደው የይስሙላ ምርጫ በኋላ የሰብአዊ መብት ረገጣ ወንጀል ሊፈጽሙ ይችላሉን?

የኬንያታ ጉዳይ በኡሁኑ ጊዜ ያለኝን ትኩረት የሳበኝ ሲሆን የዚህም ዓይነት ክስተት .. 2015 በኢትዮጵያ ይካሄዳል እየተባለ በሚነገርለት ምርጫ እየተባለ በሚጠራው የይስሙላ ምርጫ ላይ የሰብአዊ መብት ረገጣ ወንጀል ሊፈጸም ይችላል፡፡ 2015 ሀገር አቀፍ ምርጫ .. 2010 እንደተካሄደው ምርጫ ሁሉ የይስሙላ ምርጫ ነው፡፡ 2010 ገዥው ፓርቲ፣ ህዝባዊ ወያኔ ሀርነት ትግራይ 99.6 በመቶ የሚሆነውን የፓርላማ መቀመጫ አሸነፈ፡፡ የእኔ ስጋት ህወሀት 2015 በሚካሄደው ምርጫ አራት አስረኛዋን የምርጫ ድምጽ ለማሟላት ሲል በሚያደርገው ጥረት የሰብአዊ መብት ድፍጠጣ ያካሂድ እና ምርጫውን መቶ በመቶ በማሸነፍ ድሉን ሊያበስር ይችላል፡፡

ለዚህ ስጋቴ ነባራዊ የሆነ መሰረት አለኝ፡፡ በብዙ አጋጣሚዎች ኃይለማርያም አሁን በህይወት የሌሉትን የእርሳቸው መምህር እና ተምሳሌት የሆኑትን የመለስ ዜናዊን ራዕይ ለማስፈጽም ተግተው እንደሚሰሩ በተደጋጋሚ ይናገራሉ፡፡ .. ሴፕቴምበር 21/2012 ኃይለማርያም በግልጽ ምንም ዓይነት ለውጥ ሳይደረግየመስስን ራዕይ አስፈጽማለሁነበር ብለው ያወጁት፡፡  

እኔ እስከገባኝ ድረስ የመለስ ታላቁ ትሩፋት ጨለማ እና በደም የጨቀዬ እጅ ሲሆን 193 ያልታጠቁ ንጹሀን ዜጎችን በግፍ የገደሉ እና ሌሎች 763 ሰዎችን ደግሞ በተኩስ ያቆሰሉ ደም እንደ ውኃ የጠማቸው ሰው ነበሩ፡፡ አሁን ኃይለማርያም እና የእርሳቸው አሻንጉሊት አለቆች የመለስን በደም የተጨማለቀ ስብዕና እና አሻራ በመከተል ባልታጠቁ ዜጎች ላይ እልቂትን በመፈጸም የይስሙላውን 2015 ምርጫ አሸነፍን ብለው ያውጃሉን?

ማስረጃው ግልጽ ይመስላል፡፡ ኃይለማርያም እና የእርሳቸው የህወሀት አለቆቻቸው የይስሙላውን ምርጫ መቶ በመቶ ለማሸነፍ እንዲህ የሚል ዕቅድ አውጥተዋል፡

ምዕራፍ አንድ – (የተጠናቀቀ) – ሁሉንም ነጻ ጋዜጦች፣ መጽሔቶች እና ሁሉንም ነጻ ይህትመት ውጤቶች መዝጋት እና ጋዜጠኞችን፣ ዘጋቢዎች እን የማህበራዊ ድረ ገጽ ህፊዎችን ማሰር፡፡

ምዕራፍ ሁለት – (በመካሄድ ላይ ያለ) – ማዋከብ፣ ማስፈራራት፣ ማሰር እና የተቃዋሚ ፓርቲ አመራሮችን እና ሌሎች ህወሀትን በሚቃወሙት ላይ ሁሉ ክስ መመስረት እና በቀጠሮ እያመላለሱ ማሰልቸት እና ማበሳጨት፡፡ በመቶዎች የሚቆጠሩ የሰማያዊ ፓርቲ አባላት እና አመራሮች በሰላማዊ መልክ ተቃውሟቸውን ለመግለጽ ወደ አደባባይ በመውጣታቸው ብቻ ተደብድበዋል፡፡ (የድብደባዎችን ተውኔት እና በቁጥጥር ስር የዋሉትን የሰማያዊ ፓርቲ አባላት ለማየት እዚህ ይጫኑ)፡፡

ምዕራፍ  ሶስት – (የሚመጣ) አገሪቱን መበጥበጥና ተቅዋሚዎች አሸባሪዎች አገር አያጠፉ ነው ብሎ ሀዝቡን ማዋከብና መረበሽ

ምዕራፍ አራትየአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማወጅና  (ምርጫሶስት ወር ዉስጥ የሚደረግ ከዚአም በሁዋላ በሰራ የሚቀጥል ) ወታደራዊ አርምጃ መውሰድ።

ምዕራፍ አምስትየመለስ ዜናዊን የሁለትሺ  አምስት  ምርጫ የጭፍጨፋ ትሩፋት በድጋሜ ማክበር። 

ኢትዮጵያ በክብር ለዘላለም ትኑር!

ህዳር 8 ቀን 2007 .   

የኢትዮጵያ ጋዜጠኞች እስር እና «ሲ ፒ ጄይ»

Thursday, December 18th, 2014
ኢትዮጵያ ውስጥ የታሰሩ ጋዜጠኞች እና የአምደ መረብ ጸሓፍት ቁጥር ከአምናው በእጥፍ ማደጉን CPJ በሚል ምኅፃረ-ቃል የሚጠራዉ የጋዜጠኞች መብት ተሟጋች ድርጅት ገለጠ። የCPJ የምሥራቅ አፍሪቃ ተወካይ ቶም ሮድስ ኢትዮጵያ ውስጥ ገዢው ፓርቲ ምርጫው ከመድረሱ አስቀድሞ ተቺዎች ድምፃቸው እንዳይሰማ እያፈናቸው መሆኑን ተናግረዋል።

በሳኡዲ አረቢያ ያሉ አንዳንድ ኢትዮጵያውን ስሞታ

Thursday, December 18th, 2014
ሳኡዲ አረቢያ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን ህጋዊ የመኖሪያ ፈቃድ ቢኖራቸውም በግልጽ በማያውቁት ምክንያት ታስረናል ይላሉ።ከኢትዮጵያ ኤምባሲ ተገቢውን ድጋፍ አላገኙም።

የዩኤስ አሜሪካና የኪዩባ አዲስ የዲፕሎማሲ ምዕራፍ

Thursday, December 18th, 2014
ዬኤስ አሜሪካና ኪዉባ ከሃምስ ዓመታት በላይ ያቋረጡትን ዲፕሎማስያዊ ግንኙነት ማሻሻል እንደሚፈልጉ ከገለፁ በኋላ የዓለም መንግሥታት ዉሳኔዉን በደስታ ተቀበሉት።

የታህሳስ ወር ሃገራዊ እና ባህላዊ ትርጓሜ

Thursday, December 18th, 2014
«አርሶ አደሩ እያጉረመረመ ሲለዉ ከረመ፤ አርሶ በሌዉ መጣ ጠላ ሊጠጣ፤ አርሶ በሌዉ ካለ ምን ችግር አለ፤ አርሶ በሌዉ ጎፈር ማረስ መቆፈር፤ ላለዉ መንገዱን አለስልሶ ከርሞ ይመጣል ያልሞተ ሰዉ፤ እመቤቴ ያደረችበቱ እጣን ይሸታል መሬቱ» እያለ ሆ ይላል ያዜማል ፤ የኢትዮጵያ ገበሬ የዘራዉን ሰብል በታህሳስ ሲሰበስብ።

UTC 16:00 የዓለም ዜና 18.12.2014

Thursday, December 18th, 2014
የዓለም ዜና

በሳኡዲ አረቢያ እስር ቤት የሚማቅቁት ኢትዮጵያውን

Thursday, December 18th, 2014
ሳኡዲ አረቢያ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን ህጋዊ የመኖሪያ ፈቃድ ቢኖራቸውም በግልጽ በማያውቁት ምክንያት ታስረናል ይላሉ።ከኢትዮጵያ ኤምባሲ ተገቢውን ድጋፍ አላገኙም።

የሩስያ ብሔራዊ ሸርፍ «ሩብል» ዋጋ መውደቅ

Thursday, December 18th, 2014
የሩስያ ማዕከላይ ባንክ የሀገሩ ገንዘብ «ሩብል» ዋጋ እያሽቆለቆለ የተገኘበትን ሁኔታ ለማከላከል በአሁኑ ጊዜ የሚቻለውን ሁሉ በማድረግ ላይ ይገኛል፣ ይሁንና፣ የእስካሁኑ ጥረቱ አንድም የረባ ውጤት አላስገኘለትም። የሩብል መውደቅ ሩስያን ወደ ከፋው የኤኮኖሚ ቀውስ ወስጥ ይጥላት ይሆን?

የኤቦላ ተፅዕኖ በምዕራብ አፍሪቃ

Thursday, December 18th, 2014
የኤቦላ ተኀዋሲ በምዕራብ አፍሪቃ ፣ በተለይ በሶስቱ በበሽታው በጣም በተጠቁት ሀገራት፣ ላይቤርያ፣ ጊኒ እና ሲየራ ልዮን ላይ እያደረሰ ስላለው ማህበራዊ እና ኤኮኖሚያዊ ተፅዕኖ የተመድ በአፍሪቃ አዳራሽ ባካሄደው ጉባዔ ላይ ዝርዝር መግለጫ ሰጠ።

የአሜሪካና የኪዩባ አዲስ የዲፕሎማሲ ምዕራፍ

Thursday, December 18th, 2014
ዬኤስ አሜሪካና ኪዉባ ከሃምስ ዓመታት በላይ ያቋረጡትን ዲፕሎማስያዊ ግንኙነት ማሻሻል እንደሚፈልጉ ከገለፁ በኋላ የዓለም መንግሥታት ዉሳኔዉን በደስታ ተቀበሉት።

የኢትዮጵያ ጋዜጠኞች እስርና CPJ

Thursday, December 18th, 2014
ኢትዮጵያ ውስጥ የታሰሩ ጋዜጠኞች እና የአምደ መረብ ጸሓፍት ቁጥር ከአምናው በእጥፍ ማደጉን CPJ በሚል ምኅፃረ-ቃል የሚጠራዉ የጋዜጠኞች መብት ተሟጋች ድርጅት ገለጠ። የCPJ የምሥራቅ አፍሪቃ ተወካይ ቶም ሮድስ ኢትዮጵያ ውስጥ ገዢው ፓርቲ ምርጫው ከመድረሱ አስቀድሞ ተቺዎች ድምፃቸው እንዳይሰማ እያፈናቸው መሆኑን ተናግረዋል።

አቡጊዳ – የፋና ራዲዮ ፓርቲዎችን አከራከረ ( የአንድነት ተወካይ የተናገሩት)

Thursday, December 18th, 2014

ኢህአዴግ በሽብርተኝነት የከሰሳቸው አባላቶቻችን ለእኛ የዲሞክራሲ ፋኖ ጀግኖቻችን ፋና ወጊዎቻችን ናቸው፡፡ VIDEO

Thursday, December 18th, 2014
phpBB [video]


Image

ከምሽቱ ኣንድ ሰዓት የአማርኛ ዜና – ዲሴምበር 18, 2014

Thursday, December 18th, 2014

በአዳር ሰልፍ ወቅት ከፍተኛ ድብደባ የደረሰባቸው የመአሕድ ም/ጸሃፊ ህይወታቸው አደጋ ላይ ነው

Thursday, December 18th, 2014
Image

በአዳር ሰልፍ ወቅት ተይዘው ከፍተኛ ድብደባ የደረሰባቸው የመላው አማራ ሕዝብ ድርጅት (መአሕድ) ምክትል ፀኃፊ መቶ አለቃ ተሰማ ወንድሙ ራሳቸውን ስተው ሆስፒታል እንደገቡና ሕይወታቸው አደጋ ውስጥ እንደሆነ የፓርቲው ፕሬዝደንት አቶ ሽዋንግዛው ገ/ስላሴ ለነገረ ኢትዮጵያ ገልጸዋል፡፡

መቶ አለቃ ተሰማ ወንድሙ በአዳሩ ሰላማዊ ሰልፍ ወቅት ተይዘው ከፍተኛ ድብደባ የደረሰባቸው ሲሆን ለአምስት ቀናት ቀዝቃዛና ጨለማ ቤት ውስጥ ታስረው ቆይተዋል፡፡ ከዚህም ባሻገር ከታሰሩበት ጊዜ ጀምሮ የስኳር በሽታ መድሃኒታቸውን በመቀማታቸውና ህክምናም ባለማግኘታቸው ታመው እንደነበር ለማወቅ መገለጹ ይታወሳል፡፡

መቶ አለቃ ተሰማ ወንድሙ በድብደባውና በስኳር በሽታ ምክንያት በአሁኑ ወቅት ዘውዲቱ ሆስፒታል የሚገኙ ሲሆን ሆስፒታል ከገቡበት ቅዳሜ ታህሳስ 4/2007 ዓ.ም ጀምሮ ሰው ማናገር አለመቻላቸውን የፓርቲው ፕሬዝዳንት አክለው ገልጸዋል፡፡

ሰላማዊ ሰልፉን ተከትሎ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የሰማያዊ ፓርቲ ከፍተኛ አመራርን ከስራ አገደ

Thursday, December 18th, 2014
Image
የሰማያዊ ፓርቲ የወጣቶች ጉዳይ ኃላፊ አቶ እያስፔድ ተስፋዬ ከሚሰራበት የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የአዳር ሰላማዊ ሰልፉን ተከትሎ በደረሰበት እስር ምክንያት ከስራው ታገደ፡፡ እያስፔድ ተስፋዬ በሶስተኛ ፖሊስ ጣቢያ ጨለማና ቀዝቃዛ ክፍል ታስረው ከነበሩት አመራሮች መካከል አንዱ ሲሆን ከእስር ከተፈታ በኋላ ታስሮ ስለመቆየቱ ማስረጃ ቢወስድም ለ15 ቀን ከስራ ታግዶ እንዲቆይ ተደርጓል፡፡

‹‹ታስሬ መቆየቴን የሚያሳይ ማስረጃ ወደምሰራበት ቅርንጫፍ ስወስድ ከእኛ አቅም በላይ ስለሆነ ወደ ዲስትሪክት ውሰድ ተባልኩ፡፡ ዲስትሪክት ስወስድ የንግድ ባንክ ዳይሬክተር የሰው ኃይል አስተዳደር ማመልከቻና ታስረህ የቆየህበትን ማስረጃ አስገባና እነሱ ወደ ስራ ገበታህ ተመለስ ካሉህ ነው የምትመለስ፤ እነሱ ተመለስ እስኪሉህ ድረስ ግን ወደ ስራ ገበታ መመለስ አትችልም አሉኝ፡፡ ባሉኝ መሰረትም ለሰው ኃይል አስተዳደር ደብዳቤና ከፖሊስ ጣቢያ የተሰጠህን ማስረጃ ወሰድኩ፡፡ እሱ እስኪያየው ድረስ ተብሎ አንድ ቀን ቀጠሮ ተሰጠኝ›› የሚለው እያስፔድ በቀጠሮው መሰረት ሲሄድ ጉዳዩ ለቅሬታ ሰሚ ኮሜቴ እንደተላከ፣ ቅሬታ ሰሚ ኮሚቴ አባሎች ስልጣና ላይ በመሆናቸው ለ15 ቀን ስራ መግባት እንደማይችልና ለታገደበት ቀናትም ደመወዝም እንደማይከፈል እንደተገለጸለት ለነገረ ኢትዮጵያ አስረድቷል፡፡

ቀደም ሲል የሰላማዊ ሰልፉን ተከትሎ አቶ ወሮታው ዋሴ ከኢትዮጵያ አየር መንገድ የተባረሩ መሆናቸው ይታወሳል፡፡

የሽብር ክስ ተመስርቶባቸው ጉዳያቸው በካንጋሮ ፍርድ ቤት እየታየ የሚገኙት እነአብርሃ ደስታ ለታህሳስ 15 ተለዋጭ ቀጠሮ ተሰጠባቸው :: ‪

Thursday, December 18th, 2014
Image

በእነ ዘላለም ወርቃገኘሁ የክስ መዝገብ የሽብር ክስ ተመስርቶባቸው ጉዳያቸው በፍርድ ቤት እየታየ የሚገኙት የተቃዋሚ ፓርቲዎች አመራሮችን ጨምሮ 10ሩም ተከሳሾች ለታህሳስ 15 ቀን 2007 ዓ.ም ተለዋጭ ቀጠሮ ተሰጥቶባቸዋል፡፡ተከሳሾቹ የክስ መቃወሚያ አቅርበዋል

ዛሬ ታህሳስ 9 ቀን 2007 ዓ.ም በፌደራሉ ከፍተኛው ፍርድ ቤት ልደታ 19ኛው ወንጀል ምድብ ችሎት የቀረቡት የሰማያዊ፣ የአንድነትና የአረና ፓርቲዎች አመራሮች የሆኑት አቶ የሺዋስ አሰፋ፣ አቶ ሀብታሙ አያሌው፣ አቶ ዳንኤል ሺበሺ እና አቶ አብርሃ ደስታ እንዲሁም አንደኛ ተከሳሽን ጨምሮ ስድስት ተከሳሾች በጠበቆቻቸው አማካኝነት የክስ መቃወሚያቸውን ይዘው ፍርድ ቤት ቀርበዋል፡፡

ሆኖም ግን 7ተኛ ተከሳሽ አቶ አብርሃም ሰለሞን የሰጠው የተከሳሽነት ቃል ከክሱ ጋር ተያይዞ ለጠበቃው አለመቅረቡን ተከትሎ ጠበቃው የክስ መቃወሚያ ለማዘጋጀት ባለመቻላቸው የተከሳሽ ቃልን የያዘውን ዶክሜንት ከጽ/ቤት ወስደው መቃወሚያቸውን እንዲያስገቡ ፍርድ ቤቱ ውሳኔ አስተላልፏል፡፡

በዚህም መሰረት ፍርድ ቤቱ የተከሳሾችን የክስ መቃወሚያ መርምሮ ብይን ለመስጠት ለታህሳስ 15 ቀን 2007 ዓ.ም ተለዋጭ ቀጠሮ ሰጥቷል፡፡
በሌላ በኩል ተከሳሾች በእስር ላይ ባሉበት ቂሊንጦ ማረሚያ ቤት ሊጎበኟቸው የሚሄዱ ቤተሰቦቻቸውና ወዳጆቻቸው ወደ እስር ቤቱ ሲገቡ በተለየ መዝገብ እንዲመዘገቡ እየተደረጉ መሆናቸውን ለፍርድ ቤቱ አስረድተዋል፡፡ ተከሳሾች ለፍርድ ቤቱ እንዳስረዱት ቤተሰቦቻቸውና ወዳጆቻቸው በተለየ መዝገብ በመመዝገባቸው ከሌላው በተለየ ማሸማቀቅ እየተፈጸመባቸው ነው፡፡

ይህን በተመለከተ ለማረሚያ ቤቱ አቤት ቢሉም ሊሻሻል አለመቻሉን ተከሳሾቹ ተናግረዋል፡፡ በመሆኑም ፍርድ ቤቱ ለማረሚያ ቤቱ አስተዳደር ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል፡፡ ፍርድ ቤቱም አቤቱታቸውን ተቀብሎ በቀጣይ ቀጠሮ የማረሚያ ቤቱ አስተዳደር ስለጉዳዩ ቀርቦ እንዲያስረዳ ትዕዛዝ ሰጥቷል፡፡
በነገረ ኢትዮጵያ ሪፖርተር

አክራሪ … አሸባሪ … የሰለቸን መንግስታዊ መዝሙር … የፖለቲካ የበላይነት የፈጠረው አክራሪነት/አሸባሪነት የህዝቦች ስጋት ነው፡፡ – ምንሊክ ሳልሳዊ

Thursday, December 18th, 2014
ሃገሪቱን የሚያሰጋት የሃይማኖት አክራሪነት/አሸባሪነት ሳይሆን የፖለቲካ የበላይነት የፈጠረው አሸባሪነት ጽንፈኝነት እና አክራሪነት ነው:: ጥላችሁን እንዳታምኑ እየተባለ ሃይማኖት መንግሥታዊ ቅርጽ ይዞ እንዲወጣ ለማድረግ መሞከር አክራሪነት ነው፡፡

«መጾም፣ መጸለይ፣ ሥርዓተ-አምልኮን መፈጸም ሃይማኖታዊ አልባሳትን መልበስ ለሃይማኖቱ ያለውን ቁርጠኝነት የሚያሳይ እንጂ አክራሪነት ሊባል አይችልም፤»…የአክራሪ ክርስትና ወይንም እስልምና ቡድን መኖር የክርስትና እና እስልምና ተከታዮችን በሙሉ «አክራሪ» አስብሎ ሊያስፈርጃቸው አይችልም::አክራሪ ተብሎ የሚፈረጀው የሚራመዱ የፖለቲካ ጡዘቶች በሰዎች ላይ ሌላ እምነትን በመጫን በግዳጅ እና በሃይል ሊያስገድዱ ሲሞክሩ ይህ ማለት አህበሽን እና ተሃድሶን በጥንታውያኑ እስልምና እና ተዋህዶ ላይ በኢትዮጵያ እንደተሞከረው ማለት ነው::

አክራሪነት አሉታዊ ትርጉም ሲኖረው የራስን እምነትና አመለካከት በሌሎች ላይለመጫን መሞከር ነው፡፡ ሃይማኖት መንግሥታዊ ቅርጽ ይዞ እንዲወጣ ለማድረግ መሞከር ራሱ አክራሪነት ነው፡፡ አክራሪነት የፖሊቲካ ገጽታ ያለው ነው፡፡ ኾኖም ግን ሃይማኖትን ማጥበቅ አክራሪነት አይደለም፡፡ሃይማኖት ፍጹም እውነታን በፍጹም እምነት ስለሚቀበል ከሌሎች ግላዊ አስተሳሰቦች የተለየ ነው፡፡ የሃይማኖት መገለጫዎችን መጠቀም የዚያን ሃይማኖት ጥልቀት የሚያሳይ እንጂ እንደ ችግርም የሚወሰድ ወይም አክራሪነት ሊኾን አይችልም፡፡ «መጾም፣ መጸለይ፣ ሥርዓተአምልኮን መፈጸም ሃይማኖታዊ አልባሳትን መልበስ ለሃይማኖቱ ያለውን ቁርጠኝነት የሚያሳይ እንጂ አክራሪነት ሊባልአይችልም፤» ይላሉ የዘርፉ ምሁራን፡፡

የአክራሪነትና የአጥባቂነት ፅንሰ ሐሶቦች በጥሩ ኹኔታ ተለይተው ተገልጸዋል፡፡ አንዳንድ ሰነዶች ወያኔም ለይስሙላ የገለበጣቸው ሰነዶቹ አክራሪነትንና አጥባቂነትን በአግባቡ ለይተውና ተንትነው ያስቀምጣሉ፡፡ በዚሁ መሠረት አጥባቂነትን፣ ‹‹የግል ሃይማኖትን ሃይማኖቱ በሚያዘው መሠረት ሳይንጠባጠብ ሁሉንም ትእዛዛት መፈጸም ነው፤» በማለት ሲፈታው አክራሪነትን ደግሞ፣ «ከራስ እምነት ወጥቶ ሌላውን መተንኮስና የሌሎችን ሃይማኖት መኖር አለማመንና አለመፍቀድወይም ሌሎቹን አስገድዶ የራስ እምነት ተከታዮች ለማድረግ መጣር ነው፤» ይላል፡፡ በተግባር ላይ አለመዋሉ እና በጣልቃ ገብነት መተርጎሙ ጉዳት አመጣ እንጂ::

ከዚህ ብያኔ ስንነሣ ክርስቲያንም ሆነ ሙስሊም ከርሱ ውጭ የኾኑትን የሌሎቹን መኖር የማይቀበልና ከግለሰቦቹ ፈቃድ ውጭ አስገዳጅ እስከኾነ ድረስ እርሱን አክራሪ ማለት ይቻላል፡፡መብትን መጠየቅ ከፖለቲካ ጣልቃ ገብነት መሸሽ አክራሪነት አይደለም:: በዚህ መልኩ አክራሪው ይህንኑ ድርጊት ሊፈጽም የተነሣውን ቡድን ብቻ እንጂ «አክራሪው ቡድን» የወጣበትን/የተገኘበትን ቤተ እምነት ሊወክል አይችልም፡፡ ስለዚህ በአለማቀፍ ደረጃ የአክራሪ ክርስትና እና እስልምና ቡድን መኖር የክርስትና እና እስልምና ተከታዮችን በሙሉ «አክራሪ» አስብሎ ሊያስፈርጃቸው አይችልም፤ ለሌላው ቤተ እምነትም እንዲሁ፡፡ ሃገሪቱን የሚያሰጋት የሃይማኖት አክራሪነት ሳይሆን የፖለቲካ የበላይነት የፈጠረው አሸባሪነት ጽንፈኝነት እና አክራሪነት ነው:: #ምንሊክሳልሳዊ

ምርጫ የሰላማዊ ትግል ስልት ሳይሆን የዲሞክራሲያዊ ስርዓት መገለጫ ነው! ዮናታን ተስፋዬ ረጋሳ ከሰማያዊ ፓርቲ

Thursday, December 18th, 2014
(ይህ የግሌ አስተያየት ነው!)

ምርጫ ካልተገባ ሌላኛው አማራጭ ትጥቅ ትግል ብቻ ነው ያለው ማነው? ሲጀመርስ ምርጫ የዲሞክራሲ መገለጫ ነው እንጂ ከመቼ ወዲህ ነው የሰላማዊ ትግል አካል ሊሆን የሚችለው፡፡ ሰላማዊ ትግል ዲሞክራሲ በሌለበት የሚደረግ ትግል ከሆነ ዘንዳ የዴሞክራሲ መገለጫ የሆነው ምርጫ ሰላማዊ ትግል ነው ማለትስ ምን ማለት ነው?

ሰላማዊ ትግል እኮ ሰላማዊ ትግል ያስባለው መሳሪያ የሚያስነሳ ጭቆና መኖሩ ነው፡፡
ግልፅ በሆነ መንገድ ለማስቀመጥ
በምርጫ የሚደረግ ትግል ህዝቡ የስልጣኑ ባለቤት በሆነበት ሀገር እንጂ ሁሉም ነገር በአገዛዙ መዳፍ ስር በሆነበት ሁናቴ አይደለም፡፡

ሰላማዊ ትግል ዲሞክራሲ ጨርሶውኑ በሌለበትና እየሞቱ ማሸነፍ ግድ የሆነበት የትግል አካሄድ ነው፡፡
የትጥቅ ትግልም ዲሞክራሲ ፈፅሞ በሌለበት ሀገር ውስጥ እየገደሉም እየሞቱም ለማሸነፍ የሚደረግ ትግል ነው፡፡

ከዚህ በመነሳት
1- አሁን ባለንበት ሁናቴ ምርጫ ማካሄድ የዴሞክራሲ ሂደት ኢትዮጵያ ውስጥ አለ ማለት ሲሆን
2- ኢህአዲግን በፈቃዳችን እንደ መንግሰት እውቅና መስጠት ነው

ስለዚህ፡- ትግሉ ሰለማዊ ትግል ነው የምንለው ምርጫ ማድረግ የሚቻልበትን ምህዳር መፍጠር፤ ህዝቡን የስልጣኑ ባለቤት ማድረግ ቅድሚያ የሚሰጠው ጉዳይ በመሁኑ ነው፡፡ ይህ ብቻ ሳይሆን ማቸውንም የፖለቲካ ስራ በነፃነት መስራት በማይቻልበት ሁናቴ ነፃነት እንዲኖር መታገል ከሁሉ በፊት መሆን ያለበት ትግል ነው፡፡ ይህ ትግል በባህሪይው እልህ አስጨራሽ፣ ተስፋ አስቆራጭ፣ ብዙ ዋጋ የሚያስከፍል ... ፍሬው ግን ዘላቂና እጅግ አስደሳች ነው፡፡ ለዛ ነው ደጋግመን ህይወታችንንም ቢሆን እስከመስጠት ድረስ ፍፁም ሰላማዊ ሆነን እንታገላለን የምንለው፡፡

ሰለማዊ ትግል ከነፍጥ ትግል የሚለየውም በዚሁ ባህሪይው ነው፡፡ በመውደቅ በመነሳት ውስጥ ማሸነፍ፤ ሳይገድሉ በመሞት ማሸነፍ፡፡ ይህ መንገድ በምርጫ ከሚደረግ የስልጣን ትግልም ሆነ መሳሪያ አንስተው በሀይል ስልጣን ለመያዝ ከሚደረግ ትግል ፍፁም የተለየ ነው፡፡ ነፃነት ትግል ይፈልጋል፡፡ ፍፁም ሰላማዊ ሆነን እናሸንፋለን!
Image

አክራሪ … አሸባሪ … የሰለቸን መንግስታዊ መዝሙር … የፖለቲካ የበላይነት የፈጠረው አክራሪነት/አሸባሪነት የህዝቦች ስጋት ነው፡፡ – ምንሊክ ሳልሳዊ

Thursday, December 18th, 2014

ሃገሪቱን የሚያሰጋት የሃይማኖት አክራሪነት/አሸባሪነት ሳይሆን የፖለቲካ የበላይነት የፈጠረው አሸባሪነት ጽንፈኝነት እና አክራሪነት ነው:: ጥላችሁን እንዳታምኑ እየተባለ ሃይማኖት መንግሥታዊ ቅርጽ ይዞ እንዲወጣ ለማድረግ መሞከር አክራሪነት ነው፡፡

«መጾም፣ መጸለይ፣ ሥርዓተ-አምልኮን መፈጸም ሃይማኖታዊ አልባሳትን መልበስ ለሃይማኖቱ ያለውን ቁርጠኝነት የሚያሳይ እንጂ አክራሪነት ሊባል አይችልም፤»…የአክራሪ ክርስትና ወይንም እስልምና ቡድን መኖር የክርስትና እና እስልምና ተከታዮችን በሙሉ «አክራሪ» አስብሎ ሊያስፈርጃቸው አይችልም::አክራሪ ተብሎ የሚፈረጀው የሚራመዱ የፖለቲካ ጡዘቶች በሰዎች ላይ ሌላ እምነትን በመጫን በግዳጅ እና በሃይል ሊያስገድዱ ሲሞክሩ ይህ ማለት አህበሽን እና ተሃድሶን በጥንታውያኑ እስልምና እና ተዋህዶ ላይ በኢትዮጵያ እንደተሞከረው ማለት ነው::

አክራሪነት አሉታዊ ትርጉም ሲኖረው የራስን እምነትና አመለካከት በሌሎች ላይለመጫን መሞከር ነው፡፡ ሃይማኖት መንግሥታዊ ቅርጽ ይዞ እንዲወጣ ለማድረግ መሞከር ራሱ አክራሪነት ነው፡፡ አክራሪነት የፖሊቲካ ገጽታ ያለው ነው፡፡ ኾኖም ግን ሃይማኖትን ማጥበቅ አክራሪነት አይደለም፡፡ሃይማኖት ፍጹም እውነታን በፍጹም እምነት ስለሚቀበል ከሌሎች ግላዊ አስተሳሰቦች የተለየ ነው፡፡ የሃይማኖት መገለጫዎችን መጠቀም የዚያን ሃይማኖት ጥልቀት የሚያሳይ እንጂ እንደ ችግርም የሚወሰድ ወይም አክራሪነት ሊኾን አይችልም፡፡ «መጾም፣ መጸለይ፣ ሥርዓተአምልኮን መፈጸም ሃይማኖታዊ አልባሳትን መልበስ ለሃይማኖቱ ያለውን ቁርጠኝነት የሚያሳይ እንጂ አክራሪነት ሊባልአይችልም፤» ይላሉ የዘርፉ ምሁራን፡፡

የአክራሪነትና የአጥባቂነት ፅንሰ ሐሶቦች በጥሩ ኹኔታ ተለይተው ተገልጸዋል፡፡ አንዳንድ ሰነዶች ወያኔም ለይስሙላ የገለበጣቸው ሰነዶቹ አክራሪነትንና አጥባቂነትን በአግባቡ ለይተውና ተንትነው ያስቀምጣሉ፡፡ በዚሁ መሠረት አጥባቂነትን፣ ‹‹የግል ሃይማኖትን ሃይማኖቱ በሚያዘው መሠረት ሳይንጠባጠብ ሁሉንም ትእዛዛት መፈጸም ነው፤» በማለት ሲፈታው አክራሪነትን ደግሞ፣ «ከራስ እምነት ወጥቶ ሌላውን መተንኮስና የሌሎችን ሃይማኖት መኖር አለማመንና አለመፍቀድወይም ሌሎቹን አስገድዶ የራስ እምነት ተከታዮች ለማድረግ መጣር ነው፤» ይላል፡፡ በተግባር ላይ አለመዋሉ እና በጣልቃ ገብነት መተርጎሙ ጉዳት አመጣ እንጂ::

ከዚህ ብያኔ ስንነሣ ክርስቲያንም ሆነ ሙስሊም ከርሱ ውጭ የኾኑትን የሌሎቹን መኖር የማይቀበልና ከግለሰቦቹ ፈቃድ ውጭ አስገዳጅ እስከኾነ ድረስ እርሱን አክራሪ ማለት ይቻላል፡፡መብትን መጠየቅ ከፖለቲካ ጣልቃ ገብነት መሸሽ አክራሪነት አይደለም:: በዚህ መልኩ አክራሪው ይህንኑ ድርጊት ሊፈጽም የተነሣውን ቡድን ብቻ እንጂ «አክራሪው ቡድን» የወጣበትን/የተገኘበትን ቤተ እምነት ሊወክል አይችልም፡፡ ስለዚህ በአለማቀፍ ደረጃ የአክራሪ ክርስትና እና እስልምና ቡድን መኖር የክርስትና እና እስልምና ተከታዮችን በሙሉ «አክራሪ» አስብሎ ሊያስፈርጃቸው አይችልም፤ ለሌላው ቤተ እምነትም እንዲሁ፡፡ ሃገሪቱን የሚያሰጋት የሃይማኖት አክራሪነት ሳይሆን የፖለቲካ የበላይነት የፈጠረው አሸባሪነት ጽንፈኝነት እና አክራሪነት ነው:: #ምንሊክሳልሳዊ

ኢራን፣ “ሩሚ” እና “መስነቪ”

Wednesday, December 17th, 2014



ጸሓፊ፡ አፈንዲ ሙተቂ
---
  ዛሬ በወግ ሽርሽር ብዙ ሀገር አቋርጠን “ፋርስ” ገብተናል፡፡ የዑመር ኻያም ሀገር! የፊርደውሲ ሀገር! የኒዛሚ ሀገር! የጃሚ ሀገር! የሓፊዝ ሀገር! በሩባኢያትና በገዛላት ዓለምን እያስፈነደቁ ለብዙ ክፍለ ዘመናት የዘለቁ የቅኔ ጠቢባን የተገኙባት ምድር!
  
   ዛሬ ፐርሺያ ነን! ዛሬ ኢራን ነን፡፡ ዛሬ ቴህራን ነን፡፡ ዛሬ ኒሻፑር ነን፡፡ ዛሬ ጠብሪዝ ነን፡፡ ዛሬ ሂልማንድ ነን፡፡ ዛሬ ኢስፋሓን ነን፡፡ ዛሬ ሺራዝ ነን! እዚያ ትልቅ የጥበብ ድግስ ተደግሶ ይጠብቀናል፡፡ እዚያ ከመድረሳችን በፊት ግን ለውዲቷ ኢራን ይህንን “ሩበእ” ብንቀኝላትስ?!  

አንቺ ሀገረ-ፋርስ የሀገር ጥበበኛ
ሁሉንም ያበቀልሽ አድርገሽ መልከኛ
የቅኔሽ መዓዛ ጠርቶኝ መጥቻለሁ
እጅሽን ዘርግተሸ መርሓባ በይኛ!

ሞክሬዋለሁ አይደል?. አዎን! “ሩበእ” (ሩባኢያት) ማለት እንዲህ ነው፡፡ ባለ አራት መስመር ቅኔ ሆኖ ሶስተኛው ስንኝ ከሌሎቹ አፈንግጦ ሲጻፍ በፋርሲ ቋንቋ “ሩበእ” ይባላል (ከዐረብኛው “ራቢዕ” የተገኘ ቃል ነው)፡፡ አንደኛ፣ ሁለተኛ እና አራተኛ መስመሮች በተመሳሳይ ፊደል ነው የሚያበቁት፡፡ ሶስተኛው ስንኝ ግን ከነርሱ ጋር አይገጣጠምም፡፡ “ሩበእ” ነጠላ ስም ነው፡፡ ለብዙ ቁጥር “ሩባኢያት” ይሆናል፡፡ አንዳንዶች የግጥሙ ዘውግ ከዐረቢያ ነው የተወረሰው ቢሉም “ሩባኢያት” ኦሪጂናሌ የኢራን የግጥም ዘይቤ መሆኑ በምሁራን ተረጋግጧል፡፡

ኢራናዊያን በሩባኢያት በጣም ይኮሩበታል፡፡ እንደ ብሄራዊ ቅርሳቸው ያዩታል፡፡ በተለይ The Zenith of Persian Literature በሚባለው ዘመን (ከ950 እስከ 1400 ድረስ) የተጻፉ ሩባኢያቶችን ከልብ ያፈቅሩአቸዋል፡፡ እኛም እንደ ዕድል ሆኖ በተስፋዬ ገሠሠ በኩል የዑመር ኻያም ሩባኢያትን በአማርኛ ለማንበብ በቅተናል፡፡ ዳሩ ግን እኛ ካጣጣምናቸው ሩባኢያት በላይ በኢራናዊያን የሚወደዱት የነ ሩሚ፣ ሳዲ፣ ጃሚ እና ሓፊዝ “ሩባኢያ”ት ናቸው፡፡ (ኢራናዊያን ከዑመር ኻያም በጣም የሚያደንቁለት የሒሳብ ሊቅነቱን ነው እንጂ ገጣሚነቱን አይደለም)፡፡
*****
ኢራን ነፍስ የሆነች ሀገር ናት! በጣም ውብ ባህልና የዳበረ ቋንቋ አላት፡፡ ታሪኳም ከቅድመ ክርስቶስ በፊት ከነበረው ዘመን ጀምሮ ነው የሚሰላው፡፡ በዚህ ረገድ ከመካከለኛው ምሥራቅ ሀገራት በእድሜ እርሷን የሚቀድሙት የርሷ ጎረቤት ሀገራት የሆኑት ሜሶጶጣሚያ (ኢራቅ) እና ሶሪያ ብቻ ናቸው፡፡ ዓለምን ያስደመሙ ታላላቅ ባለቅኔዎችን በማብቀል ግን ኢራን ከሁሉም ሀገራት ትበልጣለች፡፡

ኢራን ከጥንትም ጀምሮ ትክክለኛ ስሟ “ኢራን” ነው፡፡ የርሷ ተወላጆች ሀገራቸውን በዚሁ ስም ነው የሚጠሯት፡፡ ነገር ግን አብዛኛው የዓለም ህዝብ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ “ፋርስ” ወይንም “ፐርሺያ” ይላት ነበር፡፡ ኢራናዊያኑ “ይህ ስም አንዱን ክፍለ ሀገር እንጂ ሀገሪቱን በሙሉ ስለማይወክል ሀገራችንን ፐርሺያ እንዳትሏት” የሚል ዘመቻ ከፍተው ተሳክቶላቸዋል፡፡ ዛሬ ይኸው ኢራን ትባላለች፡፡ ይሁንና ቋንቋው “ፋርሲ” ነው የሚባለው፡፡ በዚህ ላይ ኢራዊያኑ ተቃውሞ የላቸውም፡፡ እንግዲህ በዚህ የፋርሲ ቋንቋ ነበር እነዚያ ውድ ባለቅኔዎች ዓለምን በጥበብ ሲያጠምቁ የነበሩት፡፡
*****
   የጥንቷ ኢራን እንዲህ እንደ አሁኑ አልነበረችም፡፡ ዛሬ አፍጋኒስታን፣ ቱርክሜኒስታን እና አዘርባይጃን የሚባሉ ሀገራት ለብዙ ክፍለ ዘመናት የርሷ ግዛቶች ነበሩ፡፡ የዛሬው እንግዳችንም በአሁኗ አፍጋኒስታን፣ በበልኽ አውራጃ፣ “ሩማ” በምትባል ከተማ ነው የተወለደው፡፡ እውነተኛ ስሙ ጀላሉዲን ሙሐመድ ወለድ ነው፡፡ ብዙዎች እርሱን የሚጠሩት ግን በትውልድ ከተማው ስም “ሩሚ” በማለት ነው፡፡

የሩሚ አባት የታወቁ ሼኽ እና ቃዲ ነበሩ፡፡ ሩሚም መደበኛ ትምህርቱን እዚያው በአባቱ ስር መማር ጀመረ፡፡ ነገር ግን በአስራ አንድ ዓመቱ መጥፎ እጣ ገጠመው፡፡ በዘመኑ መካከለኛው እስያን ደም በደም አድርገው የነበሩት የሞንጎል ወራሪዎች ወደ “በልኽ” እየተቃረቡ መሆናቸው ተሰማ፡፡ ስለዚህ የሩሚ አባት ቤተሰቡን ይዞ በምዕራብ አቅጣጫ ተሰደደ፡፡ “ኒሻፑር” ከምትባለው ጥንታዊት የኢራን ከተማ ሲደርሱም ከዘመኑ ዝነኛ ገጣሚ ፈሪዱዲን አጣር ጋር ተገናኙ፡፡ አጣር በሩሚ ነገሮችን የማስተዋል ችሎታ ተደንቆ “ይህ ልጅ ለወደፊቱ ትልቅ ባለቅኔ የመሆን ተስፋ አለው” የሚል ትንቢት ተናገረ ይባላል፡፡

ከሞንጎል የሸሸው የሼኽ ሙሐመድ ባሀኡዲን ወለድ (የሩሚ አባት) ቤተሰብ በመጨረሻ “ኮኒያ” ከምትባለው የቱርክ ከተማ ደረሰ፡፡ ሼኽ ባሃኡዲን እዚያ ካለው መድረሳ ማስተማር ጀመሩ፡፡ እርሳቸው ከሞቱ በኋላ ደግሞ የማስተማሩ ተግባር አንጋፋ ልጃቸው ለሆነው ለሩሚ ተላለፈ፡፡ ይሁንና ልጁ በማስተማሩ ላይ ሊያተኩር አልቻለም፡፡ ተፈጥሮንና ኑሮን እያየ ይህንን ግልብጥብጥ ዓለም የፈጠረውን ፈጣሪ አፈቀረ፡፡ ለርሱ የሙገሳ ቃላትን በግጥም መደርደር ጀመረ፡፡ ከጥቂት ዓመታት በኋላ ግን አንድ ያልተጠበቀ እንግዳ ወደ ሩሚ መንደር ብቅ አለ፡፡

ሙላህ ሸምሱዲን ይባላል፡፡ የጠብሪዝ ተወላጅ ነው፡፡ ኢራናዊያን “ሸምስ-ኢ-ጠብሪዚ” ይሉታል፡፡ ሩሚ በሸምሱ-ጠበሪዝ ላይ ባየው መንፈሳዊ ልቅና ተመሰጠ፡፡ እንደ መምህሩም ቆጠረው፡፡ ቤተሰቡንና ስራውን ሁሉ ትቶ ከርሱ ጥበብን መቅሰም ጀመረ፡፡ አንድ ቀን ግን ሸምስ ጠብሪዝ እዚህ ነኝ ሳይል ጠፋ፡፡ በዚህም የተነሳ ሩሚ የመምህሩን ፍቅር ተራበ፡፡ ፍቅሩ እያቃጠለው “መደድ” (የፍቅር የመጨረሻ ደረጃ) ውስጥ አስገባው፡፡  ከዚያማ ማን ይቻለው! ከመምህሩ የተማረውን በራሱ ቋንቋ ጻፈው፡፡ 30,000 “ገዛል” እና ቁጥራቸው በርካታ የሆኑ “ሩባኢያት”ን ከተበ፡፡ እነዚህም ግጥሞች “ዲዋን-ኢ-ሸምሹ-ጠብሪዝ” በተሰኘ መጽሐፍ በአንድ ላይ ተሰበሰቡ (“ገዛል” የሚባለው ግጥም “ዜማ” ጭምር እንዳለው ልብ በሉ)፡፡
*****
የሩሚ የጥበብ ፍቅር አላበቃም፡፡ በሸምስ ጠበሪዝ መጥፋት የተከፋችው ነፍስ ሌላ መምህር ፍለጋ አላቆመችም፡፡ ታዲያ ሩሚ ብዙም አልተጓዘም እዚያው “ኮኒያ” ከተማ ውስጥ ተማሪው የነበረ ልጅ መምህሩ ሆኖ ተገኘ፡፡
 ሑሳሙዲን ይባላል፡፡፡ ሑሳሙዲን ከሩሚ ግጥሞች ሌላ የነ ፈሪዱዲን አጣርን፣ የነ ሰነኢንና የሌሎች ታላላቅ የፋርስ ባለቅኔዎችን ስራ አጥንቷል፡፡ እናም አንድ ቀን ሩሚን እንዲህ አለው፡፡ “መምህር! የርስዎ ግጥሞች ጉድለት ይታይባቸዋል፤ የራስዎትን ስሜት ብቻ እየተከተሉ ስለሚጽፉ በሌላው ውስጥ ጠልቆ የመግባት ሀይል ያጥራቸዋል፤ ለምን እንደ አጣርና እንደ ሰነኢ አይጽፉም” አለው፡፡
 ሩሚም “እስቲ እንዴት አድርጌ ልጻፍ?” በማለት ጠየቀው፡፡
 ሑሳሙዲንም “ከልዩ ልዩ ምንጮች የተገኙ እውነተኛ ታሪኮችን፣ ተረቶችን፣ ምሳሌዎችን፣ ተምሳሌቶችን፣ ወዘተ… እያሰናሰሉ ቢቀላቅሉባቸውና የግጥሞቹ አካላት ቢያደርጓቸው የምን ጊዜም ተወዳጅ ይሆናሉ” ብሎ መለሰለት፡፡
 የሑሳሙዲን ምክር በሩሚ ልብ ውስጥ ጠልቆ ገባ፡፡ ከዚያም ቅኔ ሲመጣለት መቀኘት ጀመረ፡፡ ሑሳሙዲንም ከሩሚ አንደበት የሚወጣውን መጻፉን ተያያዘው፡፡ ሁለቱ ሰዎች እንዲህ እያደረጉ ዛሬ ዓለም በሙሉ የሚደመምበትን “መስነቪ”ን አስገኙ (የመጽሐፉ ትክክለኛ ስም “መሥነዊ” ነበር፤ ይህም “መሥን” ከተሰኘው የዐረብኛ ግስ የተገኘ ነው፡፡ ነገር ግን የ“ሠ” እና የ“ወ” ድምጾች በፋርሲ ቋንቋ ውስጥ ስለሌሉ ኢራናዊያን “መስነቪ” እያሉ ይጠሩታል፤ የዓለም ህዝብም የነርሱን ፈለግ በመከተል “መስነቪ” ይለዋል)፡፡
*****
ሩሚ “መስነቪ”ን የደረሰው ከዛሬ 800 ዓመት በፊት ነው፡፡ ይሁንና ዛሬም ድረስ የህዝብ ፍቅር ሳይነፈገው እንደተወደደ አለ፡፡ በዘመናችን “ሩሚ”ን እጅግ ተነባቢ ከሆኑ አስር ምርጥ ገጣሚዎች ተርታ ያሰለፈውም “መስነቪ” ነው፡፡ ይህ ዝነኛ የግጥም ድርሳን ለዓለም ስነ-ጽሑፍ መዳበር ያደረገውን አስተዋጽኦ በመመዘን የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት የሳይንስና የባህል ድርጅት የአውሮፓዊያኑ 2007 በዓለም አቀፍ ደረጃ የሩሚ ዓመት ተብሎ እንዲጠራ ወስኗል፡፡ በዚያው ዓመት ሩሚ የተወለደበት ስምንት መቶኛ ዓመት ተከብሯል፡፡

የመስነቪ ይዘት ሰፊ ነው፡፡ የሰውን ልጅ አዕምሮ ያመራምራል፡፡ በዚህ ትንሽ መጣጥፍ ስለርሱ ብዙ ማውራት አይቻልም፡፡ ዳሩ ግን ከመስነቪ የተቀዳ አንድ ውብ ታሪክ ላካፍላችሁ እችላለሁ፡፡ ሩሚ ታሪኩን በግጥም ነው የጻፈው፡፡ ነገር ግን ተርጓሚው በስድ-ንባብ መልሶ ጽፎታል፡፡ እኔም በስድ ንባብ የተጻፈውን ታሪክ ነው የምጋብዛችሁ፡፡

===አራቱ ሰዎችና መንገደኛው===

  አራት ሰዎች ነበሩ፡፡ እነዚያም ሰዎች ግሪክ፣ ፋርሲ (ኢራናዊ)፣ ዐረብ እና ቱርክ ነበሩ፡፡ የሚፈልጉትን ነገር ይገዙበትም ዘንድ የተወሰነ ገንዘብ ተሰጣቸው፡፡ ግሪኩ “እኔ ስታፊል አምሮኛል፤ ስታፊል ግዙልንና እንብላው” አለ፡፡
ፋርሲው “የምን ስታፊል? ኡዙም ግዙልን እንጂ ሰዎች” አለ፡፡
ዐረቡ “አረ ወደዚያ! ኢነብ ነው የምንገዛው፤ ኢነብ መግዛት አለብን” በማለት ተናገረ፡፡
ቱርኩ “እንዴ! አንጉር ነው መግዛት ያለብን፤ አንጉር እንጂ ሌላ ነገር አትግዙብን” አለ፡፡

    አራቱ ሰዎች ተከራከሩ፡፡ ተነታረኩ፡፡ በጭራሽ ሊግባቡ አልቻሉም፡፡ እንዲህ እየተወዛገቡ ሳለም አንድ መንገደኛ መጣ፡፡ “ምንድነው የሚያጨቃጭቃችሁ?” በማለት ጠየቃቸው፡፡ ጉዳዩን ነገሩት፡፡ ሰውየውም “በዚህ ፍራንክ የሁላችሁንም ፍላጎት ማሟላት ይቻላል” አላቸው፡፡ ሰዎቹም “እንዴት?” በማለት ጠየቁት፡፡ ሰውዬም ገንዘቡን እንዲሰጡት ጠየቃቸው፡፡ እነርሱም እንደተባለው አደረጉ፡፡
መንገደኛው ሰውዬ በአካባቢው ከነበረ የፍራፍሬ መሸጫ ገብቶ አንዱን የፍራፍሬ ዓይነት ገዝቶ ሲወጣ አራቱ ሰዎች ተያዩ፡፡ በዚያው በሳቅ ፈረሱ፡፡ ለካስ አራቱም የአንዱን ፈራፍሬ ስም በየቋንቋቸው እየጠሩት ነበር? አራቱም “ወይን እፈልጋለሁ” እያሉ ነበር የሚከራከሩት::
*****
የታሪኩን “ማዕና” (መልዕክት) አገኛችሁት አይደል? ለኛም እንደ መንገደኛው ሰውዬ ያለ አስታራቂ ይላክልን፡፡ አንድ ውጥንና ግብ ያላቸው ሰዎች ዕድሜ ልካቸውን በአተገባበር ላይ ሲጣሉ ማየትን የመሰለ አሰቃቂ ህመም የለም፡፡ ሁሉም እይታውን ቢያስተካክል መግባባት ይቻላል፡፡ ሩሚ ይህንን ነው የመከረን፡፡
ብራቮ ጀላሉዲን ሩሚ! ብራቮ መሥነቪ!
*****
የካቲት 24/2006
*****
Afendi Muteki is a researcher and author of the ethnography and history with special focus on the peoples of East Ethiopia. You may follow him on his blog and his facebook page by clicking the following links


የኢትዮጵያ የሲቪል ማኅበረሰቦች ይዞታ ሁለት ገጽታ፤ – ዲሴምበር 18, 2014

Wednesday, December 17th, 2014

የኢትዮጵያ የሲቪል ማኅበረሰቦች ይዞታ ሁለት ገጽታ፤

Wednesday, December 17th, 2014
ኢትዮጵያ ውስጥ በልማትና አገልግሎት ላይ የተሠማሩ የሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶች ዕድገት ሲያሳዩ በመብቶች ጉዳዮች ላይ ሲሠሩ የነበሩት ግን መዳከማቸውን አንድ ጥናት አመልክቷል፡፡ በሲቪክ ማኅበረሰብ ድርጅቶች አማካይነት በዚህ ዓመት ከ1 ቢሊዮን ዶላር በላይ ገንዘብ ወደ ኢትዮጵያ ገብቷል፡፡ ወደ 20 ሚሊዮን የሚጠጉ ኢትዮጵያዊያን ተጠቃሚ ሆነዋል - ተብሎም ተገምቷል፡፡ የዘገባውን ዝርዝር ከዚህ ያድምጡ፤  

ሕዝብን ያላስከተለ ትግል ዉጤት አያመጣም – ግርማ ካሳ

Wednesday, December 17th, 2014
ሕዝብን ያላስከተለ ትግል ዉጤት አያመጣም - ግርማ ካሳ

“ምርጫው ላይ ለመሳተፍ ቅድመ ሁኔታ አስቀምጠናል።በምርጫው ልንሳተፍም ሆነ ላንሳተፍ ውሳኔ የምናሳልፈው እኛ ሳንሆን ሂደቱ ነው” ብለዋል። " እኛ ቅድመ ሁኔታ ያስቀመጥነው ምርጫ ላይ ሳይሆን የምርጫ ሂደቱ ላይ ነው” ሲሉ ደግሞ አቶ ግርማ በቀለ የ9ኙ ፓርቲዎች ትብብር ፀኃፊ፣ ቀደም ሲል ለምርጫው ቅድመ ሁኔታ አላቀመጥንም የሚለው ለማሻሻል ሞክረዋል።

በዚህ ጉዳይ ላይ የትብብሩ አመራሮች መልስ ለመስጠት የተቸገሩ፣ እርስ በርሳቸዉም አንድ አቋም ያልያዙ መሰለኝ። አቶ ዮናትን ቅድመ ሁኔታ ለምርጫው አስቀምጥናል እያሉ፣ የትብብሩ ዋና ጸሃፊ ለምርጫው ቅድመ ሁኔታ አላስቀመጥንም የሚሉ ከሆነ የቱ ነው ትክክለኛ የትብብሩ አቋም ? ? ? አቶ ዮናትን ወይስ አቶ ግርማ በቀለ ያሉት። በዚህ ጥያቄ ላይ "Honesty is the best policy" ይላሉ ፈረንጆች። ሰማያዊም ሆነ ትብብር በዚህ ረገድ አቋማችሁን በግልጽ ማስቀመጥ አለባችሁ። መቃረን የለባችሁም።

ሌላው ወደ ምርጫ ለመግባት ሂደቱ ይወስነዋል ይላሉ አቶ ዮናታን። ቅድመ ሁኔታዎችን አስቀምጠዋል። አንዱ ቅድመ ሁኔታ ይመስለኛል የምርጫ ቦርድ ነጻ መሆን አለበት የሚል ነው። በዚህ ረገድ አሁን ባለው ሁኔታ ገዢው ፓርቲ ፈቀቅ ያለበት ሁኔታ የለም። ካልተገደደ በቀር አሁን ያለው ምርጫ ቦርድ ነው የሚቀጥለው።

ትዝ ይለኛል ከምርጫ ቦርድ ሰብሰባ ሰማያዎች ረግጠው ወጥተው ነበር ...ምርጫ ቦርድ ግን ኢግኖር ነው ያደረጋቸው። ስራዉንም ቀጥሏል። የአንድ ወር መርሃ ግብር ብለዉም ከፖሊሶች ጋር ተጋጩ፥ ብዙዎች ለሁለት ሶስት ቀናት ታሰሩ። አሁንም ምንም ለዉጥ የለም በምርጫ ቦርድ አካባቢ።

ሁለት ሶስት መቶ ሰዎች ይዞ ሰልፍ መዉጣት አገዛዙን አያስገድድም። ይልቅ መቶ ሺሆች፣ ሚሊዮን ሕዝብ እንዲወጣና ለመብቱ እንዲጮህ ነው ማድረግ የሚያስፈለገው። ለዚህም በጋራና በትብብር መስራት ያስፈልጋል። ጠንካራ ከሚባሉ ድርጅቶች ጋር ከነ አንድነት፣ መድረክ ጋር አብራችሁ ሰላማዊ ሰልፎችን ሰማያዎች ቢጠሩ፣ አብረው መሰረታዊ የዲሞክራሲ ጥያቄዎችን ቢያነሱ ብስለትና እውቀት ባለበት መልኩ ቢንቀሳቀሱ፣ ትልቅ ቫይብሬሽን መፍጠር ይቻል ነበር።

እርግጥ ነው እዚህ በዉጭ ያሉ እንዳንድ ጽንፈኞቹ ከረን አፌር ክፍል ያሉ ሰማያዎችን ፣ ሆይ ሆይ እያሏቸው ነው። ምናልባት ሁለት፣ ሶስት ቀናት በመታሰራችሁ "ጀግኖች፣ አንበሶች" ሲሏቸው፣ ያለ እነርሱ ሰው የሌለ ሊመስላቸው ይችላል።

ሆኖም ግን እዚህ በዉጭ ያሉ ጽንፈኖች ችግር ዉስጥ ነው ሰማያዎዎችን የሚከቷችሁ። አዎ ከዉጭ ድጋፍ ማግኘት ጥሩ ነው። ዉጭ ያለው ወገን የትግሉም አካል ነው። ሆኖም ዉጭ ያለው ማህበረሰብ የሚፈልገውን ሳይሆን በአገር ቤት ያለው ሕዝብ የሚፈለገውን በማዳመጥ ነው መንቀሳቀስ የሚገባው። የሰላማዊ ትግል የራሱ የሆነ ሰራዊት አለው። እርሱም ሕዝብ ነው። ሕዝብን ያላሰለፈና ያላንቀሳቀሰ ትግል ዋጋ አይኖረዉም።

አንድ ነገር ብዬህ ላቁም። ከአንድ አመት በፊት ሰማያዊ ሰልፍ ሲጠራ ወደ 70 ሺህ ሕዝብ ተገኝቶ ነበር። ከሶስት ወራት በኋላ ሰልፍ አንድነት ሲጠራ አብረው አእንዲያደረጉ ትልቅ ተማጽኖ ቢቀርብላቸውም፣ እምቢ ብለው፣ ተሽቀዳድመው ሰልፍ ጠሩ። ሰልፉ ጃን ሜዳ ነበር ግን መስቀል አደባባይ መሄድ አለብን ሲሉ ከፖሊስ ጋር ዉዝግብ ፈጠሩ። ጥቂት ፖሊሶች አፈኗችሁ።

ስድስት ወራት በኋላ፣ ሚያዚያ ላይ አንድነት ሰልፍ ጠርቶ ከአስተዳደሩ ጋር እየተነጋገረ ባለበት ጊዜ ፣ እንደ ጎህ ዝንብ ጣልቃ ገብተው፣ ሰልፍ ጠሩ። ለአንድነት አይሆንም በተባለ ቀን፣ እውቅና አገኙ። ለሰልፉም ቅስቀሳ አደረጉ። የተገኘላችሁ ሰው ሶስት መቶ አካባቢ ብቻ ነበር። ከሰባ ሺህ ወደ ሶስት መቶ መዉረድ ማለት ትልቅ የፖለቲካ ኪሳራ ነው። የአዲስ አበባ ህዝብ የሰማያዊን ስትራቴጂ እንደማያደገፍ ሰልፉ ላይ ባለመገኘት ገለጸ።

ለምንድን ነው ይሄ የሆነው ብለው መጠየቅ አልቻሉም። አሁን በአንድ ወር መርሃ ግብር እንቅስቃሴያቸውም የተለየ ነገር አላየንም። እንደ ኢሳት ባሉ ሜዲያዎች ሁሉ ሳይቀር ለሌለ ማንም ድርጅት ያልተደረገ ትልቅ ቅስቀሳ ተደረገላቸው። በሶሻል ሜዲያዉም እንደዚሁም። ከአምስት ሚሊዮን የአዲስ አበባ ህዝብ፣ መቶ አይሞላም የወጣላቸው። ለምን የአዲስ አበባ ህዝብ ጥሪያቸዉን ሰምቶ እንቅስቃሴያቸዉን አልተቀላቀለም ? ይሄ መመለስ ያለበት መሰረታዊ ጥያቄ ነው።

ገዢው ፓርቲን ማስገደድ የሚቻለው ህዝቡ በነቂስ ሲወጣ ብቻ ነው። ሰማያዊቾ ትኩረት ሰጥተው መንቀሳቀስ የነበረባቸው ሕዝቡ እንዲወጣ ማድረግ የሚቻልበትን ስትራቴጂ በመንደፍ ላይ መሆን ነበረበት። ደግሜ እላለሁ ....ሰማያዊች የያዙት መስመር በጣም አደገኛና ትግሉን የሚጎዳ ነው። አላስፈላጊ ኮንፍሮንቴሽን አስወግደው፣ ሕዝቡን በማደራጀት ላይ፣ ከሌሎች ድርጅቶች ጋር አብሮ በመስራት ላይ ቢያተኩሩ ጥሩ የሚሆን ይመስለኛል። አለበለዚያ የሁለተኛ መርሃ ግብር ብለዉም የሚያወጡት ከአንደኛው የሚለይ አይሆንም።

የአንድነት ፓርቲ በፖለቲካ ፕሮግራም ተመሳሳይነት ካላቸው ጋር ፣ ሰማያዊን ጨምሮ፣ ያለ አንዳንች ቅድመ ሁኔታ በጋራ ለመስራት ዝግጁ እንደሆነ እየገለጸ ነው። ሆኖም የሰማያዊ አመራሮች ከአንድነት ጋር ለመስራት አለርጂክ ለምን እንደሆነባቸው ደጋፊዎቻቸው መጠየቅ ያለባቸው መስለኝ።

የሰማያዊ አቅጣጫ ስህተትና የማይጠቅም ነው – ግርማ ካሳ

Wednesday, December 17th, 2014
የሰማያዊ አቅጣጫ ስህተትና የማይጠቅም ነው - ግርማ ካሳ

አቶ እያስፔድ ተስፋዬ፣ የሰማያዊ ፓርቲ የሥራ አስፈጻሚ አባልና የወጣቶች ጉዳይ ሃላፊ ናቸው። “አቧራን ለማጥራት - ነጻነት ለምርጫ ቅድመ ሁኔታ ነው” በሚል ርእስ አንጹ ጽሁፍ አቅርበዋል። በሚከተለው ሊንክ ያገኙታል። የእኝህ ወጣት አቀራረብ በጣም ተመችቶኛል። በነጻነት ነጥባቸውን በማስቀመጥ ለምርጫ ከመገባቱ በፊት መሟላት ያለበት ቅድመ ሁኔታ እንዳለ ይከራከራሉ።

viewtopic.php?f=2&t=90558

የድርጅት አባል ባልሆነም፣ የምደገፈው ድርጅት አለ። እርሱም የአንድነት ፓርቲ ነው። ይህ ፓርቲ፣ ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ ለምርጫ እንደሚሳተፍ በይፋ ለህዝብ አሳዉቆ፣ «2007 ለለውጥ»፣ «ተደራጅ ለምርጫ» በሚል መርህዎች በአገሪቷ ሁሉ መጠነ ሰፊ የምርጫ እንቅስቃሴ ጀመሯል።

የአንድነት አቋም ለምን ትክክለኛ እንደሆነ፣ በአንጻሩም ደግሞ የሰማያዊ ፓርቲ አቋም ለምን የወቅቱን ሁኔታ ያላመዛዘነ የተሳሳተና በ እወቀት ሳይሆን በስሜት ላይ የተመሰረተ አቋም እንደሆነ ለማሳየት እሞክራለሁ። የአንድነት አባል እንዳለመሆኔ፣ ከዚህ በታች የምጽፈው የግል አስተያየቴ እንደሆነ ከወዲሁ ለአንባቢያን አሳውቃለሁ።

ብዙዎቻችን በምርጫ በመግባትና ባለመግባት ዙሪያ የሚደረገው ዉይይት አካል ሆነን ሐሳቦችን ሰንዝረናል። አሁን ባለው ሁኔታ ምርጫ መገባት የለበትም የሚሉ ወገኖች ፣ ከምን ተነስተው እንደዚያ እንደሚሉ እረዳለሁ። ሆኖም የነርሱን አቋም ተቃዉሜ ስጽፍ፣ ምርጫ ባለመግባት የሚገኝን ጥቅም ሊያሳዩን ባለመቻላቸው ነው።

እዚህ ዉጭ አገር ያሉ አንዳንድ በጠመንጃ ትግል እናምናለን የሚሉ ቡድኖች፣ ምርጫ እንዲገባ አይፈልጉም። (እነርሱ ዉጊያቸውን ትተው ለምን በሰላማዊ ታጋዮች ዙሪያ እንደሚጨነቁ ባይገባኝም) ምናልባት ምርጫ ከተደረገና አንጻራዊ መሻሻል ከመጣ የነርሱ ፖለቲካ ዜሮ ስለሚገባ ሊሆን ይችላል ምርጫዉን የሚቃወሙት። በመሆኑም ከነዚህ ቡድኖች በምርጫ ዘመቻ ላይ ተቃውሞ ቢሰማ ልንገረም አይገባም።

አገር ቤት በሰላም የሚታገሉ ወገኖች ግን ፣ ምርጫዉን ቦይኮት ሲያደርጉ ፣ በተመሳሳይ ሁኔታ ደርጅታቸውን ወይንም ሕዝቡን የሚጠቅም መሆኑን በማስላት መወሰን ያለባቸው መሰለኝ። ይሄን ካደረጉ የቦይኮት ጥሪው ችግር ይኖረዋል ብዬ አላስብም። ነገር ግን ትንሽ ያልተመቸኝ ፣ እነ አቶ እስያስፔድ እንዲያስረዱን የምፈልገው ፣ ቦይኮት ማድረጉ ምን ጥቅም ለትግሉም ሆነ ለሰማያዊ ፓርቲ እንደሚያስገኝ ነው። ቦይኮት ተደረገ፤ ከዚያስ ? ? ትልቅ መመለስ ያለበት ጥያቄ።

እስከሚገባኝ ድረስ የሰማያዊ ፓርቲ ሆነ ትብብር በቀዳሚነት አቋማቸው በግልጽ አይታወቅም። አንዳንድ አመራሮች ያለ ቅድመ ሁኔታ ወደ ምርጫው እንገባለን ይላሉ። አንዳንዶቹ ደግሞ ተቃራኒዉን ይናገራሉ። ስለዚህ በቅድሚያ የሰማያዊም ሆነ ትብብሩ አቋም ግልጽ መሆን አለበት። አንድ የአመራር አባል ፌስ ቡክ ላይ በመጻፉ ሳይሆን፣ ደርጅቶቹ በኦፊሴል ለሕዝብ አቋማቸዉን ግልጽ ማድረግ አለባቸው።

ለዉይይት ያህል.፣ ቅድመ ሁኔታ ሳይሟላ ወደ ምርጫው አይገባም ከተባለ፣ ቀጣዩ ጥያቄ የሚሆነው ቅድመ ሁኔታዎቹ ምንድን ናቸው የሚል ነው። ከዚያ ገዚው ፓርቲ ቅድመ ሁኔታዎችን እንዲያሟላ ምን እየተደረገ ነው ? የተደረገውስ ምን ዉጤት አመጣ ? የሚሉ ጥያቄዎች ይነሳሉ።

የሰማያዊ ፓርቲ አገዛዙ ቅድመ ሁኔታዎችን እንዲያሟላ፣ ጫና ለማድረግ የአንድ ወር መርሃ ግብር አጠናቋል። ዉጤቱን ሁላችንም የምናወቀው ነው። ካለፈው የአንድ ወር መርሃ ግብር የተለየ ነገር በሚቀጥሉት መርሃ ግብሮች ምን ሊፈጠር እንደሚችል በርግጠኝነት መናገር ቢያስቸግረም፣ መገመቱ ግን ይከበዳል ብዬ አላስብም።

የሰማያዊ ፓርቲ ቅድመ ሁኔታዎች አልተሟሉም ብሎ ከምርጫው ቢወጣ፣ ገዢው ፓርቲ የሚፈራው ወይም የሚጎዳበት ሁኔታ የሚፈጥር ቢሆን ኖሮ «ቦይኮት አደርጋለሁ» በሚል ማስፈራራትና ቅድመ ሁኔታዎች ማስቀመጥ ያስኬዳል ብዬ ልቀበል እችል ነበር። ሆኖም ያደረች ባቄላ እንደሚባል፣ ገዢው ፓርቲ ሰማያዊ ምርጫ ዉስጥ ገባ፣ አልገባ ግድ አይሰጠዉም። የሰማያዊ ምርጫውን አለመሳተፍ ለነርሱ ኢንሲግኒፊካንት ነው። በመሆኑም ምርጫ አንገባም ማለት ፖለቲካ ፋይዳ አይኖረዉም።

ሌላው ቦይኮት በሚደረግበት ጊዜ ፣ ሕዝቡም ቦይኮት እንዲያደርግ ማስተባበር ያስፈልጋል። ህዝቡ ወደ ምርጫ ሄዶ ፣ ሰማያዊ ግን ብቻዋን ቦይኮት ቢያደረግ፣ እንደ ቢራቢሮ አየር ላይ የሚንሳፈፍ ድርጅት ነው የሚሆነው። ድርጅቶች በሙሉ ተባብረው፣ ተነጋግረው፣ በተቀናጀ መልኩ ቦይኮት እንዲደረግ ዘመቻ ቢያደርጉ፣ ህዝቡም የቦይኮቱ አካል እንዲሆን ቢያደራጁ፣ ከቦይኮቱ ጎን ለጎን ሰላማዊ ሰልፎችን የሥራ ማቆም አድማዎችን ቢጠሩ ...ቦይኮት ሊሰራ ይችላል። ከዚያ ዉጭ ግን ቦይኮት የሚያመጣዉ አንዳች ፋይዳ አይኖርም። (እስከሚገባኝ ድረስ የሰማያዊ ፓርቲ ከነ አንድነት ፓርቲ ጋር አብሮ መስራቱ እንደ አለርጂክ እየሆነበት ነው። ከተመሰረቱ ጊዜ ጀመሮ ከአንድነት ጋር ፉክክር እንጂ የያዙት፣ በቁም ነገር፣ «በአንድ ላይ መሰባሰባች የአገርና የሕዝብ ጥያቄ ነዉ» በሚል ሂሳብ ለመንቀሳቀስ ሲሞክሩ አይታዩም)

በመጨረሻ የማነሳው ነጥብ የፕራክቲካሊቲ ነጥብ ነው። ሰማያዊ «አገዛዙ ላይ ጫና አሳድሬ፣ ቅድመ ሁኔታዎች እንዲሟሉ አደርጋለሁ» ይላል። በአራት ወራት ጊዜ ዉስጥ ምን ያህ ይሄ ግብ ተግባራዊ ሊሆን ይችላል ? እዉነት እንነጋገርና በአራት ወራት ዉስጥ አገዛዙ ምርጫ ቦርድን ይለውጣልን ? ለነዚህ ጥያቄዎች መልሱ « አይችልም፣ አይሆንም» የሚል ነው።

ምርጫ ቦርድ ላይ በየምርጫ ጣቢያ ጫና ሊያደረግ የሚችለዉን ህዝብ፣ ድምጹን እንዲያስከበር ከማደራጀትና በየሜዳው ሄዶ ከመንቀሳቀስ ዉጭ ሌላ አማራጭ አይኖርም። የሰላማዊ ትግል ሰራዊት ሕዝቡ ነው። ወታደሮች ከኋላው ያላሰለፈ ጀነራል የትም እንደማይደርስ፣ ህዝቡን ከበስተኋላ ያላሰፈ የሰላማዊ ትግል መሪም ሆነ ድርጅት ሩጫ ከንቱ ነው።

«አንድነት ያለምንም ቅድመ ሁኔታ በምርጫው እሳተፋለሁ» ብሎ መግለጫ መስጠቱን አልቃወምም፡፡ አባላቶቼን ከወዲሁ ግንዛቤ ለማስጨበጥ ይረዳኛል ብሎ ይሆናልና፡፡ ልክ እንደዚሁም ሁሉ ሌላውም የእኛን አቋም እንዲያከብርልን እሻለሁ፡፡» ሲሉም አቶ እያስፔድ ጽሁፋቸውን ያጠቃልላሉ። በመርህ ደረጃ ትክክል ናቸው። ሆኖም በዚህ ወሳኝ ወቅት የሰማያዊና የአንድነት ስትራቴጂዎች የተለያዩ በመሆናቸው ሕዝቡን የማደናገር ሁኔታ ሊፈጠር ይችላል። አንድነት በአንድ በኩል ለምርጫ ተመዝገቡ እያለ ለምርጫ ሲቀሰቀስ፣ ሰማያዊ ደግሞ በሌላ በኩል ቦይኮት ይደረግ እያለ የሚቀሰቅስ ከሆነ፣ በተቃራኒ ወገን ቆሙ ማለት ነው። የግድ አንድነቶች የሰማያዊ አማራጭ ትክክል እንዳለሆነ የማስተማርና የመቀስቀስ፣ በሐሳብ የማሸነፈ ሃላፊነት ይኖርባቸዋል።

ስለዚህ መከባበሩ፣ እንደተጠበቀ፣ ቢቻል ሁለቱም ወደ አንድ አቋም እንዲመጡ ቢነጋገሩና በጋራ ቢሰሩ፣ ካልሆነም ግን የግድ አንዱ ሐሳብ አሸናፊ ሆኖ መውጣት ስላለበት የፖለቲካ ክርክሮቹ በሰለጠነ፣ ከስሜትና ከስድብ በጸዳ መልኩ ቢደረጉ ጥሩ ሊሆን ይችላል።

ከዚህ በፊት እንደጻፍኩት፣ ሰማያዊ የወሰደው ቅድመ ሁኔታ የማስቀመጣ ፖለቲካና አቋም ስህተተ ነው ብዬ ነው የማምነው። አንዳንዶች በምርጫው መሳተፉን «ተለጣፊ» እንደመሆን እና ለአገዛዙ ሌጂቲመሲ(እውቅና) እንደመስጠት አድርገው የሚቆጥሩ አሉ። እነዚህ ወገኖች አንድነት ወደ ምርጫ በመግባቱ «ተለጣፊ» ሆኗል የሚል አስተሳሰብ ካላቸው፣ መለስ ብለው የሚሊዮኖችን ንቅናቄ እንዲመለከቱ እጋብዛቸዋለው። በአሁኑ ጊዜ የሕዝብን ትርታ የያዘ፣ በሆያ ሆዬ ላይ ሳይሆን፣ በእውቀት ላይ የተመሰረተ ፖለቲካ የሚያራምድ ፣ በሁሉም ክልሎች መዋቅር ያለው የፖለቲካ ድርጅት አንድነት ብቻ ነው። ሂዱ አርባ ምንጭ፣ ሂዱ ጂንክ፣ ሂዱ ወሊሶ፣ ሂዱ ጊምቢ፣ ሂዲ ጎንደር፣ ሂዱ አሳሶ፣ ሂዱ አዳማ፣ ሂዲ ሶዶ፣ ሂዱ ደሴ …አንድነትን በዚያ ታገኛላችሁ።

ለአገዛዙ ሌጂቲመሲ መስጠት ነው ለሚሉት ደግሞ ሌጂቲመሲ ሰጭው ማን እንደሆነ ቢነገሩን ጥሩ ነበር። በዉጭ ኃይሎች ዘንድ ሕወሃት/ኢሕአዴግ ሌጂቲሚስ ያገኛል የሚል ፍርሃት ከሆነ ያላቸው፣ በጣም የዲፕሎማሲ እወቀት ዴፊሸንሲ አለባቸው ማለት ነው። እነአሜሪካ፣ ሕወሃት/ኢሕአዴጎች አምባገነን፣ በሕዝብ ያልተመረጡ፣ ድምጽ ሰርቀው ስልጣን ላይ ጠመንጃ ስለያዙ ብቻ፣ እየገደሉና እያሰሩ እንደሚገዙ ያውቃሉ። ሆኖም እውቅና ሰጥተዋቸው ዋይት ሃዉስ ድረስ ጠርተው እያስተናገዷቸው ነው። ለምን ሌላ፣ የተሻለ፣ ጥቅማቸውን የሚያስጤብቅ ኃይል ስለሌለ። እቅጩን እንወቅ፣ ቦይኮት ተደረገም አልተደረገም፣ ምርጫ ተገባም አልተገባም፣ አሜሪካም ሆነ አዉሮፓዉያን በአገዛዙ ላይ ያላቸውን አቋም አይለዉጥም። እነ አሜሪካ የፖሊሲ ለዉጥ የሚያደርጉት፣ ፊታቸውን ከሕወሃት/ኢሕአዴግ የሚያዞሩት፣ ተቃዋሚዎች ምርጫዉን ቦይኮት በማድረጋቸው ሳይሆን፣ ሕዝቡን አደራጅተው በሚሊዮኖች የሚቆጠሩትን ማነቃነቅ ከጀመሩ ብቻ ነው። ለዚህም ነው ምርጫ ከተገባ ሕወሃት/ኢሕአዴግ ሌጂቲማሲ እንዲያገኝ እናደርገዋለን የሚለው አስተያየት ዉህ የማይቋጥርና በእወቅት ላይ ያልተመሰረተ ነው የምለው።


ለጊዜው አበቃሁ !

የማለዳ ወግ …አስገራሚው ትዕይንት “በተስፋዋ” የአረብ ምድር በሳውዲ! – ነቢዩ ሲራክ

Wednesday, December 17th, 2014

* የገቡት ይወጣሉ ፣ የወጡት ተመልሰው ይመጣሉ
* የሳውዲ መንግስት “ህገ ወጦችን” የማጽዳቱ ዘመቻ ቀጥሏል
* ስፍር ቁጥር የሌላቸው ዜጎች ከሞት ጋር ተፋጠው እየተሰደዱ ነው
* የሳውዲ መንግስት ማስጠንቀቂያና እርምጃ …

የሳውዲ መንግስት የመኖሪያ ፈቃድ የሌላቸውንና ህጉ በማይፈቅደው መንገድ የመኖሪያ ፈቃዳቸው ካለው ሙያ ውጭ የሚሰሩ የማናቸውንም ሀገር ዜጎች በመላ ሀገሪቱ ለማጽዳት የተደራጀ ዘመቻ ከተጀመረ ወር ደፍኗል። በየቀኑ በመንግስትና በግል መገናኛ ብዙሃን የሚለቀቁት የማስጠንቀቂያ መረጃዎች ከበድ ከበድ ያሉ ናቸው ።

ዛሬ ማለዳ ” ህገ ወጦችን ጠራርገን እናስዎጣለን ” ያሉትን የሰራተኛ ሚኒስቴር አድል ፈቂን ይዞ የወጣው አረብ ኒውስ ሚኒስትሩ ሃገራቸው ለህገ ወጥ ሰራተኞች ቦታ እንደሌላት በአጽንኦት መጠቆማቸውን ያስረዳል። የሰራተኛ ሚኒስትሩ በማከልም መንግስት ህገ ወጦችን እግር በእግር እየተከታተለ በመያዝ የማስወጣቱን ስራ እንደሚገፋበት ሲያስታውቁ 150 የሚደርሱ ተጨማሪ የሴት ተቆጣጣሪዎች ስልጠና ተሰጥቷቸው ህገ ወጦችን በማጣራቱ ስራ መሰማራታቸውን አስረድተዋል። ተቆጣጣሪዎች ስራቸው ሲከውኑ በተአማኒነት ፣ በሃላፊት ፍትሃዊ በሆነ አግባብ ባለው መንገድና ስርአት መሆን እንደሚገባው ሚኒስትር አድል ፈቂ አሳስበዋል። የሰራተኛ ሚኒስቴር አድል ፈቂ በቤት ሰራተኛ አቀጣጣጠር ዙሪያ ያለውን ችግር ለመፍታታ ከ200 የተለያዩ ሃገር ዜጎች ጋር መምከራቸውንና በጠቃሚው ምክክር የተገኙትን መፍትሄ ሃሳቦች በቅርቡ ይፋ እንደሚያደርጉ አሳስበዋል።

ዘመቻው …

ወር በደፈነው በዚህ መጠነ ሰፊ ዘመቻ ኢላማዎች ፈርጀ ብዙ በሆነ ምክንያት ሳውዲ ገብተው በህገ ወጥነት የሚኖሩትን ጨምሮ በኮንትራት ቪዛ መጥተው ከአሰሪዎቻቸው የጠፉትን ያጠቃልላል። ዘመቻው ጅዳ ደርሶ በተለያዩ አካባቢዎች በየመኖሪያ ቤቱ አሰሳው ተጠናክሮ መቀጠሉን የሳውዲ መገናኛ ብዙሃን እየዘገቡት ነው ። እስካሁን በቀጠለው በዚህ ዘመቻ በኢትዮጵያን ላይ ሲያዙ ማንገላታትም ሆነ የተለየ ጥቃት መስተዋሉን አልሰማሁም። መኖሪያ ፈቃድ ያላቸው ቢያዙም እየተጣራ ተለቀዋል። ህጋዊ መኖሪያ ፈቃድ የሌላቸውና ለአሰሪያቸው የጠፉት ግን እየተያዙ ተወስደዋል። ዘመቻው ግን አሁንም ቀጥሏል … በዘመቻው የተያዙት በርካታ ዜጎችን ስልክ እየደወሉ እንደገለጹልኝ ከሆነ ” በፍተሻው ስንያዝ የረባ ልብስ እንኳ አልለበስንም ፣ ለአመታት ያፈራነው ንብረታችን አልሰበሰብንም ፣ የኢትዮጵያ መንግስት ተወካዮች ቢያንስ ሻንጣችን ይዘን የምንገባበትን መንገድ ያዘጋጅልን ” ሲሉ ተደጋጋሚ ምሬታቸውን ገልጸውልኛል !

ወደ ” ተስፋዋ ምድር ” ያላባራው ጉዞ …

ወደ “ተስፋዋ” የአረብ ሃገር ምድር ወደ ሳውዲ የሚደረገው ጉዞ አላቆመምም። የእኛ ደላሎች ከሳውዲ እስከ ሀገር ቤት ትላልቅ ከተሞች፣ ገጠርና የወረዳ ከተሞች በዘለቀ የእዝ ሰንሰለት ተደራጅተው በወገናቸው ስደት ተጠቃሚ ሆነዋልና በማን አለብኝነት ሰውን እያጋዙት ይገኛሉ ። አምና ካቻምናና ዘንድሮ በአሳር በመከራ ሀገር ቤት የገቡት ኢትዮጵያውያን እነሱ ” የተስፋ ምድር ” ወደ ሚሏት ሳውዲ እየጎረፉ ነው። ባሳለፍነው ወር በተደጋጋሚ የየመን የቀይ ባህር ዳርቻ የቅርብ ርቀት ባህር ከበላቸው ወገኖች ባልተናነሰ በየበርሃው በአሸጋጋሪ ደላሎች ታግተው አሳር መከራቸውን የሚያዩትን ወገኖች የከፋ የስቃይ ስደት ህይዎት ያማል ።

እነ ሞት አይፈሬዎች የእኛ ዜጎች አሳምረው የሚያውቁትን የሞት ጉዞ ተከትለው ፣ ሞትን ዳግም ለመፋጠጥ ቆርጠው ፣ ከቀያቸው ነቅለው የመጡ ይመስላል። እነሱን በአደጋ አስከብቦ እዚህ ስላደረዳቸው ምክንያት አብዛኞችን ስንጠይቃቸው ጣራ የነካው የኑሮ ውድነት ፣ ድህነት ፣ የተሻለ ኑሮ ፍለጋውን አማረው ይነግሩናል። አንዳንዶች ከተጠቀሰው ምክንያት አዳምረው በሀገር ቤት የፖለቲካው ትኩሳት ሙቀት የመለብለቡ ፍርሃቻን እንደ ምክንያት ያቀርቡታል። ያን ሰሞን ሃገር ቤት ለእረፍት የሄዱ የቤተሰብ አባሎቸንና ወዳጆቸን ሀገር ቤት ስላለው የኑሮ ውድነትና ኑሮ ጠይቄያቸው የእድገት ምጥቀቱን ፣ ገንዘብ ላለው ሀገር ቤት የመመቸቱንና አንገቱን ደፍቶ ልስራ ላለ ስራ ሰርቶ መለወጥ እንደሚቻል አጫውተውኛል። ታዲያ ሰው ለምን ይሰደዳል? ለሚለው ጥያቄየ ግን መልሱ ” እሱ ግራ የሚያጋባ ነው! ” የሚል ነው ። እርግጥ ነው ይህ ምላሽ አጥጋቢ ሆኖ አላገኘሁትም … የሀገር ቤቱ እውነታ እድገት ምጥቀቱ ፣ ገንዘብ ላለው ሀገር ቤት የመመቸቱንና አንገቱን ደፍቶ ልስራ ላለ ስራ ሰርቶ መለወጥ እየተቻለ አስከፊውን ስደት የማያውቁትን ቢያጓጓም ከሞት ጋር ተፋጠው ተሰደውና ወደ ሀገር ቤት በዘመቻ ተመልሰው የገቡት እንዴት የመከራ ሰቀቀኑን የአረብ ሀገር ስደት መረጡት? ብሎ መጠየቅ ግድ ይላል ፣ ለዚህም ሁነኛ የሆነ መልስ ሰጭ አካል አልተገኘም ! ይህ ምላሽ እስኪያገኝ ግን ወደ “ተስፋዋ የአረብ ምድር ” የሚደረገው ስደት ተጠናክሮ ቀጥሏል …
ላለፉት ሶስትና አራት ተከታታይ አመታት የሁለት ሃገራት ውል ባልተዋዋሉበት ፣ ቅድመ ዝግጅት ባልተደረገበት ሁኔታ በኮንትራት ስራ ስም ከግማሽ ሚሊዮን የሚበልጡ አብዛኛው ሴት እህቶቻችን ወደ ሳውዲ ገብተዋል። ምንም እንኳን የተሳካላቸው በተወሰነ መንገድ እራሳቸውን ረድተው ቤተሰቦቻቸውን እየረዱ መሆናቸው ባይካድም መብት ጥበቃ የጎደለባቸው ፣ ያለተሳካላቸው ከአሰሪዎቻቸው ጠፍተው ህገ ወጥ ነዋሪነቱን ተቀላቅለው የሰቀቀን ኑሮን እየገፉ ነው። በአንጻሩ በአሰሪዎቻቸው ተቀፍድደው ተይዘው መላወሻ ያጡት የተጨነቁት ምንም ማድረግ ያልቻሉት ከጨለማው ኑሮ ከእገታው ለመላቀቅ በለየለት ወንጀል ተዘፍቀው ስማችን አክፍተውታል። የቀሩት አሁን ድረስ የገሃነም ኑሮን እየኖሩ ነው። የዚህ ሁሉ ክስተት ምክንያት ህጋዊ ውል በሌለበት ፣ የመብት ጥበቃው ባልተጠናከረበት ሁኔታ የኮንትራት ስራ መጀመሩ መሆኑን ገና ኮንትራት ሊጀመር ነው ሲባል እኔም ሆንኩ ” ያገነባናል ” ያልን ባቀረብናቸው ጭብጥ መረጃዎች እንደ ዜጋ ከነ ነባሬ መፍትሄ ሃሳቡ ጥቁመ ነበር ። ያ ሰሚ ሳያገኝ ቀርቶ እዚህ ደርሰናል። ይህ በመሆኑ ትልቅ ስህተት ተሰርቷል ባይ ነኝ።

ዛሬም ” ከስህተቱ ተምረናል ” ብለን እያቀነቀንን ፣ ግን ከስህተቱ ያለመማራችን ጠቋሚ መረጃ እየሰማን ነው ። ከአመት በፊት የተዘጋው የኮንትራት ስራ ሊከፈት “ረቂቅ ደንብ ” ወጥቷል ተብሏል። ያን ሰሞን ኤጀንሲዎች በረቂቁ ዙሪያ ሲመክሩ በዜጎች መብት ማስጠበቅ ዙሪያ ያሉት ነገር ባይሰማም ስለሚያስይዙት ገንዘብ አማረው ሲናገሩ ሰምተናል። በውይይቱ የገንዘቡ ከፍ ማለት “ህገ ወጥ ስደቱን ያባብሰዋል” ያሉት ኤጀንሲዎች ስለየትኞቹ ህገ ወጥ ስደተኞች እንደሚያወሩ ግራ እየገባን መመጻደቁን ሰምተነዋል ። ይህን ማለቴ ህገ ወጥነትን ያባብሳል ያሉት አይገባምና ነው ፣ ለመሆኑ ባህር ቆርጠው በየመን እየገቡ ያሉት አብዛኛው ወንድ ወንድሞቻችን የገጠር ልጆች የኮንትራት ስራ ቪዛው ተጠቃሚ አድርጎ መውሰዱና አግባብ ነውን? ይህ ማስመሰያ ምክንያት ሊታረም ይገባል ። ያም ሆኖ በኤጀንሲዎችና በደላሎች አማካኝነት በየመን ፣ በሱዳንና በዱባይ የጉብኝት ቪዛዎች ሽፋን እየተሰጣቸው አሁን ድረስ ለሚሰደዱትን መላ አልተገኘለትምና ጉዞው አላቆመም ። የኤጀንሲዎች “ህገ ወጥ ጉዞን ያበረታታል ” ለማለት የሰጡት ምክንያት እኒህኞቹን ለመታደግ ከሆነ ደግሞ እንደ ዜጋ ኤጀንሲዎች አዲሱ ረቂቅ ከገንዘብ ማስያዙ በላይ ቀድሞውንም ባላስጠበቁት መብት ላይ መነጋገር እንጅ በየጣለባቸው ግዴታ ላለማሟላት ጉንጭ አልፋ ምክክር ማድረጋቸው አያስደስትም ።

ማጠቃለያ

የኢትዮጵያ መንግስት በአረብ ሃገሩ ስደት ጉዳይ ላይ ከፕሮፖጋንዳ ያለፈ ጥልቅ ጥናት ባላደረገበት ሁኔታ የሚሰራውን ስራ ቆሞ ሊመረምር ግድ ይለዋል !

ወገኔ ሆይ ፣ በሃገር ቤት ወደ አረብ ሃገራት ለመሰደድ የቋመጠው ወገንም ከፊት ለፊቱ ያለውን አደጋ ሊያስተውልና ሊመረምረው ይገባል ! በባህር እና በበርሃው በባዕድ ምድር ደመ ከልብ ሆኖ ከማለፍ በወገን መካከል በሃገር የመጣውን ችሎ ማለፉ ይበጃል ባይ ነኝ !

ባለ ጊዜ ባለጸጋዎች ደላሎች ሆይ ፣ ላንድ አፍታ ወደ ነፍሳችሁ ተመልሳችሁ በወገኖቻችሁ በተለይል ለአቅመ አዳም በደረሱና ባልደረሱ እህቶችን ላይ ቅቤ እያነጎታችሁ በማማለል እየፈጸማችሁት ያለውን ዘመን የማይሽረው ግፍና በደል ተረጋግታችሁ አስቡት ! ጊዜው ቢያልፍም ፣ በሰራችሁት በደል ጠያቄ እንኳ ቢታጣ ውሎ አድሮ ከማይተዋችሁ የህሊና ጸጸት ለመዳን ስትሉ ከክፉው ምግባራችሁ ራሳችሁን ለመግታት ሞክሩ ! ሌላ ምን እላለሁ !

ቸር ያሰማን !

ነቢዩ ሲራክ
ታህሳስ 8 ቀን 2007 ዓምunnamed

unnamed (1)

አዲሱ የአዋሽ ወንዝ ድልድይ ግንባታ ተጠናቆ ለትራፊክ ክፍት ሆነ Awash Bridge Opens to Traffic

Wednesday, December 17th, 2014

አዲስ አበባ ህዳር 26/2007 አዲሱ የአዋሽ ወንዝ ድልድይ ግንባታ በመጠናቀቁ ዛሬ ለትራፊክ ክፍት መሆኑን የኢትዮጵያ መንገዶች ባለስልጣን አስታወቀ።

የኢትዮ-ጅቡቲ መስመር 90 በመቶ የሚሆነው የኢትዮጵያ ገቢና ወጪ ንግድ የሚስተናገድበት መንገድ ሲሆን በቀን ከ20 ሺህ በላይ ተሽከርካሪዎችንም ያስተናግዳል።

የዚህ መስመር አካል የሆነው አሮጌው የአዋሽ ድልድይ ለበርካታ ዓመታት አገልግሎት ከመስጠቱ ባለፈ በአንድ ጊዜ ከአንድ ተሽከርካሪ በላይ ማሳለፍ ባለመቻሉ በትራፊክ ፍሰቱ ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ማሳደሩን እና የአዲሱ ድልድይ መጠናቀቅም ይህንን ችግር እንደሚፈታው በመስመሩ የሚገለገሉ አሽከርካሪዎች ይናገራሉ።

የኢትዮጵያ መንገዶች ባለስልጣን የኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ሳምሶን ወንድሙ እንዳሉትም መስመሩ ለአገሪቱ ንግድ ወሳኝ በመሆኑና የትራፊክ ፍሰቱም እየጨመረ መምጣቱን ተከትሎ አዲስ ድልድይ መስራት አሰፈላጊ ሆኖ ተገኝቷል።

በመሆኑም የመንገድ ኮሪደሩን የትራፊክ ፍሰት አስተማማኝ የሚያደርግ፣ ደረጃውን የጠበቀና ዘመናዊ ድልድይ ተገንብቶ የተጠናቀቀ ሲሆን ዛሬ ለአገልግሎት በቅቷል።

የድልድዩ ግንባታ ሥራ 240 ሚሊዮን ብር የፈጀ ሲሆን ገንዘቡም ከጃፓን መንግስት በተገኘ እርዳታ የተሸፈነ ነው።

ግንባታው የተጠናቀቀው ይህ ድልድይ 143 ሜትር ርዝመትና 9 ነጥብ 3 ሜትር ስፋት ሲኖረው በመግቢያና መውጫ በኩል በጥቅሉ 935 ሜትር መዳረሻ መንገድም ተሰርቶለታል።

ከ40 ዓመታት በላይ አገልግሎት የሰጠው የቀድሞው ድልድይ በአንድ ጊዜ 36 ነጥብ 6 ቶን የመሸከም አቅም ሲኖረው የማስተላለፍ ችሎታው ደግሞ በአንድ ጊዜ አንድ ተሽከርካሪ ብቻ ነው።

በአንጻሩ አዲሱ ደልድይ በአንድ ጊዜ 40 ነጥብ 8 ቶን የመሸከምና ሁለት ተሽከርካሪዎችን የማስተላለፍ አቅም ያለው ነው።

ድልድዩ ከመሃል አገር ወደ ጂቡቲና ሶማሊያ በሚያመራው ዋና መንገድ ላይ የተገነባ በመሆኑ በአገሪቱ ወጪና ገቢ ንግድ በኩል ከፍተኛውን ድርሻ የሚይዝ ነው።

በተለይም ኢትዮጵያ ለበርካታ ዓመታት ከተጠቀመችበትና በመጠቀም ላይ ካለችበት የጂቡቲ ወደብ ጋር በማገናኘት ሰፊ ሚና እንደሚጫወት ነው አቶ ሳምሶን የተናገሩት።

የድልድዩን ግንባታ ሥራ ያከናወነው ሳቶ ካጂዮ የተባለ የጃፓን የሥራ ተቋራጭ ሲሆን የማማከርና የቁጥጥር ሥራውን ደግሞ ሴንትራል ኮንስትራክሽን የተባለው ጃፓናዊ አማካሪ ድርጅት ነው።

ሦስት ዓመታትን በፈጀው በዚህ ድልድይ ግንባታ ሂደት ለበርካታ ዜጎች የሥራ ዕድል የተፈጥሯል። ኢትዮጵያውያን ባለሙያዎችም ዘመናዊ አሰራርንና ቴክኖሎጂን ከጃፓናውያን መቅሰም እንደቻሉ ነው የተናገሩት።

ትኩስ እና ሰበር ዜና፣ በብዛት የታዩ ቪድዮዎችን፣ ድራማዎችን፣ሙዚቃዎችን፣ ጠቃሚ ምክሮችን እና አስገራሚ ታሪኮችን በኢሜል አድራሻዎ እንልካለን። ኢሜላችሁን አስመዘግቡ።

በሰላማዊ ሰልፈኛ ላይ ዱላ መሰንዘር ሽንፈት ነው›› እስክንድር ነጋ

Wednesday, December 17th, 2014

ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ
ሰማያዊ ፓርቲ እና ሌሎች በትብብሩ ውስጥ የታቀፉ ፓርቲዎች በጠሩት የአዳር ሰልፍ ላይ የወጡ ሰላማዊ ሰልፈኞች ላይ የተወሰደውን አሳፋሪ እርምጃ ሰምቻለሁ፡፡ እርምጃው ሁለት ነገሮችን በጉልህ ያሳዬ ነበር፡፡ አንደኛ የኢህአዴግ መራሹ መንግስት ሽንፍትን ያሳየ ነው፤ ሁለተኛው ደግሞ ሰላማዊ ትግሉ እየተጠናከረ መምጣቱን ያመላከተ ነው፡፡

አንተ ባዶ እጅህን መብትህን ለመጠየቅ ስትንቀሳቀስ፣ መሳሪያ ወደታጠቀ አካል በሰላም ስትገሰግስ ባለመሳሪያው ዱላውን ከሰነዘረብህ አሸናፊው አንተ ሰላማዊው ታጋይ ነህ፡፡ በትብብሩ ሰልፍ ላይ የሆነው ይኸው ነው፡፡ አሁን ሰላማዊ ትግሉ ፍጹም ሰላማዊነቱን እንደጠበቀ መጠናከር ነው ያለበት፡…፡ ሰላማዊ ትግል ላይ ልብ ማለት ያለብን ነገር አለ፤ እሱም ሰላማዊ ሆኖ መዝለቅ የሚለው ጉዳይ ነው፡፡
ሰላማዊ ታጋይ ይሰደባል፣ ይደበደባል፣ ይሞታልም፡፡ ግን ደግሞ ሰላማዊ ታጋይ አይሳደብም፣ አይደባደብም፣ አይገድልም፡፡ ይህ ከሆነ ሰላማዊ ትግል ያሸንፋል፡፡ አምባገነኖች ሰላማዊ ታጋዮችን በተለያየ መንገድ ከሰላማዊነታቸው እንዲወጡ ሊገፋፏቸው ይሞክራሉ፤ ስሜት ውስጥ በመክተትም የኃይል በትራቸውን ለማሳረፍ ይቋምጣሉ፡፡ ይህ ሴራ ሰላማዊ ታጋዮችን ሊያዘናጋቸው አይገባም፡፡

በቀደም በተደረገው ሰልፍ ላይ ድብደባው በሰላማዊ ሰዎች ላይ መፈጸሙ ለተደብዳቢዎቹ ሳይሆን ሽንፈቱ ለደብዳቢዎቹ ነው፡፡ በደረሰው ድብደባ ባፍርም፣ ባዝንም በውጤቱ ግን ደስተኛ ነኝ፤ ምክንያቱም ሰላማዊ ሰልፈኞች ሰላማዊነታቸውን አሳይተዋልና! በሰልፉ ወቅት ድብዳባ እና እስር የደረሰባቸውን የመብት ጠያቂዎች ሁሉ በርቱ ልላቸው እፈልጋለሁ፡፡ ባደረጉት ሰላማዊ እንቅስቃሴ በጣም ኮርቻለሁ፡፡ሰላማዊና ህጋዊ ትግላችሁን ቀጥሉ ማለትም እፈልጋለሁ!

‹‹አሸናፊው ህዝብ ነው›› አንዱዓለም አራጌ
ግለሰቦች የለውጥ ሐዋርያ ሊሆኑ ይችላሉ፤ በዚያው ልክ የሚሳሳቱትም ግለሰቦች ናቸው፡፡ የግለሰቦች አስተሳሰብ ህዝባዊ ከሆነ ግን በአሸናፊው ህዝብ ዘንድ ተቀባይነት ይኖራቸዋል፡፡ ምክንያቱም አሸናፊው ህዝብ ነው፤ አሸናፊው ሀገር ነው፡፡ የሁላችንም አሸናፊነት የሚገለጸው ሀገር ከፍ ከፍ ስትል ነው፡፡ ስለዚህ ስራችን ሁሉ ሀገርን ከፍ ለማድረግ መሆን አለበት፡፡

በትብብሩ ፓርቲዎች በተጠራው ሰልፍ ላይ የሆነውን ሰምቻለሁ፡፡ በሆነው ነገር አዝኛለሁም፤ ኮርቻለሁም፡፡ ያዘንኩት በደረሰው ድብደባ እና እስር ነው፡፡ የኮራሁት ደግሞ መብታቸውን በሰላማዊ መንገድ ሊጠይቁ በድፍረት አደባባይ በወጡት ታጋዮች ነው፡፡ በእነዚህ ታጋዮች የእውነት ኮርቻለሁ፡፡

በቀጣይ ፓርቲዎች በአጋርነት መስራት አለባቸው ብዬ አምናለሁ፡፡ በተለይ በቀጣዩ ምርጫ ለመሳተፍ የሚፈልጉ ፓርቲዎች ከእጩ አቀራረብ ጀምሮ ተቀራርበው መስራት ይኖርባቸዋል፡፡ በተለይ ሰማያዊ እና አንድነት ተቀራርበው ቢሰሩ የበለጠ ውጤታማ የሚሆኑ ይመስለኛል፡፡ በተረፈ ግን በትብብሩ ሰልፍ ወቅት ጉዳት ለደረሰባቸው ሁሉ ጥንካሬን እንዲሰጣቸው እመኛለሁ፡፡ ትግላቸውንም አጠናክረው እንዲቀጥሉ አደራ እላለሁ፡፡

‹‹ቃላችሁን ጠብቃችኋልና ክብር ይገባችኋል፣ ኮርቸባችኋለሁም!›› የሺዋስ አሰፋ
ሰማያዊ ፓርቲ መርህ አለው፡፡ ያመነበትን ነገር ህጋዊና ሰላማዊነቱን ጠብቆ እንደሚፈጽም አውቃለሁ፡፡ ትብብሩ በጠራው ሰልፍ ላይም የሰማያዊ ወጣቶችና ሌሎችም ቃላቸውን ጠብቀው ሰልፍ ወጥተዋል፡፡ በእውነት በጣም ኮርቸባቸዋለሁ፡፡ እንደሁሌውም ቃላቸውን ጠብቀው ለህዝቡ መብት መቆማቸውን አይቼ ደስ ብሎኛል፡፡ እኔ በእስር ላይ ብሆንም ሌሎች የትግል ጓዶቼ ባደረጉት ነገር በጣም ነው ደስ የተሰኘሁት፡፡

ድብደባውና እስሩ የፈሪ ዱላ ነው፡፡ ኢህአዴግ በህዝብ ፊት ኪሳራን ነው ያተረፈው፡፡ ሰላምን እና ህግን ማስጠበቅ የሚቻለው በልምምጥ ሳይሆን ትክክለኛ መስመርን በመከተል ነው፡፡ በዚህ መሰረት የትግል ጓዶቼ ትክክለኛ መስመር ላይ እንደሆኑ ይገባኛል፡፡ በርቱልኝ ማለት እፈልጋለሁ፡፡ በዚህ መሰል ሰላማዊነት ነው አምባገነኖችን ማሸነፍ የሚቻለው፡Andu-Eskinder1

ህወሃት በመንግስት ወጪ 40ኛ አመቱን ለማክበር ሸርጉድ እያለ ነው

Wednesday, December 17th, 2014

ታኀሳስ (ስምንት) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-በከፍተኛ ዝግጅት ይከበራል የተባለው የህወሃት 40ኛ አመት በአል ወጪ የሚሸፈነው ከመንግስት ካዝና መሆኑ በአባል ድርጅቶች መካከል መነጋገሪያ አጀንዳ እየሆነ መምጣቱን የሚናገሩት የኢህአዴግ ምንጮች፣ ከመንግስት ካዝና ለሚወጣው ገንዘብ የተሰጠው ሰበብ  ገጽታ ግንባታ የሚል መሆኑን ገልጸዋል።

ህወሃት በአሉን ከድርጅቱ ካዝና በተለይም የአገሪቱን ሲሶ ሃብት ከተቆጣጠረው ኢፈርት ካዝና መጠቀም እየቻለ፣ ወጪውን መንግስት እንዲሸፍነው ማስደረጉ ለብዙዎቹ አልተዋጠላቸውም። አጠቃላይ ዝግጀቱ ምን ያክል ገንዘብ እንደሚያስወጣ እስካሁን በግልጽ ባይታወቅም፣ እስካሁን እየተደረጉ ባሉ እንቅስቃሴዎች ወጪውን እየሸፈኑ ያሉት የክልሉ መንግስትና የፌደራሉ መንግስት በጋራ ነው።

የካቲት 11 ቀን የሚከበረውን የህወሃት ቀን አስመልክቶ የተመረጡ ጋዜጠኞችና አርቲስቶችን በመንግስት ወጪ  ታህሳስ 13 ቀን 2007 ዓ.ም ወደ ትግራይ ይጓዛሉ። ህወሃት ከበዓሉ አስቀድሞ የትግራይ ክልልን ለማስጎብኘት ያሰበው ከወዲሁ ሰፊ የፕሮፖጋንዳ ስራ ለማከናወን እንዲመቸው በማሰብ መሆኑን ቅርበት ያላቸው ምንጮች ገልጸዋል፡፡

በሃረር ከ10 ሺ በላይ ህገወጥ ቤቶች ይፈርሳሉ

Wednesday, December 17th, 2014

ታኀሳስ (ስምንት) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-የክልሉ መንግስት የሃማኖት፣ የእድር፣ የአፎቻ መሪዎችን፣ የአገር ሽማግሌዎችንና ታዋቂ ግለሰቦችን በራስ መኮንን የህዝብ አዳራሽ ታህሳስ 5 ቀን 2007 ዓም ሰብስቦ ባወያየበት ወቅት ፣ ከ1990-2004 ዓም ባለው ጊዜ ውስጥ የተሰሩ ቤቶች በሰነድ አልባ ቤትነት የተመዘገቡ እና ከከተማው ማስተር ፕላን ጋር የማይጋጩ ከሆነ ህጋዊ ይደረጋሉ፣ ከ2004 ዓም እስካሁን ካርታና ፕላን ለሌላቸው ከሊዝ ውጪ የተገነቡት ግን በሙሉ ይፈርሳሉ ብሎአል።

ስብሰባውን የመሩት የክልሉ ፍትህና ጸጥታ ጉዳይ ቢሮ ም/ል ሃላፊ አቶ ሳላሃዲን ቶፊቅ ፣  የከተማ ፕላንና ኮንስትራክሽን ሃላፊ አቶ ካሊድ አብዱረህማንና የኦህዴድ ተወካይ አቶ አብዲ ናቸው።

ባለስልጣናቱ ለውይይት ያነሱት መነሻ “ሐረር ከተማ ከሌላ አካባቢ በመጡ ሰዎች ተወራለች፤ መሬት በመወረሩ እና ህገወጥ ግንባታ በመስፋፋት ስርአት አልበኝነት ነግሷል፣ የክልሉ የቆዳ ስፋት እጅግ ጠባብ በመሆኑ መጪው ትውልድ መሬት የማግኘት መብቱን ያሳጣል፣ በአሁኑ ወቅት ከ10-30 ሺ ቤቶች ተገንብተዋል ” የሚሉት ይገኙበታል።

ህገ-ወጥ ግንባታ ተስፋፍቶባቸዋል ከተባሉት የከተማና ገጠር ወረዳዎች መካከል በዋነኝነት ከሶፊ ወረዳ ደከር፣ ከሐኪም ወረዳ ሐኪም ጋራ አካባቢ ገልመሺራ ቀበሌ፣ ከአቦከር ወረዳ ጊዮርጊስ አካባቢ፣ ከድሬጥያራ ወረዳ ፣ ወንዝ ማዶና መቆራን ተብለው የሚጠሩት አካባቢዎች ናቸው።

በስብሰባዎች ላይ የተሳተፉ ነዋሪዎች በበኩላቸው ” ህገ-ወጥ የተባሉት ቤቶች ሲገነቡ መንግስት እያየ ዝም ብሎ አሁን ዜጎችን ማፈናቀልና በቢሊዮኖች የሚገመት ሃብትና ንብረት ማውደም ተገቢ ነውን? አብዛኛው ህገ-ወጥ ግንባታ የተፈፀመው በባለሥልጣናትና በቤተሰዎቻቸው ስለሆነ እነርሱ ምሳሌ ሆነው እንዲያፈርሱ ለምን አይደረግም ? ህገ ወጥ የተባሉት ቤቶች ሲገነቡ የማዘጋጃ ቤትና የከተማ ልማት ኃላፊዎች ከፍተኛ ብር እየወሰዱ የተፈፀመ ድርጊት በመሆኑ መንግስት ለምን ራሱን አይፈትሽም? ሙስና በፈፀሙት ላይስ እርምጃ ለምን አይወሰድም? ዜጎች መሬት ሲጠይቁ ዘርና ሃይማኖት እየተለየ ስለሚሰጥ ለህገ-ወጥነት መስፋፋት ምክንያት ሆነኗል፡፡ ለባለሥልጣናትና ለቤተ ሰዎቻቸው ከከተማ ማሰተር ፕላን ጋር የሚጋጭ ቦታ እየተሰጣቸው ካርታና ፕላን እንዲወስዱ በማድረግ ህጋዊ ይደረጋሉ፣ ይህ ለምን ይሆናል? ” የሚሉ ጥያቄዎች ተነስተዋል።

ባለስልጣናቱ ለተነሱት ጥያቄዎች አጥጋቢ መልስ ሳይሰጡ ቀርተዋል። መንግስት ከፍተኛ ቁጥር ባላቸው አፍራሽ ግብረሃይልና በፖሊስ ልዩ ሃይል አማካኝነት ከህዳር 25 ቀን 2007 ዓ/ም ጀምሮ የማፍረስ ዕርምጃ እየወሰደ ሲሆን ህብረተሰቡም በድርጊቱ ከፍተኛ ተቃውሞ እየገጠመው ነው፡፡

በበባህር ዳር ከተማ የሚታው የነዳጅ ችግር ተባብሶ ቀጥሏል፡፡

Wednesday, December 17th, 2014

ታኀሳስ (ስምንት) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-ሰሞኑን እንደ ሌሎች የሃገሪቱ ክፍሎች በነዳጅ አቅርቦት ሲቸገሩ የቆዩት የባህርዳር የታክሲና ባጃጅ አሽከርካሪዎች ዛሬም ድረስ ችግሩ ተባብሶ መቀጠሉን ለዘጋቢያችን ተናግረዋል።

በትናንትናውና በዛሬው እለት በከተማዋ ካሉት ከአስር በላይ ማደያዎች በአንዱ ብቻ ነዳጅ የሚገኝ መሆኑን የተናገሩት አሽከርካሪዎች ፣ በዚህ ነዳጅ ማደያ ለመቅዳት እስከ ሁለት መቶ ሜትር ተሰልፈው ለሰዕታት እንደሚቆዩ ተናግረዋል፡፡

ሁል ጊዜ በወሩ መጨረሻ የነዳጅ ዋጋ ማሻሻያ ይደረጋል በማለት ማደያዎች ከንግድና ኢንዱስትሪ ባለሙያዎች ጋር በሚያደርጉት የውስጥ ስምምነት በተገልጋዩ ላይ እጥረት እንደሚፈጥሩ አሽከርካሪዎች ተናግረዋል፡፡

ባለማደያዎቹ በበኩላቸው መንግስት ያደረገው የዋጋ ማሻሻያ እንደማያዋጣቸው ይናገራሉ። በነዳጅ እጥረት ሳቢያ መንገደኞች ከፍተኛ መንገላታት እየደረሰባቸው መሆኑን ይገልጻሉ።

የደቡብ ሱዳን የሰላም ድርድር እንደገና ለማስጀመር ጥረት እየተካሄደ ነው

Wednesday, December 17th, 2014

ታኀሳስ (ስምንት) ቀን ፳፻፯ / ኢሳት ዜና :-ለአንድ አመት ያክል ተቋርጦ የነበረው የደቡብ ሱዳንን የሰላም ስምምነት እንደገና ለማስጀመር እንቅስቃሴ መጀመሩን የቀድሞው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ስዩም መስፍን አስታውቀዋል። ድርድሩ የተጀመረው በአዲስ አበባ ነው። ሁለቱ ተፋላሚ ሃይሎች በተለያዩ ጊዜያት ለድርድር ቢቀመጡም እስካሁን ይህ ነው የሚባል መፍትሄ ሊያመጡ አልቻሉም።

የኢሳት የዲፕሎማቲክ ምንጮች እንደሚሉት በደቡብ ሱዳንና በኢትዮጵያ መካከል ያለው ግንኙነት እየሻከረ ሲሆን፣ ደቡብ ሱዳንም የድርድሩ ቦታ ከአዲስ አበባ እንዲወጣ ተፈልጋለች። ደቡብ ሱዳን ውስጥ ለውስጥ በአገርዋ የነበሩ በንግድ ስራና በስለላ ላይ የተሰማሩ የህወሃት የደህንነትና የጦር መኮንኖችን ከአገሩዋ እያስወጣች ነው።

የኢህአዴግ መንግስት በበኩሉ ደቡብ ሱዳን ውስጥ ያለው የዩጋንዳ ጦር ከአገሪቱ እንዲወጣ ይፈልጋል።

ከምሽቱ ሦስት ሰዓት የአማርኛ ዜና – ዲሴምበር 17, 2014

Wednesday, December 17th, 2014
የፕሮግራም መግለጫ ወደ 98 ሚሊየን የሚጠጋ ሕዝብ ባላት ኢትዮጵያ አማርኛ ብሔራዊ የሥራ ቋንቋ ነው፡፡ በቅርብ የተካሄዱ የቅኝት ጥናቶች እንደሚያሳዩት አዋቂ በሚባለው የዕድሜ ክልል ውስጥ ካለው ሕዝቧ አንድ አምስተኛ የሚሆነው የአሜሪካ ድምፅ ራዲዮ ጣቢያን (የቪኦኤን) ሥርጭቶች ያዳምጣል፡፡ ይህ ቁጥር ቪኦኤ በዓለም ዙሪያ ከሚያሠራጭባቸው ቋንቋዎች ሁሉ ጋር ሲነፃፀር ግዙፍ ከሚባሉት የአድማጭ ብዛት አንዱ ነው፡፡ ቪኦኤ በየዕለቱ ከምሽቱ 3 ሰዓት ጀምሮ በአማርኛ፣ በአጭር ሞገድ 22፣ 25 እና 31 ሜትር ባንድ ከሚያሠራጨው የ60 ደቂቃ ዜና፣ አበይት ዜናዎች ትንታኔና ሌሎችም ወቅታዊ መረጃዎችን የያዙ ፕሮግራሞች በተጨማሪ ከሰኞ እስከ ዐርብ ከምሽቱ 1 ሰዓት እስከ 1 ሰዓት ተኩል በአማርኛ የሚተላለፍ የግማሽ ሰዓት ሥርጭት በ1431 መካከለኛ ሞገድ ላይ አለው፡፡ የቪኦኤ የአማርኛ ፕሮግራሞች በተጨማሪም በናይል ሳት ይተላለፋሉ፡፡ ሰኞ፡- ስፖርት፣ አፍሪካ ነክ ርዕሶች፣ ጤና ማክሰኞ፡- ሐኪሙን ይጠይቁ፣ ንግድ፣ ምጣኔ ኃብትና ግብርና ረቡዕ፡- ዴሞክራሲ በተግባር፣ ሴቶችና ቤተሰብ፣ አሜሪካና ሕዝቧ፣ ኢትዮጵያዊያን ባሜሪካ ሐሙስ፡- ባሕልና ማኅበረሰብ፣ ሕይወት በቀበሌ፣ የተፈጥሮ አካባቢ፣ ሣይንስና ሕይወት ዐርብ፡- እሰጥ አገባ፣ አፍሪካ በጋዜጦች፡ አጥቢያ ኮከብ (የማኅበረሰብ ጀግኖች) ቅዳሜ፡- ከዚህም ከዚያም፤ የሙዚቃ ቃና ዕሁድ፡- ራዲዮ መፅሔት፣ መስተዋት (የወጣቶች ፕሮግራም) - ሁለቱ ዝግጅቶች በየሣምንቱ ይፈራረቃሉ፡፡ ለሁሉም የዕድሜ ክልሎች የታሰቡት የሣምንቱ የመጨረሻ ቀናት ዝግጅቶቻችን የሃሣብ ማንሸራሸሪያ መድረኮችንና የመዝናኛ ቅንብሮችን ያካተቱ ናቸው፡፡ የአሜሪካ ድምፅ ራዲዮ ጣቢያ በአሜሪካ መንግሥት በጀት የሚንቀሣቀሱ ትክክለኛና ተዓማኒነት ያላቸውን ዜናዎች እንዲሁም ሰፋፊ ፕሮግራሞችን እያደራጀ በራዲዮ፣ በቴሌቪዥን፣ በሞባይል መሣሪያዎችና በኢንተርኔት በ45 የዓለማችን ቋንቋዎች የሚያሠራጭ ዋና መቀመጫው ዋሺንግተን ዲሲ የሆነ የዜና ተቋም ነው፡፡ ቪኦኤ በአማርኛ በሣምንት የዘጠኝ ሰዓት ተኩል ሥርጭት ያስተላልፋል፡፡

የተስፋዬ ገ/ኣብ ነገር ስራ – የኦሮሞ ሚዲያ ኔትወርክ (OMN) አደጋ

Wednesday, December 17th, 2014
Image

ተስፋዬ ገ/ኣብ በየሄደበት ሁሉ መርዝ መርጨቱን ኣያቆምም፡፡ በቅርቡ የኦሮሞ ልጅነትን (ፎርጅድ) አግኝቻለሁ በማለት ተናግሮ ሳይጨርስ ነጻ ሆኖ ይንቀሳቀስ የነበረዉን የኦሮሞ ሚዲያ ኔትወርክ (OMN) አደጋ ውስጥ ጨምሮታል፡፡ OMN ከተመሰረተ እንኳ አንድ አመት ሳይደፍን ይኸዉ ከሁለት መከፈሉን የተለያዩ ሚዲያዎች እየነገሩን ነዉ፡፡
ይህ የሚዲያ ተቋም የሰዉ ሀይል ችግር ኖሮበት አይመስለኝም፡፡ እነ በፈቃዱ ሞረዳ ከዚህም በላይ መስራት የሚችሉ ሰዎች ናቸዉ፡፡ በፈቃዱ በተደጋጋሚ ባደረጋቸዉ ቃለ መጠይቆች ወገንተኝነትን የማይፈልግ ፍጹም የጋዜጠኛነት ሙያ የሰረጸዉ ሰዉ መሆኑን አስመስክሯል፡፡
በእኔ እምነት ችግሩ ተስፋዬን ወደ ህብረታቸዉ ማስጠጋታቸዉ ነዉ፡፡ ተስፋዬ ገብረ አብ በማንኛዉም መንገድ ለኦሮሞም ሆነ ለሌላዉ ኢትዮጵያዊ ህብት እንደማይፈልግ እነ በፈቃዱና ሌሎችም የተረዱት አልመሰለኝም፡፡ እናም ይኸዉ አንድ አመት ሳይደፍን ከጆሀር መሀመድ ጽንፈኝነት ጋር ተጨማምሮ ሚዲያዉን ህልዉና ተፈታተነዉ፡፡
viewtopic.php?f=2&t=90612

Image

ዓለም አቀፍ ችግር እየሆነ የመጣዉ የግብር ማጭበርበር

Wednesday, December 17th, 2014
ከጥቂት ወራት ወዲህ አንድ የተደበቀ ነገር ግልፅ እየሆነ መጥቷል። ይኸዉም በርካታ ትላልቅ ኩባንያዎች እና የንግድ ድርጅቶች ለመንግሥት በሕጉ መሠረት ገቢ ማድረግ የሚገባቸዉን ግብር ላለመክፈል በስዉር ያሸሻሉ ተብለዉ በብዙ ሃገራት ተከሰዋል።

ሳይንስና ሥነ ቴክኒክ በ 2014 ጎ. ዓመት

Wednesday, December 17th, 2014
ፍጥረተ -ዓለም ፣ ለመከሠት የበቃበትንና ሥርዓት የያዘበትን ሁኔታ ተመራምሮ ለመገንዘብ መጣር ከዋናዎቹ የሳይንስ ተግዳሮቶች አንዱ ነው። ምንም ያህል ምርምር ያድርጉ፣ የሥነ ፈለክ ጠበብት እስካሁን ከዚህ እስከዚያ የሚባል አጽናፍ ስለሌሉት ሕዋ የሚያውቁት እጅግ ውስን እንደሆነ አይክዱም።

የደቡብ ሱዳን ጥቃት እና የኢጋድ ሽምግልና

Wednesday, December 17th, 2014
መፍትሄ ያጣውን የደቡብ ሱዳን ጦርነትለማስቆም ተፋላሚ ኃይላትን ሸምጋይ የሆነው የምስራቅ አፍሪቃ የልማት በይነ መንግሥታት ባለስልጣን- ኢጋድ ሰሞኑን ደቡብ ሱዳን ውስጥ ባለፈው አንድ ወር ገደማ ተፈፀመ ያለውን ጥቃትና የስምምነት ጥሰት የሚገልፅ ዘገባ አውጥቷል።

የነዳጅ እጥረት እና መንስኤዉ

Wednesday, December 17th, 2014
በመላ ኢትዮጵያ የነዳጅ እጥረት መከሰቱን ዘጋቢያችን ዮሐንስ ገ/እግዚአብሔር የላከልን ዘገባ ያመለክታል። መንግሥት የነዳጅ ዋጋ መቀነሱን ቢያዉጅም በሀሪቱ ግን የነዳጅ እጥረት አጋጥሟል።

የተተቸው የፓኪስታን ጸረ-ሽብር ዕቅድ

Wednesday, December 17th, 2014
በፓኪስታን የታሊባን ታጣቂዎች በጅምላ ከገደላቸው ከገደሏቸው 141 ሰዎች መኻከል አብዛኞቹ ተማሪ ልጆች እንደነበሩ ተዘግቧል። ጥቃቱ የተፈፀመው ማክሰኞ ታኅሣሥ 7 ቀን 2007 ዓም የኪቤር ፓክቱንክህዋ ግዛት መዲና በሆነችው ፔሻዋር ውስጥ በሚገኝ አንድ የወታደር ልጆች ትምህርት ቤት ውስጥ ነበር።

በኢትዮጵያ የባለዘውዶች የስልጣን ሽኩቻ የዥዋዥዌ ጨዋታ፣

Wednesday, December 17th, 2014

ከፕሮፌሰር አለማየሁ ገብረማርያም 

ትርጉም በነጻነት ለሀገሬ

(ዘግይቶ የተተረጎመ)

“የስልጣን ሽኩቻ ጨዋታ” (በዓለም ላይ ታዋቂነትን ካተረፈው እና ተከታታይነት ካለው የቴሌቪዥን ትረካ መጽሐፍ ተመሳሳይ ርዕስ የተወሰደ) የገዥው አካል ቤተሰቦች ለስልጣን ወንበራቸው ሲሉ መስመራቸውን በመለየት ዋናውን መንግስታዊ ዙፋን ለመውሰድ በማሰብ ኃይለኛ ግጭትን ይፈጥራሉ፡፡ የአገዛዙ ሰይጣናዊ ትርጉም ባላቸው እና ከተለመደው የሰው ልጅ አስተሳሰብ በተለየ መልኩ በቆሙ ፍጡሮች ለአደጋ ሰለባነት በተጋለጠ ጊዜ በሁለቱም ተፋላሚ ወገኖች በኩል ስልጣን እወስዳለሁ አትወስድም በሚል የስልጣን ሽኩቻ አውዳሚነትን ሊያስከትል የሚችል ጦርነት ሊካሄድ ይችላል፡፡ በዚያ የትረካ መጽሐፍ ውስጥ ለስልጣን ወንበራቸው ሲፋለሙ ከነበሩት የስልጣን ተፋላሚዎች መካከል አንደኛው የሚከተለውን ምልከታ ያካሂዳል፣ “አብዛኞቹ ተራ የሆኑ ህዝቦች ዝናብ እንዲዘንብላቸው፣ ጤንነታቸው የተሟላ ልጆች እንዲኖሯቸው እና ምንም ዓይነት መጨረሻ የሌለው በህይወታቸው ሙሉ ታላቅ የደስታ ዘመን እንዲኖራቸው ነው ጸሎት የሚያደርጉት፡፡ እነዚሁ ተራ ህዝቦች በሰላም እስከኖሩ ድረስ ታላላቅ ንጉሶች እና ባለስልጣኖች ለስልጣን ወንበሮቻቸው ሲሉ የፈለገውን ያህል የስልጣን ሽኩቻ ትግል ቢያካሂዱ ደንታቸው አይደለም፣ በየትኛውም መልኩ ባለስልጣን አይደሉምና፡፡“ ሌላ ጌታ ባለስልጣን ደግሞ ሀዘን በተቀላቀለበት ድምጽ እንዲህ የሚል ጥያቄ ያነሳል፣ ”እናንተ በስልጣን ወንበር ላይ ያላችሁት ከፍተኛ ባለስልጣን ጌቶች የስልጣን ሽኩቻ የትግል ጨዋታ በምታካሂዱበት ጊዜ ለምንድን ነው አብዛኛውን ጊዜ ምንም የማያውቁት እና ከደሙ የሌሉበት ሰላማዊ ንጹሀን ሰዎች ያለሀበሳቸው የበለጠ የሚሰቃዩት?“

በአሁኑ ጊዜ የኢትዮጵያ ተራው ብዙሀኑ ህዝብ አምላካቸው ዝናብ፣ ጤንነታቸው የተሟላ ልጆች እና ሰላም እንዲሰጣቸው ጸሎት እያደረጉ ባለበት ወቅት በስልጣን ሀራራ የናወዙት የገዥ መደብ አባላት ደግሞ ለዋናው የኢትዮጵያ የስልጣን ዙፋናቸው የስልጣን ሽኩቻ የሞት ሽረት ትግል በማድረግ የዥዋዥዌ የገመድ ጉተታ ጨዋታ በመጫወት ላይ ይገኛሉ፡፡ የኢትዮጵያ ተራው ንጹሀን ዜጎች እንዲህ የሚል ጥያቄ ያነሳሉ፣ “ጅቦች እና ከርከሮዎች በተጣሉ ቁጥር ለምንድን ነው አብዛኛውን ጊዜ አጋዘኖች የሚሰቃዩት? አሁን በሚታዬው ሁኔታ ጥያቄ ሆኖ ሊቀርብ የሚችለው የህዝባዊ ወያኔ ሀርነት ትግራይ የወል የሆነውን የዙፋን ወንበር ለመንጠቅ እና እ.ኤ.አ በ2012 በነሀሴ ወር የሞተውን እና አሁን በህይወት የሌለውን የንጉስ መለስ ዜናዊን የአድራጊ የፈጣሪነት የዙፋን ወንበር በአሁኑ ጊዜ ከፍተኛ የሆነ የስልጣን ሽኩቻ ትግል በማድረግ ከእነዚህ ከሌሎች የጅብ ስብስብ መንጋዎች መካከል ፈልቅቆ በማውጣት በድል አድራጊነት ዙፋኑን ለግሉ ማድረግ የሚችለው ማን እንደሆነ ከመገንዘብ ላይ ነው፡፡“ የእኔ ጥያቄ በቀላሉ እንዲህ የሚል ነው፣ “በአሁኑ ጊዜ ከህወሀት የዙፋን ጀርባ ከተሰባሰቡት የስልጣን ናፋቂ ስብስብ ጅቦች መካከል ማን ነው በቀጣይነት የንጉስ መለስን የእስከህይወት ፍጻሜ የፈላጭ ቆራጭነት መቀመጫ የሆነችውን የዙፋን ወንበር ሊቀባ እና ሊቆጣጠር የሚችለው?“

የህወሀትን የዙፋን ወንበር ለመቆጣጠር የሚደረገው የትግል ምዕራፍ የመለስን ቤት በማፍረስ በመጀመሪያው ሩብ ዓመት ተጠናቀቀ፡፡ መለስ ለመጨረሻ ጊዜ በይፋ በህይወት የታዬው እ.ኤ.አ ጁን 19/2012 ሜክሲኮ ላይ የጂ20/G20 የመሪዎች ጉባኤ በተካሄደበት ዕለት ነው፡፡ በዚያ ስብሰባ ላይ መለስ በጣም የታመመ እና አካሉም በጣም የተዳከመ ሆኖ ታይቷል፡፡ ከዚያ ጉባኤ በኋላ መለስ ከዕይታ ተሰወረ፣ እናም ከዚያ በኋላ በይፋ በህይወት አልታዬም፡፡ የእርሱን በህይወት ማለፍ አስመልክቶ የገዥው አካል አመራሮች ድብቆች በመሆናቸው እና ለህዝብ ማሳውቅን ከመናቃቸው የተነሳ ሙጥጥ አድርገው ዓይናቸውን በጨው ታጥበው በህይወት እንዳለ በማስመሰል ጠንካራ የክህደት መግለጫዎችን ሲሰጡ የቆዩ ቢሆንም እውነታውን ፈልፍሎ በማውጣት አምባገነኑ መሪ በህይወት የሌለ መሆኑን  ለመጀመሪያ ጊዜ ለህዝብ ይፋ ያደረጉት በዋሺንግቶን ድሲ የሚገኘው አዲስ ድምፅ ራድዮና የኢትዮጵያ ሳቴላይት ቴሌቪዥን/ESAT ነበሩ፡፡ ያንን እንቆቅልሽ በማስመልከት “መለስ ከምድብ ስራው ላይ ተሰውሯልን?“ በሚል ርዕስ ትችቴ ጽፌ ማቅረቤ የሚታወስ ነው፡፡

የመለስን ከህዝብ ዕይታ መሰወር ለመደበቅ ሲደረግ የነበረውን የሰርከስ ተውኔት ተከትሎ በረከት ስምኦን (የዓዞ ባህሪን የተላበሰው እና ያሳዳም ሁሴን የካርቱን እረዳት ከነበረው “ኬሚካል (ወይም መቀደድ ይችላል) ዓሊ” ከተባለው ቀልደኛ ቃል አቀባይ አሜሪካ የኢራቅን የጦር ኃይል ድል አድርጋ ታንኮቿን እና ታላላቅ የወታደር መጫኛ ተሽከርካሪዎቿን ከባግዳድ ከተማ እምብርት ቦታ ላይ  አቁማ ለቀጣይ ስራዎቿ የምታደርገውን በማሰላሰል ላይ እያለች ይህ እንደ አቡጀዲ የሚቀደድ ቀጣፊ የፕሬስ ጉባኤ በማዘጋጀት የአሜሪካንን የጦር ኃይል ድባቅ መትተው ድል እንዳደረጉት እና ጦሩ በመፍረክረክ እየጠፋ እንደሆነ አድርጎ የሀሰት መረጃ ሲያስተላለፍ ከነበረው ሰው መሳይ ሰው ጋር አንድ እና አንድ መሳ ለመሳ የሆነ ባለስልጣን) የተባለው የኮሙኒኬሸን ሚኒስትር ወደ መገናኛ ብዙሀን ቀርቦ ጉዳዩን በማጦዝ ወደ ከፍተኛ ደረጃ አደረሰው፡፡ ይህ ውሸትን በማነብነብ የሚኖር መንታ ምላስ ያለው በረከት ስምኦን የተባለ ሰው ገና ከመጀመሪያ ጀምሮ የመለስን የጤንነት ሁኔታ እና በዚያን ጊዜ መለስ ከህዝብ ዕይታ ለምን እንደተሰወረ እንዲሁም የት እንዳለ ሲጠየቅ ትክክለኛውን መልስ ለመስጠት ፈቃደኛ ያለመሆን፣ ሁልጊዜ አዎንታዊ ምለሽ ከመስጠት ይልቅ ተከላካይ እና አሉታዊ አስተሳሰብ ይዞ የመቅረብ እና ሁሉንም መረጃ የመደበቅ ባህሪ የተጠናወተው ሰው ነበር፣ አሁንም ነው፡፡ ያዲያቆነ ሰይጣን ሳያቀስ አይቀርም እንዲሉ፡፡ ይህ ሰው ስለመለስ ትንሽ የጤና መታወክ እንጅ በሽታው ምን እንደሆነ ሳይገልጽ እና የት ቦታም በመታከም ላይ እንዳለ በመደበቅ የውሸት በአጠቃላይ ቅጥፈት የተሞላበት የፕሬስ መግለጫ ሰጠ፡፡ ከዚህ አልፎ እንዲያውም መለስ ለበርካታ ዓመታት ያለምንም እረፍት ለህዝብ አገልግሎት ሲሰራ በመቆየቱ ለእረፍት እንደሄደ አድርጎ በመናገር ህዝብን ሽምጥጥ አድርጎ ዋሽቷል፡፡ በመቀጠልም ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ የስምኦንን ቅጥፈት እንዳለ በመድገም እንዲህ የሚል ተራ ውሸትን ለህዝብ አሰምቶ ነበር፣ “ምንም ዓይነት አሳሳቢ የሆነ ከባድ በሽታ የለባቸውም፡፡ በጣም ቀላል የሆነ ነገር ነው፡፡ እንደማኛውም ሰው ሁሉ ህክምና ማግኘት አለባቸው፣ እናም በቅርብ ጊዜ ውስጥ ወደ ስራቸው ይመለሳሉ፡፡“

በዚያው ዓመት ጁላይ 18/2012 የፈረንሳይ የዜና ወኪል/Agence France በርካታ የዲፕሎማት የመረጃ ምንጮችን በመጥቀስ እንዲህ የሚል ዘገባ አቅርቦ ነበር፣ “መለስ ቤልጀም ውስጥ በሚገኝ አንድ ሆስፒታል ውስጥ በጣም አሳሳቢ በሆነ ደረጃ ላይ ነው ያለው፣ እናም ህይወቱ በአደገኛ ሁኔታ ላይ ነው ያለው፣ በህይወት የመትረፍ ዕድሉ የመነመነ ነው፡፡“ በዚያው ዓመት ኦገስት 1 በረከት ስምኦን እንዲህ ብሎ ነበር፣ “የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጤንነት በመልካም ሁኔታ ላይ ይገኛል፡፡ እየተሰጣቸው ያለው መድኃኒት እና እየወሰዱት ያለው እረፍት ጤንነታቸው እንዲሻሻል እያደረገ ነው፡፡ ከመቸውም ጊዜ በላይ በአሁኑ ወቅት የጤንነታቸው ሁኔታ በጥሩ ደረጃ ላይ ይገኛል፡፡“ በዚህም አላበቃም እንዲህ የሚል ነገርም ጨምሮ ነበር፣ “የጤንነታቸው ሁኔታ ቀድሞ ወደነበረበት ደረጃ ተመልሷል፣ ምንም አዲስ ነገር የለም፣ እናም በቅርቡም አዲስ የሚመጣ ነገር አይኖርም፡፡“ ኦገስት 21 የተሰጠው መንግስታዊ መግለጫ ደግሞ መለስ ከዚህ ዓለም በሞት የተለዬ መሆኑን አውጇል፡፡ እስከ አሁንም ድረስ የመለስ ሞት መንስኤ ምን እንደሆነ ሳይታወቅ በከባድ የመንግስት ጥበቃ ስር ሚስጥር ተደርጎ እንቆቅልሽ እንደሆነ ቀጥሏል፡፡

በሁለተኛው ምዕራፍ የዘውድ ንጉስነት የስልጣን ሽኩቻ ትግል ውስጥ ደግሞ መለስ “በቅርብ ቀን ውስጥ ወደ ስራቸው ይመለሳሉ” ብሎ የተናገረው ኃይለማርያም ደሳለኝ ሴፕቴምበር 15 የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኖ ተሾመ፡፡ ኃይለማርያም በሌሎች የወያኔ ሰዎች ቁጥጥር እና ድጋፍ ስር በመሆን የመለስ ሙት መንፈስ አገልጋይ ሆኖ የታላቁን መሪያችንን ራዕይ ለማሳካት እያለ እንዲቀጥል ተደረገ፡፡ ከዚህ ውጭ በእራሱ ስብዕና እና ተነሳሽነት የሚያደርገው ብቻ ሳይሆን የሚያስበውም ቢሆን ቅንጣት ያህል ነገር የለውም፡፡ የእርሱ ሹመት በስውር የንጉስነት ዙፋኑን ለመንጠቅ ለሚቃብዙት (በመንግስት ላይ መንግስትን የሚያሾሩ) የስልጣን ስግብግቦች በእርሱ የሹመት ምርጫ ላይ ነውጥ ሊያመጡ ይችላሉ በሚል ስጋት በከፍተኛ ሚስጥር እና ድብቅነት ነው የተካሄደው፡፡ ጥቂት የህወሀት ንጉስ አንጋሾች በቀላሉ የጥቃት ሰለባ ለመሆን የሚችል ሞኝ፣ ብልህነት የጎደለው እና የታዘዘውን ያለምንም ማቅማማት አቤት ወዴት እያለ ለመፈጸም የሚችል ደካማ እና ድሁር አስተሳሰብ ያለው እንዲሁም የመለስን ሞት ተከትሎ ያለውን የሽግግር ወቅት እንደፈለጉ የሚያጦዙት በመፈለግ በቦታው ላይ ለማስመሰያነት የሚያገለግል አሻንጉሊት ሰው ለማስቀመጥ ሰምምነት አደረጉ፡፡ የህወሀት ወሮበላ ቡድን ሁሉንም ወታደራዊ፣ የፖሊስ እና የደህንነት ኃይል፣ የመንግስታዊ ቢሮክራሲውን እና የእነርሱ ጥገኛ ምሁር ተብዮዎች እና አቃጣሪ ደጋፊዎች የምጣኔ ሀብቱን ሙሉ በሙሉ አንቀው ተቆጣጥረው ባለበት ሁኔታ ኃይለማርያም ደሳለኝ በጥሩ ሁኔታ ተጠፍጥፎ የተሰራ ትክክለኛ አሻንጉሊት ጠቅላይ ሚኒስትር ነበር፡፡ እንደታሰበውም ሆኖ አግኝተውት እያገለገለ ይገኛል፡፡ እ.ኤ.አ በ2015 ይካሄዳል ተብሎ በሚደሰኩርለት የይስሙላ ምርጫ በሌላ እስከሚተካ ድረስ የህወሀት የስልጣን ነጣቂዎች እና ንጉስ አንጋሾች የእራሳቸውን ሰው ከመካከላቸው አንዱን አዘጋጅተው ለንግስና ዙፋኑ እስከሚያበቁ ድረስ ኃይለማርያም የማስተላለፊያ ቱቦ ሆኖ በፈቃደኝነት ሲያገለግል ይቆያል፡፡ የዓለም አቀፍ እርዳታ ሰጭ እና አበዳሪ ድርጅቶች ፈጣን እና ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር እንዲደረግ እና እነርሱም የተለመደውን ስራቸውን እና ንግዳቸውን ያለምን ችግር ማቀላጠፍ እንዲችሉ የኃይለማርያምን በአሻንጉሊትነት መሾም በደስታ ተቀብለውታል፡፡

የኃይለማርያም መመረጥ በአጭርም ሆነ በረዥም ጊዜ ሲታይ ተጨባጭነት ያለው ችግር የለውም፡፡ ነጻ የሆነ የእራሱ የፖለቲካ መሰረት የለውም ወይም ደግሞ ከቁጥር የሚገባ የፖለቲካ ዕይታ የለውም፡፡ ኃይለማርያም ደሳኝ የይስሙላ የጠቅላይ ሚኒስትርነት ስልጣኑን ከተረከበ በኋላ እጅግ በጣም አጠራጣሪ በሆነ መልኩ ንጉስ አንጋሾችን በመገዳደር ያለመታዘዝነት ምልክቶችን ሊያሳይ ይችል ይሆናል፡፡ ወይም ደግሞ እንደ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ እራሱ ነገሮችን ሲገነዝብ የለም አይሆንም እራሴ አስቤ እንድሰራ ዕድሉ ይሰጠኝ አለዚያ አሻፈረኝ እኔ አሻንጉሊት አይደለሁም ሊል ይችል እና በሌላ እነርሱ በሚፈልጉት አሻንጉሊት ሊተካ ይችል ይሆናል፡፡ ነገሮች ገፍተው ከመጡ በእርሱ ላይ አደጋን ሊያስከትል የሚችል ሸምቀቆ በአንገቱ ላይ እንዲገባ እንደተደረገ ኃይለማርያም አሳምሮ ያውቃል፡፡ በአንድ ወቅት ከእርሱ በፊት ጠቅላይ ሚኒስትር በነበረው እና “በሙስና” በመወንጀል ለ12 ዓመታት በእስር ቤት እንዲማቅቅ የተደረገውን የታምራት ላይኔን ሁኔታ በሚገባ ተገንዝቧል የሚል እምነት አለኝ፡፡

ብልህነት የጎደላቸው እና ነገሮችን ከሁሉም አቅጣጫዎች መመልከት የተሳናቸው እንዲሁም ለማታለል ትንሽም እንኳ ማስመሰያነትን ለመጠቀም ማሰላሰል የማይችሉ የአስተሳሰብ ድሁርነት የተንሰራፋባቸው ቆምጨ የህወሀት ካድሬዎች የኃይለማርያምን ሹመት እንደመጥፎ አጋጣሚ አድርገው ይቆጥራሉ፡፡ ይህም ድርጊት ከቀድሞው ወታደራዊ መንግስት ጋር በጫካ የሽምቅ ውጊያ አሸንፈው በስንት መስዋዕትነት የተቀዳጁትን ድል ሌላ ሰው መስጠት አጠቃላይ ስልጣናቸውን አሳልፎ እንደመስጠት እና የተከፈለውንም መስዋዕትነት ትርጉም የሚያሳጣ እርባናየለሽ ተግባር ነው ብለው ያምናሉ፡፡ እስከ አሁንም ድረስ ሌት ከቀን በመቆጨት ላይ ይገኛሉ፡፡ በ1997 ዓ.ም በተደረገው ሀገር አቀፍ ምርጫ ወያኔ በሀገሪቱ በጠቅላላው በቅንጅት ለአንድነት እና ለዴሞክራሲ በዝረራ በተሸነፈበት ወቅት ቱባ ቱባ የወያኔ ካድሬዎች እና ባለስልጣኖች የቅንጅቱ ምሁራን በህዝብ ተመርጠው ስልጣን ለመያዝ እንደማይችሉ ያላቸውን ቁርጠኝነት በይፋ ግልጽ በማድረግ “ስንት ደም ተከፍሎበት የተገኘን ስልጣን አሁን ከረባቱን እያሳመረ ከልቡ ስልጣን ሊይዝ ይፈልጋል ወይ” ብለው የተናገሩትን ልብ ይሏል! የስልጣን ስግብግብነት፣ የህዝብን ሀብት ዘራፊነት፣ ህዝብን መጥላት፣ ኢትዮጵያ የምትባልን ሀገር ህልውና ማጥፋት ወዘተ በሚሉ ነገሮች ላይ አሁን በህይወት ከሌለው ባሏ ከመለስ ጋር አንድ ዓይነት አስተሳሰብ ያላት የቀድሞ ሚስቱ ተስፋ በቆረጠ ሁኔታ የባሏን ስራ እና ቦታ ትፈልጋለች፡፡ በባሏ የቀብር ስነስርዓት ላይ ያስተላለፈችውን መልዕክት በጥንቃቄ ለተመለከተ ሰው ሊረሳ የሚችል አይደለም፡፡ በአጭሩ እንዲህ ነበር ያለች፣ “ከኢትዮጵያ ህዝብ ጎን በመቆም የመለስን ዓላማዎች፣ ራዕይ፣ ዕቅዶች እና ስልቶች በተግባር እንዲረጋገጡ የበኩሌን ድርሻ አበረክታለሁ፡፡“ የድሮውን የሽምቅ ተዋጊ ምስል እና አመለካከት ለማንጸባረቅ ጠንካራ ፍላጎት እንዳላት ታስታውቃለች፡፡ በተግባር እንዲሆን የተደረገው ግን ያ እርሷ ስታራምድው የነበረው ህልሟ አይደለም፡፡ በተጠና እና በተደራጀ መልኩ በእባቦቹ የቤተመንግስት ሸፍጠኞች ተበልጣለች፣ ተታላለች፣ በመሰሪዎቹ አጭበርባሪ ስብስቦች ተንኮል ዘዴ በተመላበት መልኩ እንደትወገድ ተደርጋለች፡፡

ኃይለማርያም ደሳለኝን በአሻንጉሊትነት ጠቅላይ ሚንስትር ብሎ ማስቀመጡ ተራ የማታለል ሸፍጥ ነበር፡፡ ሆኖም ግን ከዙፋኑ ጀርባ ደፈጣ አድርገው ስልጣን ለሌላ ከህወሀት ውጭ የተሰጠ ለማስመሰል ይህንን ድርጊት ማድረግ መቻላቸው ተራ የማታል ድርጊት ቢሆንም አንድ ቀልብን የሚስብ እርምጃ ነው፡፡ ይህ የተንኮል ሽረባ ከአንድ አናሳ የብሄረሰብ ጎሳ ቡድን የመጣ በመምረጥ ከማንኛውም ሊሰነዘርባቸው ከሚችል ትችት እራሳቸውን ለመከላከል የተጠቀሙበት እኩይ ምግባር እንጅ ከልብ አምነውበት ለሀገር እና ለወገን ታስቦ የዴሞክራሲንም መርህ አክበረው ከልብ ለመንቀሳቀስ እምነቱ ኖሯቸው አይደለም፡፡ “አማራዎች” ወይም “ኦሮሞዎች” (ጎሳን የሚገልጹትን ቃላት ሆን ብዬ በትምህርተ ጥቅስ ውስጥ አስገብቻቸዋለሁ ምክንያቱም የኢትዮጵያን ህዝቦች ሰብአዊ ከመሆን አንጻር አንድ ነን ምንም ዓይነት ልዩነት የለም የሚል እምነት ያለኝ መሆኔን ግንዛቤ እንዲያዝልኝ ለመጠቆም ነው፡፡)  የጎሳ ትምክህተኝነት ወይም ደግሞ ሌላ መጥፎ የተለያዩ ስሞችን ይሰጡናል በሚል ፍርሀት ስለኃይለማርያም የይስሙላ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኖ መመረጥ ምንም ዓይነት ቅሬታ ማሰማት እንዳይችሉ ለማድረግ የተሸረበ ደባ ነው፡፡ ይህ እኩይ ድርጊት ታላቅ የማጭበርበር ክህሎት የተፈጸመበት በሀገር እና በህዝብ ላይ የተደረገ ደባ ነው፡፡

ያገኘኋቸውን እና የሰበሰብኳቸውን የሁለተኛ ደረጃ የመረጃ ምንጮች ዋቢ በማድረግ ባደረግሁት ግምገማ እና ድምዳሜ መሰረት የይስሙላ ዙፋን ንጉስ አንጋሾች ኃይለማርያምን የይስሙላ ጠቅላይ ሚኒስትር ለምን ማድረግ እንደፈለጉ ቀላል የሆነ ምክንያት አለ፡፡ በማንኛውም የክብር መለኪያ እና መስፈረት መሰረት የኃይለማርያም በይስሙላ ሹመቱ ወቅት በህወሀት የገና ዛፍ ላይ ደማቁ አምፖል አልነበረም፡፡ ሆኖም ግን ኃይለማርያም ሳይጠሩት አቤት ሳይልኩት ወዴት የሚል ቅን ታዛዥ ሎሌ እና የመለስ ታማኝ ፈልፈል (መሬት የሚጭር ምስኪን ድሁር እና  አውሬ) ነበር፡፡ ኃይለማርያምን ከዚህ ቀደም ባቀረብኩት ትችቴ “የይስሙላ” ወይም “እጁን፣ እግሩን፣ እራሱን እና ዋናውን አካሉን በገመድ ታስሮ እንደተፈለገው የሚጦዝ አሻንጉሊት“ ጠቅላይ ሚኒስትር ብዬው ነበር፡፡ ምናልባትም የመለስ ትሩፋት/Meles’ Legacy ከሚለው በአማርኛ በተዘጋጀው የኤርምያስ ለገሰ መጽሐፍ ውስጥ ከተቀናቃኞቿ አንዱ ስለሆነው ኃይለማርያም ደሳለኝ የመለስ ሚስት በቀጥታ የተናገረችውን እንዲህ የሚለው ጥቅስ የበለጠ ገላጭ ይሆናል፣ “ኃይለማርያም ምንም ዓይነት ሀሳብ ማመንጨት የማይችል ሰው ነው፡፡ እንዲተኛ ሲነገረው ይተኛል፡፡ እንዲነሳ ሲነገረው ይነሳል፡፡ በአጭሩ ኃይለማርያም የገደል ማሚቶ ወይም ደግሞ ማስተላለፊያ ቱቦ ነው፡፡“ በመሆኑም ባለፉት ሁለት ዓመታት ጊዜ ውስጥ ከይስሙላው የዙፋን ወንበር በስተጀርባ ሆነው በሀገር እና በህዝብ ላይ ደባ በመስራት ላይ ለሚገኙት የህወሀት ወሮበላ የማፊያ ቡድን መሰሪዎች ታማኝ ሎሌ እና ያሉትን እና የሞሉትን ብቻ የሚፈጽም የድሁር አስተሳሰብ ባለቤት መሆኑን በተግባር አስመስክሯል፡፡ በእርሱ የህወሀት አለቆች የተነገረውን እንደማይክራፎን (የድምጽ ማጉያ) እያጎላ እና እንደበቀቀን እየደጋገመ በመናገር ላይ ይገኛል፡፡ አሁን በህይወት የሌለውን አለቃውን ራዕይ ለማስፈጸም በሚል የጅምላ አካሄድ “የታላቁን መሪያችንን ራዕያቸውን ለማስፈጸም” የሚል ራዕይ የለሽ የሰው ራዕይ አስፈጸሚ ታዛዥ ሎሌ ሆኗል፡፡ በመጋዘን ውስጥ ባለ ከረሜላ እጅጉን እየተደሰተ እንዳለ ህጻን ዓይነት ስሜትን በማንጸባረቅ ለህወሀት የወሮበላ የማፊያ ቡድን ኃይሎች የህዝብ ግንኙነት ሚናን የሚጫወት ታዛዥ እና አገልጋይ ሎሌ ሆኖ ይገኛል፡፡ ከዚህም በላይ በየዋህነት ምንም ሳያውቅ ለጨካኙ ገዥው አካል ታማኝ አሽከር በመሆን በሰው ልጆች ላይ ስቃይ እና መከራን እንዲያስፈጽም ተልዕኮ ተሰጥቶት ያንን ለማስፈጸም በመዳከር ላይ ይገኛል፡፡ ኃይለማርያም በአደባባይ በሚያደርጋቸው ንግግሮቹ እና በሚሰጣቸው ቃለመጠይቆቹ አደናጋሪ እና ግራ አጋቢ አናሳ ቢሮክራት ለመምሰል ችሏል፡፡ ነገሮችን በውል ሳይረዳ እና ሳያጤን፣ የሚናገራቸው ቃላት አንዳቸው ከሌላኛው ጋር ያላቸውን የትርጉም ልዩነት እና አንድነት ከግንዛቤ ሳያስገባ እና ተራ እና አስፈላጊ ያልሆኑ ንግግሮችን በማሰማት እና ተጨባጭነት የሌላቸውን አመክንዮዎች በማቅረብ የቡሽን ዓይነት ባህሪ በማራመድ ላይ ይገኛል፡፡

ቀልድን በተላበሰ እና ከእውነታው ጋር ተጻራሪ በሆነ መልኩ የህወሀት ንጉስ አንጋሾች የንጽህና መሀንዲስ/Sanitary engineer የሙያ ዘርፍ ባለቤት የሆነውን ኃይለማርያም ደሳለኝን መምረጥ ነበረባቸው የሚለው አባባል ሊያሳምን ይችላል፣ ለእኔም የገባኝ ሃሳብ ቢኖር ይኸው አባባል ነው፡፡ መለስ የሚባል ቀንዳም ሰይጣን ጥሎት ያለፈውን ሁሉንም ምስቅልቅለ ነገር፣ ሁሉንም ዓይነት ቆሻሻ እና ጥራጊ እንዲሁም የሰው እና ሌሎችን የደረቅ ቆሻሻዎችን ለማጽዳት የህወሀት ንጉስ አንጋሾች ከንጽህና መሀንዲስ/Sanitary engineer የሳይንስ የሙያ ዘርፍ የበለጠ ምን ሊመርጡ ኖሯል? (በተመሳሳይ መልኩ እንደ ንጽህና መሀንዲስ እና ከዚህ ጋርም ጠቅላይ ሚኒስትር ከመሆኑ አንጻር ኃይለማርያም ደሳለኝ ውጤታማ የሆነ የጎርፍ መቀልበሻ እና ማስወገጃ ስርዓት፣ እንዲሁም የቆሻሻ ፍሳሽ ማስወገጃ እና በከተሞች አካባቢ የጎርፍ መከላከያ ስርዓት እና በገጠሪቱ ኢትዮጵያ ደግሞ አስተማማኝ የሆነ የመጠጥ ውኃ አገልግሎት ማቅረብ ነበረበት ብዬ አምናለሁ፡፡)

ኃይለማርያም ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኖ በተሾመበት ጊዜ ቢያንስ ጥቂት ነገሮችን መለስ ሲያደርገው ከነበረው በተለዬ መልክ ይሰራል የሚል ተስፋ በመሰነቅ (የዋህ ብትሉኝም ትችላላችሁ ግድ የለኝም) እንዲህ የሚሉ አንዳንድ ምክሮችን ለመለገስ ሞክሬ ነበር፡፡

ኃይለማሪያም በጠቅላይ ሚኒስትርነት ቦታው ላይ መሾሙን ተከትሎ ወደ ቢሮው ገብቶ ስራ ሲጀምር ቀደም ሲል ከእርሱ በፊት የነበረው እና አሁን በህይወት የሌለው መለስ ዜናዊ በጥላቻ ኃይል የተሞላ እና ጠብየለሽ በዳቦ፣ ግትር እና እብሪተኛ ሳይሆን ከዘለፋና የብልግና የጋጠወጥነት ንግግሮች በመላቀቅ ለሰዎች ክብር መስጠት እና ትህትናን ማሳዬት እንዳለበት ብልህነት ያለው አካሄድ ይሄዳል የሚል እምነት እንደነበረኝ ግልጽ አድርጌ ነበር፡፡ የውሸት ሙገሳ እየሰጡ ያልሆነ እና የእነርሱን እኩይ ድርጊት እንዲያስፈጽምላቸው ከሚፈልጉት አለቆቹ መጥፎ ስሜት በመላቀቅ ከእርሱ አስተሳሰብ በተጻራሪ መልክ ከቆሙት የተቃዋሚ ፓርቲዎች ጋር መቀራረብ እና አብሮ መስራት እንዳለበት ተስፋ እንዳለኝ አሳውቄ ነበር፡፡ ከእርሱ አስተሳሰብ እና ፕሮግራም ጋር ከማይስማሙት የተቃዋሚ ፓርቲዎች ጋር በግጭት እና ኃይልን በመጠቀም ሳይሆን በሰላማዊ እና እርቀሰላምን ባወረደ መልኩ፣ ተቃዋሚ ፓርቲዎችን የበለጠ በመገንዘብ እና ተስፋቸውን በማጠናከር እንዲሁም ውኃ ቀጠነ በማለት ሌት ቀን እነርሱን ማውገዝ ሳይሆን በማበረታታት እና በሀገሪቱ ውስጥ የብዙሀን ፓርቲ ስርዓት እንዲመሰረት ጥረት ማድረግ እንዳለበት ለማሳሰብ ሞክሬ ነበር፡፡ እንደዚሁም ደግሞ በስልጣን ላይ ስልጣንን በመደረብ ከስልጣን ስካር ላይ በመላቀቅ፣ ፍጹም የሆነ እና በሙስና ተተብትቦ የተያዘን ፍጹማዊ ስልጣን በማስወገድ ጥበብን በተላበሰ መልኩ ፍትህን እና ተግባብቶ በመስራት ፍቅር ያለበትን አሰራር ማራመድ እንዳለበት ተስፋ አድርጌ ነበር፡፡ ኃይለማርያም ብዙ በማዳመጥ ሆኖም ግን ጥቂት በመደስኮር ለተቋማት፣ ለተቃዋሚዎች፣ እና ለስራ ባልደረቦቹ ክብር በመስጠት እንደ መለስ ሁሉ የማይፈጸሙ ብዙ የውሸት ቃልኪዳኖችን ከመደርደር ይልቅ ጥቂት ቃልኪዳኖችን በመግባት እና ብዙ ተግባራትን በመፈጸም  ስኬታማ ስራ እንዲሰራ ተስፋ በማድረግ ምክር ለግሸ ነበር፡፡ በግልለሰብ ደረጃ ለሰብአዊ መብቶች መከበር ቅዱስነት እና ለህግ የበላይነት መረጋገጥ ያለኝን የማይናወጥ እምነት ይጋራል የሚል ተስፋ አለኝ፡፡ ለእርሱ ስራ የተቃና መሆን ያለኝን ምኞትም እንዲህ በማለት ገልጨ ነበር፡ ከፊት ለፊቱ እረዥም እና ውጣ ውረድ የበዛበት ጠመዝማዛ እንዲሁም እሾህ እና እንቅፋት የተንሰራፋበት ጉዞ እንደሚጠብቀው፣ ከረዥሙ ጉዞ መጨረሻም በድል አድራጊነት ለመድረስ የሚችለው በቅን ልቦና ተቃዋሚዎችን እና የስራ ባልደሮቦቹን ከሸፍጥ በጸዳ መልኩ በማገዝ የማንዴላን የጉዞ አሻራ እንጅ የሌላ የማንንም በመከተል እንዳልሆነ አጽንኦ በመስጠት በማስገንዘብ መልካም የስራ ጊዜ በመመኘት ምክሬን ለማጠናቀቅ ሞክሬ ነበር፡፡

ከላይ የተጠቀሱት ሁሉም ምክሮች እና ምኞቶች የተምኔታዊ ኢትዮጵያዊ ባዶ ተስፋዎች መሆናቸው ተረጋግጧል፡፡ ኃይለማርያም አንድ ጊዜ ጠቅላይ ሚኒስትር ከሆነ በኋላ እርሱ በእርግጠኝነት ኃይለማርያም ለመሆኑ ወይም ደግሞ የመለስ የሙት በድን ምስል መሆኑን በእርግጠኝነት ማረጋገጥ አልተቻለም፡፡ በግልጽ በሚታይ መልኩ የመለስ ማስመሰያ የሙት ምስል ሆኖ አረፈው፡፡ የእርሱን ንግግሮች ማዳመጥ ማለት መለስ በሙት መንፈስ መጥቶ የሚናገር ያህል ሆነው ይሰሙ ጀመር፡፡ በየጊዜው በሚያደርጋቸው ንግግሮች እና በሚሰጣቸው ቃለ መጠይቆች ከመለስ የሙት መንፈስ ጋር የሚደረግ ስብሰባ አስመሰለው፡፡ የመለስን ባህሪያት የብልግና ንግግሮችንም ሳይቀር እንዳሉ በመኮረጅ ሳይጨምር ሳይቀንስ ማነብነብ እና መንተባተብ ጀመረ፡፡ እንደ መለስ ሁሉ እራሱን  በየሙያ ዘርፉ የጠለቀ እውቀት ያለው የሙያ ባለቤት እንደሆነ በማስመሰል ሳያውቅ አዋቂ ሆኖ ለመቅረብ መሞከሩን ተያያዘው፡፡ በህዝብ ግብር በሚተዳደር ብዙሀን መገናኛ የእብሪት ዲስኩር ማሰማቱን ስራዬ ብሎ ቀጠለበት፡፡ የሰውነቱ እንቅስቃሴዎች ሁሉ በእብሪት ተሞልቶ የነበረውን አሁን በህይወት የሌለውን የመለስን ባዶ እብሪት እንዳለ የሚያሳዩ ሆነው ተቀመጡ፡፡ የእርሱ የመለስን የሙት መንፈስ ተከናንቦ የቀረበው ምስል እንዲህ በማለት በየዜና ማሰራጨዎች እንደ አቡጀዲ ይቀደድ ጀመር፣ “የታላቁን ባለራዕይ መሪያችንን ስራዎች እና ራዕያቸውን ለማስቀጠል በትጋት እንሰራለን…ምንጊዜም ለራዕያቸው በጽናት እቆማለሁ… ህዳሴ…“ እንደ መለስ ይራመዳል፣ እንደ መለስ ጉራ ይቸረችራል እናም እንደ መለስ የሚቆጠቁጥ እና ማቋረጫ የሌለው እርባናየለሽ ፍሬከርስኪ ንግግር ያደርጋል፡፡ ኃይለማርያም በእውነት መለስ ነውን?

ገና በመጀመሪያው ዓመት የቢሮ ስራ ሲጀምር ኃይለማርያም ያደረገው ልብ ሰባሪ ንግግር እና የመለስን ራዕይ እንደሚያሳካ እና የመለስን ህዳሴ ለማስቀጠል ስለመለስ የውሰጥ አስተሳሰብ ተጨባጭነት በሌለው መልኩ ምንም ዓይነት ነገር ሳያውቅ እና ዓላማውን በውል ሳይረዳ  ራዕያቸውን ለማሳካት በማለት ሮቦት መሳይ አሰልች የሆነ ንግግር ነበር ያደረገው፡፡ ኃይለማርያም ስለመለስ ውስጣዊ ባህሪ እና እያራመደ ስላለው ፍላጎት ምንም ዓይነት ግንዛቤ ሳይኖረው (ወይም እያወቀ ሆን ብሎ) ራዕያቸውን ለማስቀጠል በማለት ሌት ከቀን በህልሙም በእዉኑም ያወራል፡፡ እ.ኤ.አ ሴፕቴምበር 2012 “ኢትዮጵያ፡ ትክክለኛ መሻሻሎችን የምታሳይበት ጊዜ አሁን ነው“ በሚል ርዕስ ባቀረብኩት ትችቴ መለስ ይፋ በሆነ መልኩ እንደተናገረው የእርሱ ትሩፋት ቀጣይነት እና ፈጣን የሆነ የኢኮኖሚ ልማት በማስመዝገብ ኢትዮጵያን ከድህነት አራንቋ መንጥቆ ማውጣት ብቻ አይደለም፣ ሆኖም ግን ስለመልካም አስተዳደር እና ዴሞክራሲ ወሳኝነት ያላቸው መሻሻሎችን ለማድረግ ተናግሮ ነበር፡፡ ኃይለማርያም የእርሱን የፖለቲካ ሀሁ አስቆጣሪ፣ መምህር እና አለቃ በውል የተገነዘበ ቢሆን ኖሮ እና በይስሙላ የመለስን ትውስታ እያነሳ የግብር ይውጣ ፍሬ ከርስኪ ንግግር ከማድረግ ይልቅ በመልካም አስተዳደር እና በዴሞክራሲ ተግባራት ላይ ወሳኝ የሆኑ ስራዎችን በመስራት የአለቃውን ራዕይ እና ትሩፋት ለማስቀጠል ቁጥር አንድ ስራ ባደረገ ነበር፡፡ እነዚህ መሻሻሎች የፖለቲካ እስረኞችን ያለምንም ቅድመ ሁኔታ በመፍታት፣ የጸ ሽብር ህጉን፣ ቀያጅ የሆነውን የበጎ አድራጎት እና ማህበራት አዋጅን እና ሌሎችን ጨቋኝ ህጎች እና ደንቦች በመሻር የህግ የበላይነትን በማረጋገጥ ይጀምር ነበር፡፡ ኃይለማርያም መለስ ታምራዊ ኃይል የነበረው ሆኖም ግን የሞተ ቅዱስ የእምነት ሰው እንደሆነ አድርጎ ያወራል (ወይም ደግሞ እንዲያወራ ተነግሮታል)፡፡

ኃይለማርያም ባሳለፋቸው ሁለት የጠቅላይ ሚኒስትርነት የስራ ዓመታት ውስጥ አስደንጋጭ እና አሳፋሪ የሆነ የሰብአዊ መብት ጥበቃ እና የህግ የበላይነት ውጤትን አስመዝግቧል፡፡ የኃይለማርያምን ስለህግ የበላይነት መረጋገጥ ግንዛቤ የማጣት ጥልቅ የሆነ ድንቁርና ይልቅ በውል ላልተገነዘቡት እና ለእራስ እንኳን ደስ ያለህ ዓይነት በቪርጂኒያ እየተገነባ ላለው ቀላል የባቡር ሀዲድ በላይ ምስክርነት ሊኖር አይችልም፡፡ በቅርቡ በቪዲዮ በተቀረጸ ቃለ መጠይቅ ኃይለማርያም እንዲህ ብሎ ነበር፣

ትናንትና የቨሪጅኒያን አገረ ገዥ አገኘኋቸው፡፡ ከሰባት ዓመታት በፊት እዚህ ስጎበኛቸው በነበረበት ጊዜ የቀላል ባቡር ግንባታ ስራቸውን ጀምረው ነበር፡፡ የቀላል ባቡር የግንበታ ስራ በ7 ዓመታት ዘግይቷል፡፡ ለምን የዚህን ያህል ጊዜ እንደዘገዬ ጠይቂያቸው ነበር፡፡ አገረ ገዥው የነገሩኝ ነገር ቢኖር የኢንሹራንስ፣ የንብረት ጉዳዮች፣ ይኸ ገዳይ፣ ያ ጉዳይ፡፡ ለዚህም ነው ይህን ያህል ጊዜ ሊወስድ የቻለው፡፡ አገረ ገዥው ሁለተኛውን የግንባታ ምዕራፍ እያሰቡ እንደሆነ ነግረውናል፡፡ እስከ አሁን ድረስ 42 ኪሎ ሜትሮችን አጠናቅቀናል (በአዲስ አበባ የቀላል ባቡር ግንባታ ፕሮጀክት)፡፡ በ3 ዓመታት ጊዜ ውስጥ እናጠናቅቀዋለን፡፡ እዚህ በትልቋ ሀገር ቨርጅኒያ 7 ዓመታትን ወስዶባቸዋል፡፡ ይህ የሚያሳየው አገራችን የደረሰችበትን የእድገት ደረጃ ነው፡፡

ቃሎችን መስማቱ እጅግ በጣም ደስ የሚያሰኝ ነው፡፡ እንዲህ የሚለው የጎቴ ብልህነት የተቀላቀለበት የቃላት አጠቃቀም እንዴት ያለ እውነታን ያመላክታል፣ “ድንቁርናን በተግባር ከማየት የበለጠ የሚያስፈራ ነገር የለም፡፡“ ኃይለማርያም የቀላል ባበቡር ስራውን በሶስት ዓመታት ጊዜ ውስጥ በማጠናቀቅ ከትልቋ ሀገር ከቨርጂኒያ የበለጠ መስራት ይችሉ እንደነበር ተናግረዋል፡፡ ምስኪኖቹ እና ደሀዎቹ ቪርጅናውያን/ት በጣም ጥቂት የሆኑ ማይሎችን ለማጠናቀቅ 7 ዓመታት ፈጅቶባቸዋል፡፡ ስለ ቀላል ባቡር ግንባታ ዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ ለሚኖር ሰው አንድ ወይም ሁለት ነገሮችን ለማስተማር ኩራት ይሰማው ነበር! (በቻይና ኩባንያ በመገንባት ላይ ያለው የባቄላ ቅርጽ ያለው የግንባታ ስራው በምን ያህል ጊዜ እንደሚጠናቀቅ ጊዜ የሚያወጣው ይሆናል፡፡ የመጨረሻዋን አንድ ዶላር በመጀመሪያው ከባድ ዝናብ ለማስቀመጥ ፈቃደኛ ነኝ፡፡

በእርግጥ ኃይለማርያም በአሜሪካ ሁሉም መሬት ሙሉ በሙሉ እራሱን መንግስት በማስመሰል በህዝብ ጫንቃ ላይ ተቀምጦ በማተራመስ ላይ ባለ አምባገነን መንግስት ወይም በጫካ ዘራፊ የወሮበላ ቡድን ያልተያዘ ለመሆኑ ባይተዋር ነው፡፡ የግል ንብረትን ለህዝብ ጥቅም ለመውሰድ የተደነገገው አምስተኛው የዩናይትድ ስቴትስ ህገመንግስት ማሻሻያ የመንግስትን ስልጣን እንደሚገድብ እና ለህዝብ ጥቅም ሲባል የግል ንበረትን ለመውሰድም አስፋለጊ ሆኖ ሲገኝ ተገቢ የሆነ ካሳ እንደሚከፈል እና ንበረቱ ስለሚወሰድበት ጉዳይ ለህዝብ ግልጽ እንደሚደረግ ስለሚደነግገው አንቀጽ ኃይለማርያም ምንም ሀሳብ የለውም፡፡ ኃይለማርያም በድንቁርና ለማሰብ እና ለመቀበል ያልፈለገው ነገር ቢኖር በቪርጂኒያ የኢንሹራንስ እና የንብረት ጉዳዮች በጣም ውስብስብ እና በርካታ የሆኑ የግል ባለሀብቱን የሚያስተናግዱ የህግ ማዕቀፍ እንዳሉት እና የተወሳሰበ የፍርድ ቤት እና የህገመንግስት ጉዳዮች ያሉት መሆኑን ለመገንዘብ አለመቻሉ ነው፡፡ የባቡር ግንባታ ስራውን ለማካሄድ የህግ ማዕቀፉን ተከትሎ በመስራት እና ባለመስራት ጉዳይ ባለው ሁኔታ በአካባቢው ባለስልጣናት እና በፌዴራል መንግስቱ መካከል ተግዳሮቶች ነበሩ፡፡ ከባቡር ግንባታ ስራው ጋር በተያያዘ መልኩ  በአካባቢያዊ እና በፌዴራል መንግሰቱ መካከል እንዲሁም የማዘጋጃ ቤቶች ስልጣን እና ተግባር ምን መሆን እንዳለበት ሊያመላክቱ የሚያስችሉ በጣም አስቸጋሪ የሆኑ የህገ መንግስት ጉዳዮች ነበሩ፡፡ የስራውን አካሄድ ለማውገዝ፣ የተሰጠው ካሳ ፍትሀዊ ስለመሆኑ እና አለመሆኑ እና ሌሎች አንገብጋቢ በሆኑ የአካሄድ ስርዓቶች ላይ በጣም ረዥም እና የተንዛዛዛ የመሆን ችግሮች ነበሩ፡፡

ይኸ ጉዳይ ያ ጉዳይ በማለት ኃይለማርያም የማይቀበላቸው ጉዳዮች በ19ኛው ክፍለ ዘመን መሬትን የማግኘት ፖለቲካ እና የባቡር ሀዲዶች የነበራቸው የመሬት ባለቤትነት መብት ሙሉ በሙሉ የባለቤትነት ወይም ደግሞ በከፊል የባለቤትነት መብትን ከማግኘት አንጻር እንዲሁም የባቡር ፉርጎዎችን ከሚጭኑት ከባድ የጭነት መኪናዎች ጋር በተያያዘ መልኩ የነበረውን ስምምነት ሊገነዘብ አይችልም፡፡ ለኃይለማርያም በዩናይትድ ስቴትስ ያሉ የአካባቢ መንግስታት መሬትን ከዜጎች በቀጭን የወረቀት ትዕዛዝ፣ ወይም ደግሞ በቢሮክሮቶቹ የዘፈቀደ ትዕዛዝ በቀጥታ በመንጠቅ ለእነርሱ አፋሽአጎንባሽ አሽከሮች፣ የቤተሰብ አባላት፣ ለካድሬዎች እና ለፖለቲካ ካድሬዎቻቸው መስጠት ሊመስለው ይችላል፡፡ ኃይለማርያም በአሜሪካ የከፍተኛ ትምህርት ተከታትሏል የሚል ወሬ አለ ሆኖም ግን ስለአሜሪካ ፖለቲካ እና የህገመንግስት ሂደት በጣም ቀላል የሆነውን ክፍል እንኳ መገንዘብ ያለመቻሉ ሲታሰብ እጅግ በጣም ከማሳዘን እና ከማስደንገጥ የበለጥ ምንም ሊባል አይችለም፡፡ ቢሆን ግን አሁን ቢሆን ክፍት የሆነ አዕምሮ እና ቅንነቱ ካለ ለመማር ጊዜ አልረፈደም፡፡ የንብረት ባለቤትነት መብቶች በአሜሪካ እጅግ በጣም የተከበሩ ናቸው፡፡ እነዚህ መብቶች ልዩ ትኩረት ተሰጥቷቸው ህግ በመጣስ በዘፈቀደ በፌዴራል መንግስት እንዳይነጠቁ በአምስተኛው የህግ ማሻሻያ ተካትቶ ጥበቃ ተደርጎለታል፣ እንዲሁም የአካባቢ መንግስታት ተመሳሳይ ድርጊትን እንዳይፈጽሙ በዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ አራተኛው የህገ መንግስት ማሻሻያ ሰነድ ላይ በግልጽ ተቀምጧል፡፡

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ጀምሮ ኃይለማርያም የተሳሳተ እና የውሸት እምነትን ማራመድ ይዟል፡፡ ይህንን በማስመልከት የአፍሪካ ዘጋቢ እንዲህ የሚል ዘገባ አቅርቧል፣ “በአሁኑ ወቅት ማንም ቢሆን ስለኢትዮጵያ ተሀድሶ ነው እየተናገረ ያለው፡፡“ እርግጥ ነው ማንም ቢሆን እየተናገረ ያለው ስለኢትዮጵያ ነው፡፡ ይህም ንግግር እያጠነጠነ ያለው ስለኢትዮጵያ ህዳሴ ሳይሆን ከጊዜ ወደ ጊዜ እያሽቆለቆለ ስለመጣው የፕሬስ ነጻነት እጦት እና በምርመራ የቁጥጥር መዳፍ ስር መዋል፣ በንጹሀን ኢትዮጵያውያን/ት ላይ እየተደረገ ያለው የጅምላ ግድያ ወንጀሎች፣ በህግ አልባነት የዜጎችን የምርጫ ድምጾች  ሲዘርፉ ስለመኖር እና አሁንም በያዝነው ዓመት ስለሚካሄደው የይስሙላ ምርጫ ገዥው አካል ዓይኑን በጨው በመታጠብ እንደተለመደው ለመዝረፍ ተዘጋጅቶ እንደተቀመጠ፣ በሀገሪቱ ውስጥ ተንሰራፍቶ ስለሚገኘው ሙስና እና በንጹሀን ዜጎች ላይ በየጊዜው ስለሚፈጸመው የሰብአዊ መብት ረገጣ ነው፡፡

ኃይለማርያም በመለስ የቀብር ስነስርዓት ላይ በመገኘት የተናገረውን ያንን እጅግ በጣም የሚያበሳጭ የሆነ የፍብረካ ንግግር አሁንም በመድገም ላይ ነው፡፡ ውሸትን መደረት የማያልቅበቱ ኃይለማርያም አሁንም እንዲህ ይላል፣ “ታላቁ መሪያችን መለስ ዜናዊ ባለፉት ስምንት ዓመታት በተግባር ለታዩት ተጨባጭነት ያላቸው የባለሁለት አሀዝ የኢኮኖሚ እድገት እንድታስመዘግብ ያደረጉ የሀገራችን ህዳሴ ዋና ቀያሽ መሀንዲስ ነበሩ“ ይኸ ባለሁለት አሀዝ የኢኮኖሚ እድገት እየተባለ በውሸት የሚደሰኮረው ነገር ተራ ቅጥፈት መሆኑን “የመለስ ዜናዊ የውሸት ኢኮኖሚክስ” በሚል ርዕስ ያዘጋጀሁትን ትችት ያነበበ ማንም ሰው ይገነዘበዋል የሚል እምነት አለኝ፡፡ (ምናልባትም ኃይለማርያም ማንበብ አይወድም ይመስለኛል፣ በተለይም “ረዥም” ትንተና ይዘው የሚቀርቡ ትችቶችን)፡፡

በሶስተኛው ምዕራፍ የንጉስ አንጋሾች የዙፋን ሽኩቻ የዥዋዥዌ ጨዋታ ኃይለማርያም የይስሙላ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኗል፡፡ ኃይለማርያም በምስራቅ ኬፕ ኩኑ ላይ  በኔልሰን ማንዴላ የቀብር ስነስርዓት ላይ በመገኘት በተግባር ያልተገለጸ እና አሁንም የማይገለጽ ባዶ ድንፋታ እንዲህ በማለት አሰምቷል፣ “ለፍትህ መርሆዎች ተግባራዊነት በጽናት የምንቆም ከሆነ  ለነጻነት፣ ከሁሉም በላይ ደግሞ ለሰው ልጆች ክብር የምንቆረቆር ከሆነ የፈለገውን ያህል መሰናክሎች ቢደረደሩብንም እንኳ በጭራቃዊነት ላይ ድልን እንቀዳጃለን”፡፡ ተግባር እና ዲስኩር አራንባ እና ቆቦ! በኃይለማርያም የወያኔ የጠቅላይ ሚኒስትርነት የዙፋን ዘመን ነገሮች ሁሉ እየተበላሹ የቁልቁለት መንገዱ ፈጣን በመሆን ላይ ይገኛል፡፡ በእርሱ የአገዛዝ ዘመን በሺዎች የሚቆጠሩ ወገኖቻችን በዘፈቀደ እየተያዙ በየማጎሪያ እስር ቤቱ እየተጋዙ በመማቀቅ ላይ መገኘታቸው እንደፍትህ ተቆጥሮ በኢትዮጵያ ጭራቃዊነት የለም፡፡ ባለፉት ጥቂት ሳምንታት ብቻ የእድሜ ገደባቸው በ20ዎቹ የሆኑ ወጣት ወንዶች እና ሴቶች በፌስ ቡክ እና በሌሎች የማህበራዊ ድረ ገጽ መገናኛዎች ሀሳባቸውን በመግለጻቸው እና በመጻፋቸው ብቻ ተወንጅለው አሸባሪ የሚል ታፔላ ከጀርባቸው ተለጥፎ በቀጥጥር ስር ውለው ወደ ዘብጥያ ተወርውረዋል፡፡ በዚህ ወር ስድስት ታዋቂ የሆኑ ነጻ የህትመት ውጤቶች ማለትም አፍሮ ታይምስ፣ አዲስ ጉዳይ፣ እንቁ፣ ፋክት፣ ጃኖ እና ሎሚ በዘፈቀደ በማን አለብኝነት እንዲዘጉ በማድረግ ከስራ ውጭ እንዲሆኑ ተደርገዋል፡፡ ከዚህ ጋር በተያያዘ መልኩ በደርዘኖች የሚቆጠሩ የነጻው ፕሬስ ጋዜጠኞች ወደ እስር ቤት ተወርውረዋል ሌሎች ደግሞ ከእናት ሀገራቸው እንዲሰደዱ ተደርገዋል፡፡

በደርዘኖች የሚቆጠሩ የኢትዮጵያ ምርጥ እና የብሩህ አዕምሮ ባለቤት የሆኑት ነጻ ጋዜጠኞች ከሰብአዊነት በወረደ መልኩ በመላ ሀገሪቱ ባሉ እስር ቤቶች ታጉሮባቸው በመማቀቅ ላይ ይገኛሉ፡፡ በቅርቡ ኃይለማርያም ዓለም አቀፋዊ የአፈና እና የጠለፋዎች ወንጀሎችን ለመፈጸም ብቁ ከሚያደርጉት የማፊያ ተቋማት ውስጥ የስልጠና ጊዜውን አጠናቅቆ ተመርቋል፡፡ የኢትዮጵያ የተቃዋሚ ቡደን የሆነውን የግንቦት ሰባት ንቅናቄ የፍትህ፣ የነጻነት እና የዴሞክራሲ ዋና ጸሐፊ የነበሩትን አንዳርጋቸው ጽጌን የጠለፋ እኩይ ምግባር ለማስፈጸም ለወያኔ የወሮበላ አፋኝ ቡድን ትዕዛዝ በመስጠት የመን ላይ ተግባራዊ እንዲሆን አድርጓል፡፡ እ.ኤ.አ በ2014 የኦክስፎርድ የድህነት እና የሰብአዊ ልማት ተነሳሽነት/Oxford Poverty and Human Development Initiative (OPHDI) ቀደም ሲል ደግሞ በየዓመቱ ዘገባ የሚያወጣው የተባበሩት መንግስታት የልማት ፕሮግራም የድህነት መለኪያ/United Nations Development Program Poverty Index የተባሉት ታዋቂ ዓለም አቀፍ ድርጅቶች ባወጧቸው ዘገባዎች መሰረት ኢትዮጵያ ከዓለም በድህነት ከመጨረሻዎቹ ደኃ ሀገሮች በተከታታይ ለአራት ዓመታት በሁተኛነት ደረጃ ላይ ሆና ትገኛለች፡፡ ሀገራችን ይህን በመሰለ አሳፋሪ የውርደት ማጥ ውስጥ ተዘፍቃ በመንፈራገጥ ላይ በምትገኝበት አስቸጋሪ ሁኔታ ላይ ኃይለማርያም ከጌቶቹ በሚወረወርለት ፍርፋሪ ቀፈቱን አሳብጦ “በአሁኑ ወቅት ማንም ቢሆን ስለኢትዮጵያ ተሀድሶ ነው እየተናገረ ያለው“ በማለት እየዘመረ በመደነስ ላይ ይገኛል፡፡ የምን ህዳሴ? ውሻ በበላበት ይጮሀል እንዲሉ፡፡

የህወሀት የዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ዥዋዥዌ የመጨረሻ ጨዋታ፣

በስልጣን አምላኪዎቹ የህወሀት የዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ዥዋዥዌ የመጨረሻ ጨዋታ ሊነሳ የሚችለው ጥያቄ፡ “የ2015ን የይስሙላ ምርጫ ተከትሎ የይስሙላ ዙፋኑ ንጉስ ሊሆን የሚችለው ማን ነው?” የሚለው ነው፡፡ ይህንን ጉዳይ በማስመልከት “በ2015 በኢትዮጵያ ምርጫ እና ቅርጫ“ በሚል ርዕስ ባዘጋጀሁት ትንታኔዬ በአጠቃላይ በጉዳዩ ላይ ያለኝን ሀሳብ ለአንባቢዎች ማካፈሌ የሚታወስ ነው፡፡ “ምርጫ” የሚለው ቃል እውነታውን የማይወክል ቅጽል ስም ወይም ደግሞ ሌላ ማሳሳቻ ስም ነው፡፡ ይልቁንም የታዕይታ ምርጫ፣ ወይም የምርጫ ጨዋታ የሚሉት ሀረጎች በተሻለ መልኩ ይገልጹታል፡፡ በ2015 የሚደረገው የይስሙላ ምርጫ ውጤት አስቀድሞ የታወቀ የተበላ ዕቁብ ነው፡፡ ይልቁንም ብቸኛው መጠየቅ ያለበት ጥያቄ የማሸነፊያ ህዳጉ እ.ኤ.አ በ2010 በተካሄደው የታዕይታ የምርጫ ውጤት ከነበረው ከ99.6 በመቶ ይበልጣልን የሚለው ነው፡፡ መለስ የእርሱ ፓርቲ ከ99.6 በመቶ ባነሰ ውጤት የሚያሸንፍ ከሆነ ከመቃብር ሆኖ ይገለባበጣል፡፡

በመጨረሻው የዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ጨዋታ ኃይለማርያም ተባራሪ እና ወደ ቆሻሻ ቅርጫት የሚጣል የተቀደደ እና የተበላሸ የካርታ መጫወጫ ካርድ ነው፡፡ ለእነርሱ በጊዜው የተከበረ ነው፡፡ በዓላማ ማስፈጸሚያነት ተጠቅመውበታልና፡፡ ሆኖም ግን የዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ተፋላሚዎች በርካታ ችግሮች አሉባቸው፡፡ የመለስ አቻ ሊሆን የሚችል መለስን የሚተካ ሰው የት አለ? በዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ተፋላሚዎች ግንዛቤ አንድ መለስ ዜናዊ ብቻ- ብቁ ጭንቅላት፣ ጉልበተኛ ጡንቻማ እና ስመ ታዋቂ ከወዴት ሊገኝ? ከእነርሱ ትንሹ አምላክ (መለስ) ውጭ ምንም ነገር የሌላቸው ባዶዎች ናቸው፡፡ አንድ ዓይናው የዙፋን ንጉስ ሲወገድ በዚህች ምድር ላይ እራሳቸውን  ዓይን የሌላቸው ስብስቦች ሆነው አገኙት፡፡ በአሁኑ ጊዜ በጨለማ ውስጥ ገብተው በመደናበር ላይ ሲሆኑ ከጨለማው እንዴት እና በየት በኩል መውጣት እንዳለባቸው የማያውቁ የደናቁርት ስብሰቦች ናቸው፡፡

የህወሀት የዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ተፋላሚዎች በስልጣን እንደመዥገር ተጣብቀው ለመቆየት እንደ መለስ ያለ በሸፍጥ የተሞላ ሰው ጤፉ የሆነ የለየለት አምባገነን እና አጭበርባሪ ያስፈልጋቸዋል፡፡ መለስ ስለህወሀት አመጣጥ እና ምንነት የሚያውቅ ልዩ የሆነ ምልክታቸው ነው፡፡ መለስ የወደፊቱን መተንበይ የሚችል እንዲሁም እያቆጠቆጡ የሚመጡበትን የተቃዋሚ ኃይሎች በማስታገስ ተመጣጣኝ ሚዛናቸውን ጠብቀው እንዲሄዱ በማድረግ ማለትም  ተቃዋሚዎችን በማስፈራራት፣ ጉቦ ወይም መሸንገያ ነገር በመስጠት፣ ከህግ አግባብ ውጭ በማሰቃየት እና በይስሙላው ፍርድ ቤት በተንዛዛ ቀጠሮ በማመላለስ ሞራላቸው እንዲነካ በማድረግ ከወያኔዎቹ መካከል የሚስተካከለው የማይገኝ ጎበዝ አጭበርባሪ ነው፡፡ ሁሉንም ነገር እንዴት መያዝ እንዳለበት በሚገባ ያውቃል፡፡ በሁላቸውም ዘንድ ንጽህና የሚባል ነገር እንደሌለ አሳምሮ ያውቃል፡፡ ከዚህም በላይ ሁሉም በርካሽ ዋጋ ሊገዙ እና ሊሸጡ እንደሚችሉ በሚገባ ያውቃል፡፡ ከኢትዮጵያ ህዝብ ላይ የዘረፉትን ገንዘብ ለመቁጠር እና ባግበሰበሱት ሀብት ላይ ለመዋኘት 10 እርምጃዎች ወደ ኋላ ሲንጠራሩ መለስ ግን በ5 እርምጃዎች ወደፊት በመወንጨፍ ቀድሟቸው ይገኛል፡፡ በመጨረሻው የስልጣን ሽኩቻ ጨዋታ ከመለስ ህይወት ማለፍ በኋላ ባለው ጊዜ ውስጥ በድብቅ ከዙፋኑ ጀርባ አሸምቆ ያለው ስውር ስልጣን ፈላጊ ቡድን እንዲህ የሚለውን የሌቦችን ተቃርኖ ያመላክታል፡ ሌቦች ሲሰርቁ አይጣሉም፣ ጠብ የሚመጣው የዘረፉትን ለመካፈል በአንድ ላይ ሲቀመጡ ነው፡፡ ከዙፋን ስልጣን ሽኩቻው ሌባ ደናቁርት መካከል የትኛው ሌባ ነው የሚቀጥለው የዙፋን ንጉስ ሊሆን የሚችለው?!

የወባ ትንኝ ተመራማሪ የሆነውን ቴዎድሮስ አድኃኖምን ለውጭ ጉዳይ ሚኒስትርነት በሾሙበት ጊዜ እ.ኤ.አ በ2015 በሚደረገው የይስሙላ ምርጫ የሹምሽር ድልድል እርሱን በኃይለማርያም የይስሙላ ወንበር ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር አድርገው ለማስቀመጥ እንዲመቻቸው ቅድመ ዝግጅት እያደረጉ መሆናቸውን ያመላክታል፡፡ ምንም ዓይነት የዲፕሎማትነት ስልጠና ወይም ልምድ ሳይኖረው ከፍተኛ የዲፕሎማትነት የስራ ቦታ በሆነው በውጭ ጉዳይ ሚኒስትርነት ማስቀመጥ የሚቻለው በኢትዮጵያ ብቻ ነው፡፡ (በእንደዚህ ያለ የነቀዘ ስርዓት ውስጥ አድሎአዊነት፣ ቡድናዊነት እና ቤተሰባዊነት የገዥው አካል ዋና መገለጫ ይሆናል፡፡) ቴዎድሮስን የፈለጉበት ዋናው ምክንያት እስከ ምርጫው ድረስ በህዝብ ዘንድ እንዲታይ እና ዓለም አቀፋዊ ልምዶችንም ሲያይ እንዲቆይ እንዲሁም የውስጥ ተቃዋሚዎችን በሂደት ለማረጋጋት እና በመጨረሻም ተቀባይነት እንዲኖረው በማለማመድ አፋቸውን ለማስያዝ ነው፡፡ በ2015 በሚደረገው የይስሙላ ምርጫ ስልጣን ከንጽህና መሀንዲሱ ወደ ወባትንኝ ተመራማሪው ሲሸጋገር በዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ቡድኑ አማካይነት እስኪሸጋገር ዝም ብለን ነው የምንጠብቀው?

አድኃኖም ለውጭ ጉዳይም ሆነ ለጠቅላይ ሚኒስትርነት የሚያበቃው አንዳችም ነገር የለውም፡፡  የዘር ጉዳይ ካልሆነ በስተቀር፡፡ ባለፈው ዓመት ህዳር ወር የኢትዮጵያ ዜጎች በሳውዲ አረቢያ በተለያዩ ስራዎች እና በስደተኛ መጠለያዎች ላይ የነበሩ ወገኖቻችን የሰሩበትን የጉልበት ዋጋዎቻቸውን በኃይል እየተነጠቁ ሰብአዊነት በጎደለው መልኩ ስቃይ እና ግድያ እየተፈጸመባቸው ሲባረሩ በነበረበት ጊዜ የሰጠው መልስ አሳፋሪ፣ እንዲሁም ሙሉ በሙሉ ለስራው እና ለወንበሩ ብቃት የሌለው እና  ሊታመን የማይችል እንቆቅልሽ ነው ተብሎ ብቻ ሊታለፍ የማይችል ሳይሆን በምንም ዓይነት መልኩ ተቀባይነት የሌለው ጉዳይ ነው፡፡ እነከተማ ይፍሩን  እና እነ አክሊሉ ሀበተወልድን የመሳሰሉ ምጡቅ የዲፕሎማት ሰዎች ያፈራች ሀገር እንዴት አሁን ጃርት አብቅላ በእነርሱ ወንበር ላይ እንደ አድኃኖም እና ኃይለማርያም ያሉትን ከሙያውም ሆነ ከልምዱ ጋር የማይተዋወቁትን ብቃት የለሾች ልታስቀምጥ ትዘጋጃለች? “ከኢትዮጵያ እሳት ወደ ሳውዲ አረቢያ የመጥበሻ እረመጥ” በሚል ርዕስ ባዘጋጀሁት ትችቴ ላይ በሳውዲ አረቢያ በኢትዮጵያውያን/ት ላይ የደረሰው ግፍ በጣም እንዳስገረመው እና እንዲህ ዓይነት ነገርም ይፈጸማል የሚል ግምት እንዳልነበረው ሲናገር በመስማቴ የተሰማኝን ቁጭት ገልጨ ነበር፡፡ እንደ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አድኃኖም በዜጎቹ ላይ ሊደርስ ስለሚችል አደጋ ሊገምት የማይችል የሙያ ብቃት የለሽ ነው፡፡ እንደዚሁም ዜጎቼ በሳውዲ አረቢያ ፖሊስ በኃይል ወይም በሌላ በገፍ ቢባረሩ በምን ዓይነት መልክ ጉዳት ሳይደርስባቸው እና ሀገሬም ውርደት ውስጥ ሳትገባ መቋቋም እችላለሁ የሚለውን ማገናዘብ እና ዝግጅት ማድረግን አያውቅም፡፡ በሳውዲ አረቢያ ገዥ አካል የዜጎችን ማስወጣት ፖሊሲ ተከትሎ ቅድመ ዝግጅት እንዲደረግ ቢያንስ የስድስት ወራት ቅድመ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቶት ነበር፡፡ አድኃኖም ግን በብቃት ማጣት እና በግድየለሽነት ምክንያቶች በወገኖቻችን ላይ ያን የመሰለ ለመናገር የሚዘገንን ድርጊት እንዲፈጸምባቸው አድርጓል፡፡ (ከሳውዲ አረቢያ ዘመናዊ ባርነት በግፍ የሰሩበትን ተነጥቀው እና ከሞቱት በተጨማሪ አካለ ጎደሎ ሆነው በሺዎች ለሚቆጠሩ ለተባረሩት ወገኖቻችን በነአድኃኖም በኩል የተደረገው ነገር እጅግ በጣም አናሳ ነው፡፡) እኔን የበለጠ ያበሳጨኝ እንዲህ የሚለው የአድኃኖም ቆጥቋጭ መግለጫ ነው፣ “ኢትዮጵያ የሳውዲ ባለስልጣኖች ስለሰጡት ውሳኔ እና ስለህገወጥ ሰዎች ዝውውር መመለስ ጉዳይ ስላወጡት መመሪያ ኢትዮጵያ ታከብራለች“ በእርግጠኝነት እንዲህ ነው ያለው!!!

እኔ በግሌ በዚህ የዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ወንበር ላይ ቢያስቀምጡት የሚያመጣው ለውጥ የለውም፡፡ ኃይለማርያምን በአድኃኖም ወይም ደግሞ በሌላ መተካት ጉልቻ ቢቀየር ወጥ አያጣፍጥም ከሚለው ያለፈ የሚፈይደው እንዳችም ነገር የለም፡፡ ፕሬዚዳንት ኦባማ ማለት እንደሚወዱት “አሳማን የከንፈር ቀለም በመቀባት ለማሳመር ይሞከር ይሆናል፣ ሆኖም ግን በዕለቱ መጨረሻ ያው አሳማ ነው፡፡” እንደዚሁም ሁሉ አንድን ዘራፊ ወንበዴ እና ሌባ በማስቀመጥ ጥሩ ስም፣ ቆንጆ ቦርሳ በመስጠት በዙፋኑ ላይ ብታስቀምጠው በዕለቱ መጨረሻ ያው ዘራፊ ወንበዴ እና ሌባ ነው በዙፋኑ ላይ ተቀምጦ የምታገኘው፡፡ በተመሳሳይ ሁኔታ የዘራፊዎችን አስተዳደር በምርጫ ቀለም ቀባብተህ ምርጫ ነው ብለህ ብታቀርበው በዕለቱ  መጨረሻ ላይ ያው የዘራፊዎች አስተዳደር ነው የምታገኘው! የ2015 ምርጫ በኢትዮጵያ መልካም አስተዳደርን፣ የሰብአዊ መብቶችን መከበርን ወይም ደግሞ የህግ የበላይነት በኢትዮጵያ እንዲረጋገጥ የሚያስችል ስርዓትን የሚያመጣ ሊሆን አይችልም፡፡ ምክንያቱም ከዝንብ ማር አይቆረጥምና!

በሌላ ነጥብ ስመለከተው ጀን ፓውል “ምንም ዓይነት መውጫ የለም” በማለት እንደተናገሩት በአሁኑ ወቅት የህወሀት የዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ተፋላሚ እና በጥላቻ የተሞሉት ቡድኖች እና አስመሳዮች በመኖር እና ባለመኖር መካከል ባለ የሞት ሽረት የህልውና ትግል ላይ ይገኛሉ፡፡ ለኢትዮጵያ ህዝብ ገሀነምን ፈጥረዋል፡፡ እናም ለፈጠሩት ገሀነም ዘብ በመቆም በዘላቂነት እንዲቀጥል ይፈልጋሉ፡፡ እውነታው ሲታይ ግን የእነርሱ የፖለቲካ ኃይል እና የዘረፉት ከንቱ ሀብት ትርጉምየለሽ እንደሆነ በጥልቅ ከልባቸው ያውቃሉ ምክንያቱም በአጠቃላይ እና ፍጹም በሆነ መልኩ በኢትዮጵያ ሰፊው ህዝብ እንደተጠሉ ያውቃሉ፡፡ ህዝቡ በጣም ርካሽ በሆነ ውርደት ውስጥ እንደወሸቃቸው አሳምረው ያውቃሉ፡፡ በቅርቡ በሁለት ቁንጮ የሆኑ የገዥው አካል ባለስልጣኖች በኦዲዮ የድምጽ መቅረጫ ተቀርጾ በድረ ገጽ የተለቀቀው ሲታይ እነዚህ ባለስልጣኖች እነርሱው መርጠው እና እድገት እንዲያገኙ በማድረግ ጥሩ ዕድሎችን እንደሰጧቸው እና አብረዋቸው የሀገርን ሀብት ሲዘርፉ በቆዩት ግብረ አበሮቻቸው ለምን እንደተከዱ የሚያትተውን ቪዲዮ ብቻ ማዳመጥ ይበቃል፡፡ ከዚህ በኋላ እራሳቸውን ጨምሮ ማንንም ሊያምኑ እንደማይችሉ አውቀዋል፡፡ ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት ሁሉ ሲያሰለጥኗቸው የቆዩት አብዛኞቹ ካድሬዎች ሳይቀሩ ሁኔታዎች ሲመቻቹላቸው ካባህር ውስጥ እንዳይወጡ አድርገው ሊያሰምጧቸው እንደማይችሉ እና ጉድጓግ ከመማስ እንደማይመለሱ ተገንዝበዋል፡፡ የመለስ ትሩፋት የሚለው  “የኤርሚያስ ለገሰ መጽሐፍ“ በዋናነት የሚያሳይ አንድ ማስረጃ ነው፡፡ ያ መጽሐፍ ስለሙስና፣ ስለአቅም እጦት እና ስለሸፍጠኞች እና አስመሳዮች እርባናየለሽነት ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ በመሆኑ ለዘውድ ስልጣን ሽኩቻ ተፋላሚዎች እጅግ የሚቆጠቁጥ እና ሊቋቋሙት የማይችሉት ታላቅ ኪሳራ ሆኖባቸዋል፡፡ ሚስጥራቸው እና የሚፈጽሙት ደባም ተዘክዝኮባቸዋል፡፡ (ኤርሚያስ ለገሰ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ የገዥው አካል ሚኒስትር ዴኤታ ነበር፡፡ በአሁኑ ጊዜ በዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ በመኖር ላይ ይገኛል፡፡) ይህ መጽሐፍ ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት ውስጥ በህወሀት ንጉስ አንጋሾች እና እነርሱ እየተጠመቁ እያገለገሏቸው ባሉ የሌሎች ብሄሮች ካድሬዎች መካከል በሚደረገው ፍትጊያ ማርገቢያ በማድረግ በሀገሪቱ ውስጥ የብዙኃን ፓርቲ ስርዓት ያለ ለማስመሰል እያደረጉት ያለውን የሸፍጥ ስራ ግልጽ አድርጎ ያሳያል፡፡ የኤርሚያስ መጽሐፍ ቁንጮ በሆኑት በዙፋን ስልጣን ሽኩቻ ተፋላሚዎች እና አስመሳዮች መካከል በአዲስ ልብስ ተጀቡነው ሌላ ንጉስ ሊሆኑ እንደሚፈልጉ በግልጽ ጠቁሟማል፡፡ እንደ ኤርሚያስ መረጃ ከሆነ የገዥው አካል ቁንጮ እና ቱባ የሆኑት ባለስልጣኖች (ከሶስተኛ ደረጃ የትምህርት ማስረጃ ያገኙት፣ የውሸት ዲፕሎማ እየቀፈቀፉ በገንዘብ ለሚገዟቸው ዲፕሎማዎች እና በተጭበረበረ እና ታማዕኒነት በሌለው የፒኤች ዲ ዲግሪ አላቸው በሚባሉት አጭበርባሪ ሸፍጠኞች) እንደ ኢትዮጵያ ውስብስብ የሆነች አገር ይቅርና ይህንን የተተበተበ የውሾች የቢሮክራሲያቸውን እንኳ መምራት አይችሉም፡፡ እነርሱ ያሉት ገንዘብ ለመመንተፍ ብቻ ነው፡፡ ያንን መንትፈው መሮጥ ብቻ ነው ዋናው ተልኳቸው፡፡

በአንድ ወቅት ኢትዮጵያን ለሺህ ዘመናት ቀጥቅጦ ሲገዛ የነበር የብረት ዙፋን ነበር፡፡ የዚያ መንግስት ንጉሶች የትውልድ መብት እና የመግዛት መንፈሳዊ ኃይል አለን ይሉ ነበር፡፡ ያ ዙፋን በመጨረሻ በጥቂት ወራት ውስጥ ላይመለስ በኖ ጠፋ፡፡ በአሁኑ ወቅት የህወሀት የዘውድ ስልጣን ሽኩቻ ተፋላሚዎች ኢትዮጵያን ቀጥቅጦ ለመግዛት የትውልድ መብት እንዳላቸው እምነት አላቸው፡፡ የጠቅላይ ሚኒስትርነቱን ስልጣን በመያዝ አድሜ ዘመናቸውን ሁሉ ለመግዛት ሽር ጉድ በማለት ላይ ይገኛሉ፡፡ የእነርሱ የዘውድ ስልጣን ሽኩቻ ተፋላሚዎች ስልጣን ከመቶ ዓመት በላይ እንደሚዘልቅ በድፍረት ይናገራሉ፡፡ ባገኙት አጋጣሚ ሁሉ እኛን ለማስገንዘብ እንደሚሞክሩት በጠብመንጃ አፈሙዝ እገዛ የዘውድ ስልጣን ዙፋን የመሰረቱ መሆናቸውን ይገልጻሉ፡፡ ማንም ቢሆን በድምጽ መስጫ ወረቀት ሊያገኘው አይችልም!

ነጻነት ከጨቋኞች በነጻ በፍጹም አይገኝም፣ በተጨቋኞች መጠየቅ አለበትማርቲን ሉተር ኪንግ

=========

ኢትዮጵያ በክብር ለዘላለም ትኑር!

ህዳር 14 ቀን 2007 ዓ.ም

ከምሽቱ ኣንድ ሰዓት የአማርኛ ዜና – ዲሴምበር 17, 2014

Wednesday, December 17th, 2014

የነጻነት ታጋዮች አንዱዓለም አራጌ እስክንድር ነጋ የሺዋስ አሰፋ መልዕክት ከቃሊቲ እና ቂሊንጦ

Wednesday, December 17th, 2014
‹‹በሰላማዊ ሰልፈኛ ላይ ዱላ መሰንዘር ሽንፈት ነው›› እስክንድር ነጋ

ሰማያዊ ፓርቲ እና ሌሎች በትብብሩ ውስጥ የታቀፉ ፓርቲዎች በጠሩት የአዳር ሰልፍ ላይ የወጡ ሰላማዊ ሰልፈኞች ላይ የተወሰደውን አሳፋሪ እርምጃ ሰምቻለሁ፡፡ እርምጃው ሁለት ነገሮችን በጉልህ ያሳዬ ነበር፡፡ አንደኛ የኢህአዴግ መራሹ መንግስት ሽንፍትን ያሳየ ነው፤ ሁለተኛው ደግሞ ሰላማዊ ትግሉ እየተጠናከረ መምጣቱን ያመላከተ ነው፡፡

አንተ ባዶ እጅህን መብትህን ለመጠየቅ ስትንቀሳቀስ፣ መሳሪያ ወደታጠቀ አካል በሰላም ስትገሰግስ ባለመሳሪያው ዱላውን ከሰነዘረብህ አሸናፊው አንተ ሰላማዊው ታጋይ ነህ፡፡ በትብብሩ ሰልፍ ላይ የሆነው ይኸው ነው፡፡ አሁን ሰላማዊ ትግሉ ፍጹም ሰላማዊነቱን እንደጠበቀ መጠናከር ነው ያለበት፡፡ ሰላማዊ ትግል ላይ ልብ ማለት ያለብን ነገር አለ፤ እሱም ሰላማዊ ሆኖ መዝለቅ የሚለው ጉዳይ ነው፡፡

ሰላማዊ ታጋይ ይሰደባል፣ ይደበደባል፣ ይሞታልም፡፡ ግን ደግሞ ሰላማዊ ታጋይ አይሳደብም፣ አይደባደብም፣ አይገድልም፡፡ ይህ ከሆነ ሰላማዊ ትግል ያሸንፋል፡፡ አምባገነኖች ሰላማዊ ታጋዮችን በተለያየ መንገድ ከሰላማዊነታቸው እንዲወጡ ሊገፋፏቸው ይሞክራሉ፤ ስሜት ውስጥ በመክተትም የኃይል በትራቸውን ለማሳረፍ ይቋምጣሉ፡፡ ይህ ሴራ ሰላማዊ ታጋዮችን ሊያዘናጋቸው አይገባም፡፡

በቀደም በተደረገው ሰልፍ ላይ ድብደባው በሰላማዊ ሰዎች ላይ መፈጸሙ ለተደብዳቢዎቹ ሳይሆን ሽንፈቱ ለደብዳቢዎቹ ነው፡፡ በደረሰው ድብደባ ባፍርም፣ ባዝንም በውጤቱ ግን ደስተኛ ነኝ፤ ምክንያቱም ሰላማዊ ሰልፈኞች ሰላማዊነታቸውን አሳይተዋልና! በሰልፉ ወቅት ድብዳባ እና እስር የደረሰባቸውን የመብት ጠያቂዎች ሁሉ በርቱ ልላቸው እፈልጋለሁ፡፡ ባደረጉት ሰላማዊ እንቅስቃሴ በጣም ኮርቻለሁ፡፡ ሰላማዊና ህጋዊ ትግላችሁን ቀጥሉ ማለትም እፈልጋለሁ!

‹‹አሸናፊው ህዝብ ነው›› አንዱዓለም አራጌ

ግለሰቦች የለውጥ ሐዋርያ ሊሆኑ ይችላሉ፤ በዚያው ልክ የሚሳሳቱትም ግለሰቦች ናቸው፡፡ የግለሰቦች አስተሳሰብ ህዝባዊ ከሆነ ግን በአሸናፊው ህዝብ ዘንድ ተቀባይነት ይኖራቸዋል፡፡ ምክንያቱም አሸናፊው ህዝብ ነው፤ አሸናፊው ሀገር ነው፡፡ የሁላችንም አሸናፊነት የሚገለጸው ሀገር ከፍ ከፍ ስትል ነው፡፡ ስለዚህ ስራችን ሁሉ ሀገርን ከፍ ለማድረግ መሆን አለበት፡፡

በትብብሩ ፓርቲዎች በተጠራው ሰልፍ ላይ የሆነውን ሰምቻለሁ፡፡ በሆነው ነገር አዝኛለሁም፤ ኮርቻለሁም፡፡ ያዘንኩት በደረሰው ድብደባ እና እስር ነው፡፡ የኮራሁት ደግሞ መብታቸውን በሰላማዊ መንገድ ሊጠይቁ በድፍረት አደባባይ በወጡት ታጋዮች ነው፡፡ በእነዚህ ታጋዮች የእውነት ኮርቻለሁ፡፡

በቀጣይ ፓርቲዎች በአጋርነት መስራት አለባቸው ብዬ አምናለሁ፡፡ በተለይ በቀጣዩ ምርጫ ለመሳተፍ የሚፈልጉ ፓርቲዎች ከእጩ አቀራረብ ጀምሮ ተቀራርበው መስራት ይኖርባቸዋል፡፡ በተለይ ሰማያዊ እና አንድነት ተቀራርበው ቢሰሩ የበለጠ ውጤታማ የሚሆኑ ይመስለኛል፡፡ በተረፈ ግን በትብብሩ ሰልፍ ወቅት ጉዳት ለደረሰባቸው ሁሉ ጥንካሬን እንዲሰጣቸው እመኛለሁ፡፡ ትግላቸውንም አጠናክረው እንዲቀጥሉ አደራ እላለሁ፡፡

‹‹ቃላችሁን ጠብቃችኋልና ክብር ይገባችኋል፣ ኮርቸባችኋለሁም!›› የሺዋስ አሰፋ

ሰማያዊ ፓርቲ መርህ አለው፡፡ ያመነበትን ነገር ህጋዊና ሰላማዊነቱን ጠብቆ እንደሚፈጽም አውቃለሁ፡፡ ትብብሩ በጠራው ሰልፍ ላይም የሰማያዊ ወጣቶችና ሌሎችም ቃላቸውን ጠብቀው ሰልፍ ወጥተዋል፡፡ በእውነት በጣም ኮርቸባቸዋለሁ፡፡ እንደሁሌውም ቃላቸውን ጠብቀው ለህዝቡ መብት መቆማቸውን አይቼ ደስ ብሎኛል፡፡ እኔ በእስር ላይ ብሆንም ሌሎች የትግል ጓዶቼ ባደረጉት ነገር በጣም ነው ደስ የተሰኘሁት፡፡

ድብደባውና እስሩ የፈሪ ዱላ ነው፡፡ ኢህአዴግ በህዝብ ፊት ኪሳራን ነው ያተረፈው፡፡ ሰላምን እና ህግን ማስጠበቅ የሚቻለው በልምምጥ ሳይሆን ትክክለኛ መስመርን በመከተል ነው፡፡ በዚህ መሰረት የትግል ጓዶቼ ትክክለኛ መስመር ላይ እንደሆኑ ይገባኛል፡፡ በርቱልኝ ማለት እፈልጋለሁ፡፡ በዚህ መሰል ሰላማዊነት ነው አምባገነኖችን ማሸነፍ የሚቻለው፡፡ በነገረ ኢትዮጵያ ሪፖርተር

ከሞት በስተቀር ወደ ኋላ እሚመልሰን ምንም ሃይል የለም!

Wednesday, December 17th, 2014
Image

ነፃነት ለፍትሃዊ ምርጫ በሚል ሰማያዊ ፓርቲን ጨምሮ ዘጠኙ ፓርቲዎች በጋራ ያዘጋጁት የአንድ ወር መርሃ ግብር መቋጫው ህዳር 27 እና 28 እሚደረገው የአዳር ሰልፍ ነው ይህ የአዳር ሰልፍ ከተጠራ ወዲህ በወያኔ/ኢህአዴግ ዘንድ ከፍተኛ መደናገጥ ተፈጥሮ እንደነበር በግልፅ ሲታይ የሰነበተ ነገር ነው እስሩ እንግልቱ እና ማዋከቡ ሰልፉ አንድ ሳምንት ሲቀረው ተባብሶ የቀጠለ ሲሆን ከእሮብ ህዳር 24 ጀምሮ የነበሩትን ቀናት ላስታውሳችሁ ወደድኩ
በዚች ቀን በቅስቀሳ ላይ የነበሩ አባላቶቻችን ታሰሩብን በተለያየ አቅጣጫ ብዙ ሺህ ወረቀቶችን የበተኑ ሲሆን ብዙዎቹ በሰላም ሲመለሱ አምስት ልጆች በቁጥጥር ስር ዋሉ ወይኒ ንጉሴ እና ሚሮን አለማየሁ ማታ በመታወቂያ ዋስ የወጡ ሲሆን ማቲ ባህረ እና ሲሳይ በአሁን ሰዓትም ጉቶ ሜዳ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ወረዳ 9 በእስር ላይ ይገኛሉ
ሐሙስ ህዳር 25 በህይወቴ ካሳለፍኳቸው እማይረሱኝ ቀናቶች አንዱ ነው አስጨናቂ አስፈሪ በመጨረሻም አስደሳች ዕለት ነበር ጌች አቤሎ ብሬ ዮኒ እያስ ፍቅር ሃይሌ ወይኒ እና እሙ ያች ቀን እንዴት ትረሳለች?
አርብ 26 ቢሯችን ቀን እና ለሊት ተከቦ ነው እሚያድረው እሚውለው ወደ ቢሮ እሚገባ እና እሚወጣ ሰው ተፈትሾ ነው እሚያልፈው እኛን ቢያግቱንም ከተማዋ ግን በቅስቀሳ ወረቀት አሸብርቃ ታድራለች ትውላለች ከቀኑ ዘጠኝ ሰአት አካባቢ ወይኒ ንጉሴ እንደራሴ አካባቢ በደህንነቶች መያዟን ሰምተን ተሰባስበን ወደዛው አቀናን አገር ይያዝ አልን የሰማያዊ አርማ ያለበትን ቲሸርት በመልበሷ ነበር አፍነው ሊወስዷት ሲሉ የደረስነው ፖሊሰቹን ያፈናትን ደህንነት ይያዝልን አልን ፖሊሶቹ የኛ አባል ነው አሉን መታወቂያ ያሳይ ካለበለዚያ አንላቀቅም አልን ሰላዩ እሚናገረውን አልነበረውም በጣም ደንገጧል ፍቅረማርያም አርበደበደው በማንነትህ ስለምታፍር ነው መታወቂያ እማታወጣው አለው ከብዙ ንትርክ በኋላ ወይኒን አስመልሰን ተመለስን ከደቂቃዎች በኋላ ፍቅረ ሲወጣ እንደዛ ያርበደበደው ሰላይ በጣም ብዙ ፖሊሶችን ይዞ መጥቶ ምንም በሌለበት ድንጋይ ወርውሮ መታኝ ብሎ ያዙኝ ልቀቁኝ አለ ነገሮችን ለማረጋጋት ፍቅርን ይዘን ወደ ቢሮ ልንገባ ስንል ሁለት ሰላዮች አደባባይ ላይ በእጁ ምንም ያልያዘ ሰላማዊ ሰው ላይ ሽጉጥ አቀባበሉ ጌታነህ ሩጦ ሄዶ አንዱን ሰላይ የተቀባበለውን ሽጉጥ ከምንም ሳይቆጥረው እጁን ያዘው ፖሊሶቹ ገፈታትረው አስወጡት ፍቅረናም በግራ እና በቀኝ ሽጉጥ ደቅነው ይዘውት ሄዱ ረጅም ሰዓት ከፈጀ ንትርክ በኋላ ወደቢሮ ገባን
የነገረ ኢትዮጵያ ምክትል አዘጋጅ በላይ ማናየ እና ሳሙኤል አበበ ፍቅረ ማርያም እሚገኝበትን ለማወቅ በየእስር ቤቱ ለመፈለግ ወጡ ከቢሮአችን አቅርቢያ ያለው ስድስተኛ ፖሊስ ጣቢያ በቆጥጥር ስር እንደዋሉ ሰማን በዚቸ ቀን የመኢአድ ህዝብ ግንኙነት አቶ ተስፋሁንን ጨምሮ ብዙ አባላት ታሰሩብን የሁላችንም ስልክ በየአቅጣጫው ይጮሃል እከሌ ታሰረ እከሌ ታፈነ……. የጋዜጠኞቹ ቢሮ በዜና ተጨናንቃለች ወያኔ ከአቅሙ በላይ ሆነናበታል በዚህ ሰዓትም እሳት በሆኑት የሰማያዊ አባላት የስቃይ ማማ የሆነውን የማእከላዊ በር ጨምሮ አዲስ አበባ በቅስቀሳ ወረቀት ተጥለቀለቀች ደስታችን ወደር አልነበረውም ከሞት በቀር ምንም ነገር አያስቆመንም እያልን የተናገርነውን በተግባር እያሳየንበት ያለ ጊዜ ነበር ለሊት ስድስት ሰዓት አካባቢ እነ በላይ መጡ በራችን ከፍተኛ ቁጥር ባላቸው የመንግስት ቅጥረኞች መወረሩን ሰማን
በራችንን ቆልፈን ድምፃችንን ከፍ አድርገን እጅ ለእጅ ተያይዘን የሰማያዊ ፓርቲን መዝሙር በስሜት ስንዘምር አደርን ጠዋት ከእንቅልፋችን ስንነሳ ነበር ቁርስ የቀመስነው ማንም የርሃብ ስሜት አይሰማውም ነበር በዚህ አጋጣሚ ከኛ በላይ ሲጨነቁ ያደሩ አገር ውስጥም በውጭም ያሉ ወዳጆቻችንን ማመስገን እወዳለሁ በተለይ በውጭ አገር እሚኖሩ አገር ወዳድ ኢትዮጵያውያን ጭንቀታቸው ያስጨንቅ ነበር በየደቂቃው ነበር እሚደውሉት ሁልጊዜም ከጎናችን በመሆን እያደረጋችሁ ያላችሁት ነገር ቀላል አይደለምና እናመሰግናለን
በራችንን ሰብረው ሊገቡ እንደሚችሉ እንጠብቅ ነበር ሆኖም ከበላይ ትዕዛዝ ስላልደረሳቸው ሰላም ከተባለ በሰላም አደርን እና ያቺ እኛ በጉጉት ወያኔ ደግሞ በፍርሃት እና በስጋት ሲጠብቃት
የነበረቸው ቀን መጣች……….
በራችንን ከፍተን ስንወጣ በሩ ላይ ተለጥፈው የነበሩት ወረቀቶች በሙሉ ተገንጥለዋል አሳፋሪ መንግስት ሰሞኑን በተከታታይ ስናዳምጠው የነበረው የሰማያዊ ፓርቲ ሁለተኛ መዝሙር እስከሚመስል ድረስ ሁሌ በቢሮአችን እሚከፈተው የአብነት አጎናፍር አያውቁንም እሚለውን ዘፈን ሞቅ አድርገን በመክፈት ግቢያችንን ሞቅ ሞቅ ማድረግ ጀመርን ገና በጠዋቱ የማፍያው መንግስት ወከባ ሳያስፈራቸው በዙ ሰዎች ወደቢሮአችን መምጣት ጀምሩ ሰልፉ በተለያየ አቅጣጫ እንደሚነሳ ተነግሮ ነበር የመጀመርያው ግሩፕ መስቀል አደባባይ እንደደረሰ መረጃ ደረሰን ወዲያው መስቀል አደባባይ የደረሱ ሰዎች በሙሉ በወያኔ ቅጥረኞች እየታፋኑ እንደሆነ ሰማን እንኳን እሚታወቁት የፓርቲ አባላት ይቀረና ለራሳቸው ጉዳይ መስቀል አደባባይ የተገኙት ሰዎች በተለይ ሙስሊሞች እየታነቁ ወደተለያየ ቦታ ይወሰዱ ጀመር
በቢሮ ያለን ልጆች ተሰበሰብን እና አሁም መውጣት እንዳለብን ተነጋግረን ባነሮችን የሰማያዊ አርማዎችን ይዘን ብርሃኑ ከፊት ሜጋ ፎኑን ይዞ መፈክር እያሰማ የጣይቱ ልጆች በመከተል ድምፃችንን ከፍ አድርገን እየጮህን አሰፍስፈው ወደሚጠብቁን ጅቦች በሚገርም ድፍረት ተጠጋን አጠገባቸው እስክንደርስ መታገስ አቃታቸው ያላቸውን ሃይል በሙሉ ይጠቀሙ ጀመር በቦክስ በርግጫ በአጣና እና በያዙት የፖሊስ ዱላ ካለምንም ምርጫ ሴት ወንድ ሽማግሌ ሳይባል የጭካኔ እና የጥላቻ በትራቸውን ያሳርፉብን ጀመር በመጀመርው ዱላ ወድቄ ነበር በዚህ ሁላ ስቃይ መሃል ዱላው ሲያርፍብኝ በጣም ሚነዝር ስሜት ይሰማኝ ነበር (እኔን ብቻ መስሎኝ ነበር ምክንያቱም ብዙ ጊዜ ሰው እንኳን ስጨብጥ ስለሚንዘረኝ አሁንም እንደዛ መስሎኝ ነበር ጓደኞቼን ስጠይቅ ግን በብዛት ይህ ስሜት እንደተሰማቸው ነገሩኝ) ጎበዝ ዱላው ተቀይሮ መሆኑ ነው እንግዲህ ከደቂቃዎች በኋላ ወደ ራሴ ስመለስ ንግስት አረ ሞተች ኡኡኡ እያለች ትጮሃለች በጣም ደንግጬ ቀና ስል ምኞት እራሷን ስታለች እንደዛ ወድቃ ኩላሊቷን ደጋግሞ ይረግጣታል ለመጮህ አቅም አነሰኝ በጣም አሞኝ ነበር በዚህ መሃል ንግስትን ከመሃከላችን ፀጉሯን እየጎተተ መሬት ለመሬት እያንከባለለ አወጣት በጣም ዘግናኝ ነበር ፀጉሯ እጁ ላይ ቀርቶ ነበር ባለን አቅም መጮህ ጀመርን ሌላ የከፋ ህመም አቤል በአፍ እና በአፍንጫው ደም እየጎረፈ አረፋ እየደፈቀ መሬት ለመሬት እየጎተቱ መኪና ላይ ጫኑት በሁሉም አቅጣጫ ጩኸት እና ዘግናኝ ነገር ነው እሚታየው በወደቅንበት ሆዳችንን ደረታችንን ይረግጡን ነበር ሰው እንዴት ወገኑ እንዲህ ይጨክናል?
ወዲያው መኪና መጣ ሴቶቹ እንድንወጣ አዘዙን ፒክ አፕ ነው መኪናው እርቦናል ደክሞናል አሞናል በዚህ ላይ ሁላችንም ወደ መኪናው ስንወጣ እንደበደብ ነበር ሴቶቹ ወጥተን ካለቅን በኋላ ይልቃልን እየደበደቡ አንተ ነህ እንዲህ ያደረከው እያሉ በጣም አፀያፊ ስድብ እየሰደቡ እኛ ላይ ወረወሩት በጣም አዘንኩ ኩራትም ተሰማኝ ከፊት ሆኖ መከራን እሚቀበል መሪ ማየት ብዙም አልተለመደምና ኮራሁበት መኪና ላይ ወጥተንም ዱላው አልቆመም በዙሪያችን የከበቡን ፖሊሶች ይመቱን ቀጠለ ምኙ ትንሽ ቀና ብላልናለች ጉዞ ካሳንችስ ወደሚገኘው ስድሰተኛ ፖሊስ ጣቢያ ይቀጥላል……………………….

ቤኒሻንጉል ጉሙዝን ለመገንጠል የሽብርተኝነት ድርጊት ፈጽመዋል በሚል የተጠረጠሩ ተከሰሱ Ethiopia formally charges 10 men in attempting to separte Benshangul Gumuz region and disrupt construction of Renissance dam

Wednesday, December 17th, 2014

ተጻፈ በ  

-የህዳሴውን ግድብ ግንባታ ለማስተጓጐል ከፍተኛ ጥረት ማድረጋቸው ተጠቁሟል በታምሩ ጽጌ

በኤርትራ መንግሥት ድጋፍ ኤርትራ ውስጥ የተለያዩ ወታደራዊና ፖለቲካዊ ሥልጠናዎችን በመውሰድ፣ ኢትዮጵያ ውስጥ የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈጸም በማቀድና በመዘጋጀት፣ የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልልን ለመገንጠል የሽብርተኝነት ድርጊት ፈጽመዋል በሚል በተጠረጠሩ አሥር የክልሉ ነዋሪዎች ላይ ታኅሳስ 7 ቀን 2007 ዓ.ም. ክስ ተመሠረተ፡፡

በፌዴራል ዓቃቤ ሕግ ተሰናድቶ በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት 19ኛ ወንጀል ችሎት ክስ የተመሠረተባቸው ተጠርጣሪዎች አብዱልዋሀብ መኸዲ (በሌለበት)፣ አብዱራህማን ናስር (በሌለበት)፣ ኩርፊል ጅማ፣ ያሲር ጃባላ፣ ኢማም አብዱራዛቅ፣ ደፈአላ መሐመድ፣ አደም በደዊ፣ ሙድወኪል ከማል፣ አልፋዮድ በዳናና አዜን አህመድ ናቸው፡፡ 

ተጠርጣሪዎቹ በሰው ሕይወት፣ በአካልና በንብረት ላይ የተለያዩ ጉዳቶች ማድረሳቸውን ክሱ ያስረዳል፡፡ በመንግሥት ላይ ተፅዕኖ ለማሳደር ኅብረተሰቡን ለማስፈራራት፣ የአገሪቱን መሠረታዊ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ፣ ሕገ መንግሥታዊና ማኅበራዊ ተቋማትን ለማናጋትና ለማፈራረስ ራሱን የቤኒሻንጉል ሕዝቦች ነፃ አውጭ ንቅናቄ (ቤሕነን) ብሎ በሚጠራው በሽብር ተግባር ላይ በተሰማራ ድርጅት ውስጥ ሆነው ሲንቀሳቀሱ እንደነበር ክሱ ያብራራል፡፡ 

አብዱልዋሀብ መሀዲ የተባለው ተጠርጣሪ ከ1999 ዓ.ም. ጀምሮ ከግብረ አበሮቹ ጋር በመሆን ቤሕነን የሚባለውን ሕገወጥ ድርጅት በማቋቋምና በሊቀመንበርነት ከመምራቱም በተጨማሪ፣ ኤርትራ ውስጥ ሆኖ የተለያዩ የፖለቲካ ሥልጠናዎችንና የሽብር ተልዕኮዎችን ሲሰጥ መቆየቱ በክሱ ተጠቅሷል፡፡

ተጠርጣሪው ከሌሎች ግብረ አበሮቹ ጋር በመሆን ኤርትራ ውስጥ በሚገኘውና ‹‹ሀሆና›› በሚባለው ወታደራዊ ማሠልጠኛ በመግባት፣ ከሁለት እስከ ስድስት ወራት ሥልጠና መውሰዳቸው በክሱ ተገልጿል፡፡ የመሣሪያዎች አጠቃቀም፣ የወታደራዊ አካል ብቃትና የፀረ ተሽከርካሪ ፈንጂ ማጥመድ ሥልጠናዎችን መውሰዳቸውንም ክሱ አክሏል፡፡ 

ተጠርጣሪዎቹ ወደ ኢትዮጵያ በመግባት በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ጥቅምት 15 ቀን 2006 ዓ.ም. ሸርቆሌና አልቤሮ በተባሉ አካባቢዎች በሚገኘው፣ ዱምድ አቤ ተብሎ በሚጠራ መንገድ ላይ ፀረ ተሽከርካሪ ፈንጂዎችን በማጥመዳቸው፣ ጥቅምት 26 ቀን 2006 ዓ.ም. 12 ሰዎችን ጭኖ ከሸርቆሌ ወደ አስቢሮ ይጓዝ የነበረ ሚኒባስ ላይ የፍንዳታ ጉዳት በማድረስ ሦስት ሰዎች ወዲያውኑ እንዲሞቱና በዘጠኝ ተሳፋሪዎች ላይ ከባድ የአካል ጉዳት እንዲደርስ ማድረጋቸውን ክሱ ያስረዳል፡፡

የክልሉን መንገዶች በማጥናትና ፈንጂዎችን በማጥመድ ከፍተኛ አደጋ እንዲደርስና የንፁኃን ሰዎች ሕይወት እንዲጠፋ ከማድረጋቸውም በተጨማሪ፣ ተጠርጣሪዎቹ ወደ ታላቁ የህዳሴ ግድብ የሚሄዱ ተሽከርካሪዎችን በማስቆም፣ የመከላከያ ሠራዊት አባላትንና ሌሎች ሲቪል ሰዎችን መግደላቸውን ክሱ ይገልጻል፡፡ 

ተጠርጣሪዎቹ ከሁለተኛው ተጠርጣሪ አብዱራህማን ናስር ከሚኖርበት ሰሜን ሱዳን በኩል በኢትዮጵያና በሱዳን ድንበር ደማዚን አሻራ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ በመገናኘት፣ የተለያዩ የሽብር ተልዕኮ ማስፈጸሚያ የጦር መሣሪያዎችን፣ ለምግብና የተለያዩ ወጪዎች የሚሆን ገንዘብ ይቀባበሉ እንደነበር ክሱ ያስረዳል፡፡ 

ተጠርጣሪዎቹ በሚያዚያ ወር 2006 ዓ.ም. ወደ ታላቁ የህዳሴ ግድብ የሚወሰደውን መንገድ በድንጋይ በመዝጋት፣ ከአሶሳ ከተማ ወደ ግድቡ 28 ሰዎችን ጭኖ ይጓዝ የነበረ የመከላከያ ሠራዊት ተሽከርካሪን በማስቆምና በማስወረድ፣ በአካባቢው በነበረ ጫካ ውስጥ በማስገባት፣ ሦስተኛው ተጠርጣሪ በጥይት ደብድቦ እንደገደላቸውና የያዙትን ገንዘብ እንደወሰዱ ክሱ ይገልጻል፡፡ ተሽከርካሪውንም ከራሱ ቤንዚን ስበው በማርከፍከፍ እንዳቃጠሉት ክሱ ያብራራል፡፡ 

ተጠርጣሪዎቹ የሽብር ተልዕኮ ለመፈጸም ቆርጠው በመነሳታቸው በተለያዩ ጊዜያት መንገድ በመዝጋትና ተሽከርካሪዎችን በማስቆም፣ ተሳፋሪዎችን በጥይት ደብድበው በመግደል፣ እንዲሁም የተወሰኑ ሰዎችን እጃቸውን ወደኋላ በማሰር፣ በድንጋይና በዱላ በመደብደብና አንገታቸውን በመቆልመም የግድያ ወንጀል መፈጸማቸውን ክሱ ያስረዳል፡፡ 

የመከላከያ ሠራዊት በደረሰው ጥቆማ መሠረት ባደረገው ከበባ ለ30 ደቂቃ ያህል ተኩስ ከተለዋወጡ በኋላ ሁለት ተጠርጣሪዎች ተገድለው፣ ሌሎቹ በቁጥጥር ሥር መዋላቸውን ክሱ ያስረዳል፡፡ ሁሉም ተጠርጣሪዎች በተጠረጠሩበት የሽብርተኝነት ወንጀል ክስ ተመሥርቶባቸዋል፡፡    

Receive Ethiopian News and Videos by email. Sign up for Email alerts ትኩስ እና ሰበር ዜና፣ በብዛት የታዩ ቪድዮዎችን፣ ድራማዎችን፣ሙዚቃዎችን፣ ጠቃሚ ምክሮችን እና አስገራሚ ታሪኮችን በኢሜል አድራሻዎ እንልካለን። ኢሜሎን ያስመዘግቡ።

ሰው ለመግደል የሞከረው በ14 ዓመት ተቀጣ Man sentenced to 14 years for attempted murder

Wednesday, December 17th, 2014

የፌዴራሉ ዐቃቤ ሕግ በቂም በቀል ተነሳስቶ፤ ሰውን ለመግደል በማሰብ የግል ተበዳይን በመስታወት ስባሪ ደጋግሞ ሆዱን በመውጋት የሆድ ዕቃ ጉዳት፣ የግራ ጆሮ ማቁሰል፣ የማጅራት ግዝገዛና በቀኝ እጅ ላይ ወግቶ ከፍተኛ ጉዳት አድርሷል ሲል በመሰረተበት ክስ ጥፋተኛ ሆኖ በመገኘቱ በ14 ዓመት ፅኑ እስራት እንዲቀጣ ሲል የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት 10ኛ ወንጀል ችሎት ባሳለፍነው አርብ ህዳር 26 ቀን 2007 ዓ.ም ወሰነ።

እንደ ዐቃቤ ሕግ የክስ መዝገብ ከሆነ፤ ተከሳሽ አቶ እንዳለ ወልዴ አበጋዝ ሰውን ለመግደል አስቦ ሐምሌ 11 ቀን 2005 ዓም በግምት ከጠዋቱ ሶስት ሰዓት አካባቢ፤ በአዲስ ከተማ ክፍለ ከተማ ቀበሌ 04/05 ክልል ውስጥ ልዩ ቦታው ሻውልደማ ትምህርት ቤት ተብሎ ከሚጠራው ስፍራ የግል ተበዳይ አቶ ሽመርጋ ገዳን ጨካኝነቱን በሚያሳይ ሁኔታ ደጋግሞ በመስታወት ስባሪ በመውጋት፤ አንደኛ ትንሹን አንጀት በመቆራረጥና የሆድ ዕቃ ጉዳት በማድረስ፤ ሁለተኛ በግራ ጆሮው ላይ በመውጋት እና በቀኝ እጅ ላይ በመወጋት ያቆሰለና ጉዳት ያደረሰ በመሆኑ እንዲሁም የግል ተበዳይን ማጅራት በመገዝገዝ ያቆሰለ በመሆኑ በፈፀመው ከባድ የሰው መግደል ሙከራ ወንጀል ተከሷል ይላል።

ዐቃቤ ሕግ የሰውና የሰነድ ማስረጃዎችን ለችሎቱ በማቅረብ ያስረዳ ሲሆን፤ ተከሳሽ በበኩሉ የተመሰረተበትን ክስ በሚገባ ሊከላከል ባለመቻሉ ጥፋተኛ ተብሏል።

     የግራ ቀኙን ክርክር የመረመረው የፌዴራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት 10ኛ ወንጀል ችሎት ድርጊቱ በሙከራ የቀረ መሆኑን ከግምት ውስጥ በማስገባት ዐቃቤ ሕግ ያቀረበውን የሞት ቅጣት ጥያቄ ወደጎን በመተው በ14 ዓመት ፅኑ እስራትና ለ5 ዓመት በሚደርስ ከማህበራዊ መብቶቹ እንዲታገድ ሲል የቅጣት ውሳኔውን አስተላልፏል።

Receive Ethiopian News and Videos by email. Sign up for Email alerts ትኩስ እና ሰበር ዜና፣ በብዛት የታዩ ቪድዮዎችን፣ ድራማዎችን፣ሙዚቃዎችን፣ ጠቃሚ ምክሮችን እና አስገራሚ ታሪኮችን በኢሜል አድራሻዎ እንልካለን። ኢሜሎን ያስመዘግቡ።

የማይረሱ የፕሬስ ውጤቶች-2

Tuesday, December 16th, 2014



ጸሐፊ፡ አፈንዲ ሙተቂ
----
“የማይረሱ የፕሬስ ውጤቶች” በሚል ርዕስ አንድ ጽሑፍ አቅርቤ ነበረ፡፡ በዚያ ጽሑፍ በመንግሥት ሲታተሙ የነበሩትን ጋዜጦችና መጽሔቶችን ነበር የዳሰስነው፡፡ በዚህኛው ክፍል ደግሞ በግል አሳታሚዎች አማካኝነት ሲታተሙ የነበሩትን መጽሔቶች እንዳስሳለን፡፡ ታዲያ በግል የተመሰረቱት የፕሬስ ውጤቶች እጅግ በርካታ በመሆናቸው ሁሉንም ማዳረስ አንችልም፡፡ ስለዚህ ታዋቂ የሆኑትን ብቻ  እንጠቃቅስና የቀረ ነገር ካለ ወደፊት እንመለስበታለን፡፡

1.       “ኢትዮጵያን ኦብሰርቨር” እና “አዲስ ሪፖርተር” መጽሔቶች


በቀዳማዊ ኃይለሥላሤ ዘመነ-መንግሥት በእንግሊዝኛ ይወጡ የነበሩ መጽሔቶች ናቸው፡፡ መጽሔቶቹን ሲያነቡ የነበሩ ሰዎች በይዘታቸውም ሆነ በስነ-ጽሑፋዊ ውበታቸው በጣም ያደንቋቸዋል፡፡ በመጽሔቶቹ ላይ ይጽፉ ከነበሩት ጸሐፍት መካከል አብዬ መንግሥቱ ለማ እና ዳኛቸው ወርቁ ይጠቀሳሉ፡፡

2.     “መነን” መጽሔት

1950ዎቹ መጨረሻ እስከ 1960ዎቹ መጀመሪያ ድረስ ይታተም የነበረ የአማርኛ መጽሔት ነው፡፡ የመጽሔቱ ዋና አዘጋጅ በዓሉ ግርማ ሲሆን ስብሐት ገ/እግዚአብሄርን ጨምሮ ሌሎች ታዋቂ ጸሐፍት ይሳተፉበት ነበር፡፡

3.     “ጸደይ” መጽሔት
የየካቲት 1966 የአብዮት ፍንዳታን ተከትሎ የተመሰረተ የግል መጽሔት ነው፡፡ መጽሔቱ በዘመኑ የሶሻሊስት ርዕዮተ-ዓለም ትንተና እና በማህበራዊና ኪነ-ጥበባዊ ጉዳዮች ላይ ያተኮረ ነው፡፡ በተጨማሪም ለየት ያሉ ኩነቶችን በ“ካርቱን” ስዕል ማሳየት የጀመረው እርሱ ይመስለኛል (እርግጠኛ አይደለሁም)፡፡

 “ጸደይ” የዘመኑ መንግሥት ከሚከተለው የፖለቲካ መስመር አኳያ የተቃኘ ነው፡፡ በመሆኑም በዚያ ዘመን የነበሩ በርካታ አንባቢያን “ጸደይ”ን በአድርባይነት ይተቹታል፡፡ ሆኖም መጽሔቱ እስከ አሁን ድረስ በተወዳጅነታቸው የሚጠቀሱ ጽሑፎችንም አስተናግዷል፡፡ ለምሳሌ ጋሼ ስብሐት ስለ“አጋፋሪ እንደሻው” መጻፍ የጀመረው በዚያ መጽሔት ላይ ነው፡፡ “ዔሊን ድንጋይ ያለበስክ” የሚለው አጭር ወግም በዚሁ መጽሔት ላይ መውጣቱን አስታውሳለሁ (እኔ የዚያ ዘመን አንባቢ አይደለሁም፡፡ አሁን የምላችሁን ጽሑፍ ያነበብኩት በ1980ዎቹ ውስጥ ነው)፡፡

4.     “ጎህ መጽሔት”      

የርዕዮተ-ዓለም ይዘት ያላቸውን ጽሑፎች ነው የሚያስተናግደው፡፡ ይሁንና የፖለቲካ መስመሩ በዘመኑ ታዋቂ ከነበረውና “ኢህአፓ” ከተሰኘው ህቡእ ፓርቲ አኳያ የተቃኘ ነው፡፡ በመሆኑም “ጎህ” በህትመት ብዙ መሰንበት አልቻለም (ህትመቱ ከሶስት እትሞች በኋላ የተቋረጠ ይመስለኛል)፡፡

ታዲያ “ጎህ” በዚያች ትንሽ ጊዜ ውስጥ ከፍተኛ መነጋገሪያ ለመሆን በቅቷል፡፡ በተለይም የጆሴፍ ስታሊን የህይወት ታሪክ በማስመልከት በጸደይ መጽሔት ላይ በወጣ ጊዜ ጎሕ መጽሔት ጽሑፉን በመቃወም ስታሊንን እየወቀሰ የሰጠው ምላሽ ከጸደይ ጋር ጦርነት ውስጥ ከትቶት ነበር፡፡ በዚህም የተነሳ የጸደይ መጽሔት ጸሐፊዎች ጎህን “አናርኪስት” እስከማለት ደርሰዋል፡፡

በጎህ መጽሔት ላይ ይጽፉ ከነበሩት ታዋቂ ሰዎች አንዱ የኢህአፓ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባል የነበረው ዮሐንስ ብርሃኔ ነው (ዮሐንስ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ አስተማሪ የነበረ ሲሆን በመጋቢት ወር 1969 በአቃቂ ኬላ ላይ ተገድሏል)፡፡ በነገራችን ላይ ጎሕ ከደርግ መንግሥት ውድቀት በኋላ በ1984 መጨረሻ ላይ እንደገና መውጣት ጀምሮ ነበር፡፡ ነገር ግን በገበያ ውስጥ ብዙም ሊቆይ አልቻለም፡፡ ከዚያም ከዘጠኝ ዓመታት በኋላ (በ1993) “ጎህ” የተሰኘ መጽሔት ተጀምሯል፡፡ ሆኖም ይህኛውም መጽሔት ከሁለት ዓመታት ቆይታ በኋላ ተዘግቷል፡፡

5.     “ቢላል”


በኢትዮጵያ ሙስሊሞች ጉዳይ ላይ በማተኮር የሚዘጋጅ ሲሆን በ1966 የአብዮት ፍንዳታ ወቅት ነው መታተም የጀመረው፡፡ ነገር ግን ከሁለት እትም በላይ ሳይራመድ ጠፋ፡፡ ከአስራ አራት ዓመታት በኋላ በመስከረም ወር 1985 በዚሁ ስም አዲስ መጽሔት መዘጋጀት ጀመረ፡፡ ይሁንና የኋለኛው “ቢላል” ከድሮው ጋር ተመሳሳይ ስያሜ ከመያዙ ውጭ አሳታሚያቸው አንድ አይደለም (የ1985ቱ “ቢላል” በነጃሺ አሳታሚ አማካኝነት ነበር የሚዘጋጀው)፡፡

ከሁለቱ “ቢላል” መጽሔቶች መካከል በአንባቢያን ዘንድ ልዩ ትውስታን ጥሎ ያለፈው የ1985ቱ “ቢላል” ነው፡፡ የዚህ መጽሔት ዋና አዘጋጅ ታዋቂው የኢትዮጵያ የእስልምና ሊቅ ሐጂ ሙሐመድ ወሌ ነበሩ፡፡ በ1987 በአንዋር መስጊድ ረብሻ ሲነሳ የ“ቢላል”ም ህትመት ተቋርጧል፡፡

6.     “እፎይታ”

በ1984 የፕሬስ አዋጅ ሲታወጅ ለመጀመሪያ ጊዜ የታተመው የግል መጽሔት “እፎይታ” ነው፡፡ አሳታሚው “ፋና ዴሞክራሲ አሳታሚ” ይባላል፡፡ ለረጅም ጊዜ የመጽሔቱ ዋና አዘጋጅ ሆኖ ያገለገለው ደግሞ ተስፋዬ ገብረአብ ነው (ተስፋዬ በመጽሔቱ ላይ በአዘጋጅነት የተጠቀሰው “ዋለልኝ ብርሃነ” በሚል ስም ነበር)፡፡ ይሁንና መጽሄቱ “ነጻ ነኝ” ቢልም አብዛኛው አንባቢ የኢህአዴግ ልሳን ይለው ነበር፡፡ በእርግጥም መጽሔቱ የኢህአዴግ መስመር ተከታይ እንደነበረ ከጽሑፎቹ መረዳት ይቻላል፡፡ ተስፋዬ ገብረአብ ባሳተመው የጋዜጠኛው ማስታወሻም ይህንኑ አምኖ ነበር፡፡ የኢህአዴግ አባላት መጽሔቱን በትዕዛዝ ይገዙት የነበረ መሆኑም ሌላው አስረጂ ነው፡፡

   “እፎይታ” መታተም ሲጀምር በደርግ ዘመን በተፈጸሙ የቀይ ሽብር ወንጀሎች፣ በዓለም አቀፍ ጉዳዮችና በኪነ-ጥበባት ጉዳዮች ላይ ስለሚያተኩር  በርካታ አንባቢያን ነበሩት፡፡ በዝግጅቱም የሺጥላ ኮከብ፣ ደረጄ ደስታ፤ ስብሐት ገብረ እግዚአብሄር እና አረፈዓይኔ ሐጎስን የመሳሰሉ ደራሲዎችና ጋዜጠኞች ይሳተፉ ነበር፡፡ በመጽሔቱ የታተሙ በርካታ መጣጥፎችና አጫጭር ልብ-ወለዶች “እፍታ” በተሰኙት ተከታታይ መድብሎች ተሰባስበዋል፡፡
 
“እፎይታ” ከ1987 በኋላ ድሮ በነበረበት ይዘት መቀጠል አልቻለም፡፡ በመሆኑም የአንባቢዎቹ ቁጥር ከጊዜ ወደ ጊዜ ቀንሷል፡፡ ቢሆንም በመንግሥታዊዎቹ “አዲስ ዘመን” እና “ኢቴቪ” የማይዘገቡ ወቅታዊ ጉዳዮችን በብቸኝነት እንዲያስተናግድ ስለሚደረግ እስከወዲያኛው ድረስ በአንባቢ እጦት ድርቅ አልተመታም፡፡

7.     “ሩሕ”

“ዩሬካ” በሚባል አሳታሚ ድርጅት አማካኝነት በሚያዚያ 1984 ነው መታተም የጀመረው፡፡ የመጽሔቱ ዋና አዘጋጅ ጋሽ ጳውሎስ ኞኞ ነው፡፡ ሆኖም ጳውሎስ ከጥቂት እትሞች በኋላ (በ1984 ክረምት ወራት) ሞቷል፡፡
በመጽሔቱ ላይ ከሚጽፉ ብርዕተኞች መካከል “ሱልጣን ኢንሻ አላህ” የተባለው ጸሐፊ ይጠቀሳል፡፡ ይህ መጽሔት በ1985 ከተቋረጠ በኋላ በ1993 እንደገና አንሰራርቷል፡፡ ነገር ግን በዚህኛውም ጊዜ ብዙ ሳይጓዝ ተቋርጧል፡፡ “ሩሕ” መጽሔት በደንብ የሚታወሰው የሼኽ ሑሴን ጂብሪልን ትንቢታዊ ግጥሞች ለመጀመሪያ ከአንባቢያን ጋር በስፋት ያስተዋወቀ በመሆኑ ነው፡፡

8.     “ጦቢያ”

በታዋቂው ጋዜጠኛ ሙሉጌታ ሉሌ አማካኝነት በ1984 የተጀመረ ነው፡፡ “ጦቢያ”ን ለየት የሚያደርገው በሚያዚያ 1984 ከተጀመሩት የነጻ ፕሬስ ውጤቶች መካከል ሳይቋረጥ እስከ መስከረም 1998 ድረስ ለመጓዝ የቻለ ብቸኛ መጽሔት መሆኑ ነው፡፡ በመጽሔቱ ላይ ይጽፉ ከነበሩት ብዕርተኞች መካከል ጸጋዬ ገብረመድህን አርአያ፣ ስንሻው ተገኘ እና ሐሰን ዑመር አብደላ በጣም ይታወሳሉ፡፡

በጦቢያ መጽሔት ከወጡት ጽሑፎች መካከልም ዶ/ር መረራ ጉዲና በኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ ዙሪያ የጻፏቸው ተከታታይ ጽሑፎችና በ1953ቱ የታህሳስ ግርግር ዙሪያ የተጠናቀረው ታሪካዊ ዘገባ ይጠቀሳሉ፡፡ በ1987 አጋማሽ ላይ በጄኔቭ የኢትዮጵያ አምባሳደር ከነበሩት ጓድ ካሳ ከበደ ጋር የተደረገው ቃለ-መጠይቅም የመጽሔቱን ተፈላጊነት በእጅጉ አንሮት ነበር፡፡ 

9.     “ሳሌም”

በኢትዮጵያ ታሪክ ከተከሰቱ የምንጊዜም ተወዳጅ መጽሔቶች አንዱ ነው፡፡ “ሳሌም” በአቀራረቡ ሚዛናዊ በመሆኑ በርካታ ደንበኞች ነበሩት፡፡ እንዲሁም ለግል መጽሔቶች ባልተለመደ ሁኔታ የትኛውንም አካል አነጋግሮ ዘገባ ይሰራ ነበር፡፡ የመንግሥት ባለስልጣናት ለሳሌም መረጃና ቃለ-መጠይቅ ይሰጡ ነበር፡፡ የተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅቶችም እንደዚያው!!

ሳሌም መጽሔት በአንባቢያን ዘንድ በጣም የሚታወሰው በሁለት ነገሮች ነው፡፡ አንደኛው በወሩ ውስጥ አነጋጋሪ በሆነ ጉዳይ ዙሪያ የግራና የቀኝ ምንጮችን እያነጋገረ የሚያቀርበው “አቢይ ርዕስ” ነው፡፡ የዚህ ዘገባ አጻጻፍ ከብዙ ዓመታት በኋላ “አዲስ ነገር” ጋዜጣ ይዞት ከመጣው “ፊቸር ጽሑፍ አጻጻፍ” ጋር ተመሳሳይ ነው፡፡ ልዩነቱ ሳሌም መጽሔት ከዋናው ዘገባ አጠገብ ፎቶግራፎችንና ጉዳዩ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር የተደረጉ አጫጭር ቃለ-ምልልሶችን የሚያክል መሆኑ ነው፡፡

  በሌላ በኩል ሳሌም መጽሔት ታዋቂ የፖለቲካ ሰዎችን፣ ምሁራንንና አርቲስቶችን እየጋበዘ በሚሰራቸው ልዩ ቃለ-መጠይቆችም ይታወሳል፡፡ ሳሌም ካስተናገዳቸው ቃለ-መጠይቆች መካከል የኦነግ ም/ሊቀመንበር ከነበሩት አቶ ሌንጮ ለታ፣ ከቀድሞው የደህንነት ሚኒስትር ኮ/ል ተስፋዬ ወልደሥላሤ፣ ከቀድሞው ጠ/ሚኒስትር ፍቅረ ሥላሤ ወግደረስ፣ የደርግ ከፍተኛ ባለስልጣናት ከነበሩት ኮ/ል ደበላ ዲንሳና ዶ/ር ዓለሙ አበበ እንዲሁም ከአርቲስት ሙሉቀን መለሠ ጋር የተደረጉት ይጠቀሳሉ፡፡ “ሳሌም” በ1986 መጨረሻ ላይ ለጊዜው ባላወቅኩት ምክንያት ተዘግቷል፡፡ በመጽሔቱ ላይ በዘጋቢነት ይሰሩ ከነበሩት መካከል የአሁኑ አርቲስት ሰይፉ ፋንታሁን ይጠቀሳል፡፡

10.    “አሌፍ”

1985/86 ከሳሌም ቀጥሎ ሰፊ ተነባቢነት የነበረው መጽሔት ነው፡፡ በአቀራረቡም ከሳሌም ጋር የመመሳሰል ነገር ይታይበት ነበር፡፡ በተለይ የመጽሔቱ “ዐቢይ ርዕስ” አጠር ከማለቱ በስተቀር ከሳሌም የ“ፊቸር ዘገባ” ጋር ተመሳሳይ ነው፡፡ በአሌፍ የሚታየው የተለየ ነገር ቢኖር ከዋናው ዘገባ አጠገብ ከርዕሱ ጋር የሚሄዱ አነጋጋሪ ጽሑፎችን የሚያክል መሆኑ ነው፡፡

የአሌፍ መጽሔት ባለቤት አቶ ብርሃነ መዋ ነበሩ፡፡ ዋና አዘጋጁ ደግሞ አሁን የቪ.ኦ.ኤ ዘጋቢ ሆኖ የሚሰራው መለስካቸው አመሀ ነው፡፡ በዘጋቢነት (ሪፓርተርነት) ይሰሩ ከነበሩት መካከልም አሁን የሸገር ኤፍ.ኤም ታዋቂ ሰው የሆነችው ጋዜጠኛ መአዛ ብሩ ትጠቀሳለች፡፡
ይህ መጽሄት ስለኢህአፓ ጉዳይ እየደጋገመ ይጽፍ ነበር፡፡ በ1986 ለመዘጋት የበቃው በዚሁ ምክንያት ነው፡፡

11.     “ሪፖርተር” መጽሔት

የአማረ አረጋዊ ኩባኒያ በሆነው ሚዲያና ኮሚኒኬሽን ሴንተር የሚዘጋጅ ወርሃዊ መጽሔት ነበረ፡፡ የመጽሔቱ ዋና አዘጋጅ እሸቴ አሰፋ  ሲሆን ከመጽሔቱ ከፍተኛ አዘጋጆች መካከል ኋላ ላይ የአዲስ ነገር ጋዜጣ ማኔጂንግ ኤዲተር የሆነው መስፍን ነጋሽ ይጠቀሳል፡፡

 ሪፖርተር በመጽሔትነቱ ከሪፖርተር ጋዜጣ በጣም ይለያል፡፡ ሪፖርተር ጋዜጣ ብዙ ገጽ ቢኖረውም አብዛኛው ክፍል በማስታወቂያ የተያዘ ነው፡፡ የንባብ ጥማት ላለው ሰው ብዙም አርኪ የሚባል አይደለም፡፡ ሪፖርተር መጽሔት ግን በመረጃና በምርምር የተደገፉ አነጋጋሪ፣ አከራካሪ እና አወያይ ጽሑፎችን ይዞ ይወጣ ስለነበረ በተለይም በምሁሩ ክፍል ከፍተኛ ተነባቢነት ነበረው፡፡ በሪፖርተር መጽሔት ከወጡ ጽሑፎች መካከል ኤርትራ “ናቅፋ” የተባለውን ገንዘብ በስራ ላይ ባዋለችበት ወቅት የተጠናቀረው ዘገባ፣ የኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት በፈነዳበት ጊዜ የተጠናቀረ ዘገባ፣ እነ ተወልደ ወልደማሪያም ከህወሐት ተገንጥለው በወጡበት ወቅት “ቦናፓርቲዝም” በሚል ርዕስ የወጣው አነጋጋሪ ዘገባ፣ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ከኦህዴድ በወጡበት ጊዜ የተጠናቀረው ቃለ-ምልልስ፣ በጋምቤላው ግጭት ዙሪያ የተጠናቀረው ሪፖርታዥ በከፍተኛ ደረጃ ተነበዋል፡፡ በመጽሔቱ ላይ መጣጥፎችን ከሚያቀርቡ ብዕርተኞች መካከል የኢህዴን/ብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ አባል የነበረው መዝሙር ፈንቴ ይጠቀሳል፡፡

ሪፖርተር እስከ 1997 መግቢያ ድረስ በህትመት ላይ እንደነበረ አስታውሳለሁ፡፡ መጽሔቱ መቼ እንደተቋረጠና በምን ምክንያት እንደተቋረጠ ግን ትክክለኛ መረጃ የለኝም፡፡

12.     “ኢትኦጵ”


በሰኔ ወር 1991 የተጀመረ የግል መጽሔት ነው፡፡ መጽሔቱ በተለይ በመረጃ ስፋትና ጠለቅ ባለ ትንታኔው ይታወሳል፡፡ ታሪክ-ነክ ጉዳዮችንም እየቆሰቆሰ ብዙ አንባቢያንን በማፍራቱም ይታወቃል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋር በብርቱ የተቋሰሉ ታዋቂ የፖለቲካ ሰዎች ይጽፉበት ስለነበረ ከፍተኛ ተፈላጊነት ነበረው፡፡ ለምሳሌ እነ አቶ እያሱ አለማየሁ፣ አቶ አሰፋ ጫቦ፣ አቶ አብርሃም ያየህ፣ አቶ ጌታቸው ጋረደው የመሳሰሉት የፖለቲካ ሰዎች በርካታ ጽሑፎቻቸውን አቅርበውበታል፡፡ የገጣሚ ሀይሉ ገብረዮሐንስ (ገሞራው) እና የህወሐት ቁልፍ ሰው የነበረው የብስራት አማረ (ከኮሎምበስ-ኦሃዮ) ተከታታይ ጽሑፎችም ተስተናግደውበታል፡፡

በሌላ በኩል “ኢትኦጵ” መጽሔት በህትመት ኢንዱስትሪው የሚታወስበት አንድ ታሪክ አለው፡፡ ይህም ታዋቂና ዝነኞች ብቻ የመጽሔት እንግዳ የሚደረጉበትን ልማድ በመስበር በዝቅተኛ ኑሮ ውስጥ ለሚገኙት የህብረተሰብ ክፍሎች ቃለ-መጠይቅ የማድረግ ልማድን ማስተዋወቁ ነው፡፡ እነዚህ ቃለ-መጠይቆች “መንገድ” በተሰኘው አምድ ይስተናገዱ ነበር (እኔ ኢትኦጵን ማንበብ የምጀምረው “መንገድ” ከተሰኘው ዓምድ ነበረ)፡፡ “ኢትኦጵ” ከምርጫ 1997 ግርግር ጋር በተያያዘ በመስከረም ወር 1998 ተዘግቷል፡፡

13.    “አዲስ ጉዳይ”

ይህ መጽሔት በ1998 ገደማ ሲጀመር “ሮዝ” የሚል ስም ነው የነበረው፡፡ በ2003 ደግሞ “አዲስ ጉዳይ” የሚለውን ስያሜ ያዘ፡፡መጽሔቱ በጅምሩ ላይ በኪነ-ጥበብና ማህበራዊ ጉዳዮች ዙሪያ ያተኩር ነበር፡፡ “አዲስ ጉዳይ” በሚል ስም መዘጋጀት ከጀመረ በኋላ ግን ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያው ጉዳዮችን ጨምሮ ሁሉንም ዘርፎች የሚዳስስ ሆኗል፡፡ በመጽሄቱ ላይ ስም ያላቸው ምሁራንና ታዋቂ ወጣት ጸሐፍት የሚሳተፉ ከመሆናቸው የተነሳ በአጭር ጊዜ ውስጥ ሰፊ አንባቢያንን ለማፍራት በቅቷል፡፡ “አዲስ ጉዳይ” የሚታወስበት ሌላኛው ነገር ደግሞ መጽሔቶች በወር ብቻ የሚዘጋጁበትን የረጅም ጊዜ ልማድ ሰብሮ የአስራ አምስት ቀን እና ሳምንታዊ ህትመትን ማስተዋወቁ ነው፡፡
*****
ከላይ ከጠቀስኳቸው መጽሔቶች በተጨማሪ መስታወት፣ ማለዳ፣ አእምሮ፣ አቢሲኒያ፣ ሉሲ፣ ገዳ፣ የአፍሪካ ቀንድ፣ ህብር፣ ለዛ፣ ምኒልክ፣ ልሳነ-ህዝብ፣ ኮከብ፣ ማሕሌት፣ ዜጋ፣ ወዘተ… የተባሉ መጽሔቶችም በሀገራችን ይታተሙ ነበር፡፡ አሁን ግን አንዳቸውም የሉም፡፡ በህትመት ላይ ካሉት መጽሔቶች መካከል ዘላቂ በሆነ መልኩ የሚቀጥሉት የትኞቹ ናቸው?… ወደፊት አብረን የምናየው ይሆናል፡፡ እድሜና ጤና ይስጠንና!!
----
ነሐሴ 11/2006
አፈንዲ ሙተቂ
----
Afendi Muteki is a researcher and author of the ethnography and history with special focus on the peoples of East Ethiopia. You may follow him on his blog and his facebook page by clicking the following links


የፊላደልፊያው የወያኔ ጆሮ ጠቢ ጸጋዬ አረፈ ተጋለጠ

Tuesday, December 16th, 2014