Belaynesh, can you break a $100 Birr ?

አንድ ኩንታል ጤፍ 1,800 ብር ደረሰ

Ethiopian Reporter | March 19th, 2012

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የጤፍ ዋጋ በሚያስገርም ሁኔታ ሲያሻቅብ ሰንብቶ በየወፍጮ ቤቶችና በየችርቻሮ መሸጫዎች ለአንድ ኩንታል እስከ 1700 ብር እየተጠየቀበት በመሆኑ፣ ሸማቾችን ከማስደንገጡም በላይ የኑሮ ውድነቱን ይበልጥ እያጦዘው ነው፡፡ የዋጋው ንረት እጅግ ከሚያሳስባቸው መካከል የቀን ሠራተኞች፣ የወር ደመወዝተኞች እንዲሁም ጡረተኞች በዋነኝነት ተጠቃሽ ናቸው፡፡ የጤፍ ዋጋ በእንዲህ ያለ ሁኔታ ጭማሪ ማድረጉ በተለይ የምግብ ቤት ቋሚ ተጠቃሚ ለሆኑ ግለሰቦችና ለላጤዎች አስቸጋሪ እንደሆነባቸው እየገለጹ ነው፡፡ ከአንድ ወር በፊት በአንድ ሺሕ ብር ይሸጥ ነበረው ማኛ ጤፍ አሁን እስከ 1700 ብር እየተሸጠ ይገኛል፡፡

በርካታ የቤተሰብ አባላትን የሚያስተዳደሩ የወር ደመወዝተኛ ሠራተኞች ጤፍን ከበቆሎ፣ ከማሽላና ከሩዝ ጋር እየቀላቀሉ መጋገገር የተለመደ ተግባር እየሆነ መምጣቱን ይናገራሉ፡፡ ለእነዚህ ሰዎች ንፁህ የጤፍ እንጀራ ድሮ ቀረ የሚባልበት ደረጃ ላይ መድረሱ በስፋት እየተነገረ ነው፡፡

ምግብ ቤቶች የጤፍ ዋጋ መናርን ተንተርሰው የዋጋ ጭማሪ ማድረግ የጀመሩ ሲሆን፣ እንጀራ ጋግረው የሚሸጡትም በሁለት ብር ከሃያ አምስት ሳንቲም ሲያቀርቡ የነበረውን እንጀራ አሁን ወደ ሦስት ብር ከፍ አድርገው መሸጥ ጀምረዋል፡፡

በአቅርቦቱ ላይ ካልሆነ በቀር የጤፍ ምርት ችግር እንደሌለ ያስታወቀው መንግሥት፣ ወደፊት የዋጋ ሁኔታ እንደሚስተካከል በመግለጽ ችግሩን አስተባብሏል፡፡ ከአቅርቦት መስተጓጎል በተጨማሪ በዚህ የምርት ወቅት የጤፍ እጥረት አለ እየተባለ ነው፡፡

በገበያው ውስጥ እጅግ ተፈላጊው የአዳኣ ጤፍ በአሁኑ ወቅት ከፍተኛ ዋጋ የሚጠየቅበት ሲሆን፣ የአካባቢው ገበሬዎች ከጤፍ ይልቅ ምስር አምርተው መሸጥ የሚፈልጉ በመሆናቸው፣ ከዚያ አካባቢ የሚመጣው ጤፍ መጠን እየቀነሰ መሆኑን ነጋዴዎች ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡ በአሁኑ ወቅት አንድ ኩንታል ምስር እስከ 1,800 ብር ድረስ እንደሚያወጣ ለማወቅ ተችሏል፡፡

ይህ በመሆኑም በማዳበርያ ውድነት፣ ጤፍ ለማምረት ያለው ድካምና ሌሎች አማራጮች ታክለውበት፣ ገበሬው ወደ ጥራጥሬ ምርት እያመራ እንደሚገኝ እየተገለጸ ነው፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ በገበያው ውስጥ ያለውን የምርት እጥረት በማሰብ የተሻለ ዋጋ ለማግኘት በማሰብ ምርቱን ከማውጣት እየተቆጠበ እንደሚገኝ፣ በመሳለሚያ እህል በረንዳ ሪፖርተር ተዘዋውሮ ያነጋገራቸው ነጋዴዎች ገልጸዋል፡፡ የሰሞኑን የበልግ ዝናብ አለመኖር ታሳቢ በማድረግም ከማሳቸው ላይ ምርት ያላነሱ ገበሬዎች እንዳሉም እየተነገረ ይገኛል፡፡

ከዚህ ባሻገር ደግሞ በዱከም ከማዕከላዊ ገበያ ውጪ ወደተለያዩ ቦታዎች የጤፍ ምርት እየተጫነ መሆኑን ነጋዴዎቹ ይናገራሉ፡፡ በኢትዮጵያ ምርት ገበያ ከእህል በረንዳው ዋጋ በላይ የእህል ግብይት እየተካሄደበት በመሆኑ ለነጋዴዎች ዋጋ መጨመር ሰበብ እየሆነ እንደሚገኝ ይነገራል፡፡

የጤፍ ዋጋ በአዲስ አበባ ብቻ ሳይሆን ከደብረ ብርሃን እስከ አርባ ምንጭ ድረስ ለሚገኙ ነዋሪዎች ራስ ምታት መሆን ከጀመረ ውሎ አድሯል፡፡ በደብረ ብርሃን ማኛ ጤፍ 1500 ብር ሲያወጣ በአርባ ምንጭ ከ1300 ብር በላይ እየተሸጠ ነው፡፡

በአዲስ አበባው የእህል በረንዳ ገበያ ልዩ ማኛ ጤፍ እስከ 1750 ብር እንደሚሸጥ ሸማቾች ቢናገሩም፣ ነጋዴዎቹ ግን ይህን ዋጋ በሃምሳ ብር ይቀንሱታል፡፡

በአዲስ አበባ የጥራጥሬና የእህል ዋጋና አቅርቦት የሚወሰንበት የመሳለሚያው እህል በረንዳ ገበያ ከመስከረም ወር ጀምሮ ጭማሪ ሳያሳይ የመጣው የጤፍ ዋጋ፣ በመስከረም ወር በኩንታል ይሸጥበት ከነበረው በአንፃራዊነት ከተረጋጋበት ዋጋ ተነስቶ መጋቢት ላይ ዋጋው ንሮ እየተሸጠ ነው፡፡

መንግሥት የጤፍ ዋጋ ተወዷል ብሎ ለማረጋጋት እጁን ካስገባ ከዚህ የበለጠ ከፍተኛ የዋጋ ንረት ሊከሰት እንደሚችልም ነጋዴዎቹ ያስጠነቅቃሉ፡፡ ከዚህ ቀደም ጣልቃ መግባቱ ለሸማቹ ያተረፈለት ነገር እንደሌለ በማስታወስ ገበያው እንዳይነካካ መንግሥትን የመከሩት የመሳለሚያ ነጋዴዎች፣ የደላላዎች ተፅዕኖ እንዲቀንስ ባይደረግ ኖሮ አሁን ከተፈጠረው የከፋ የዋጋ ንረት ሊፈጠር ይችል እንደነበር የሚገልጹም አልጠፉም፡፡

ከጤፍ ዓይነቶች ሁሉ በዝቅተኛ በዋጋ የሚሸጠው ጥቁር ጤፍ በኩንታል 920 ብር ሲያወጣ፣ በታህሳስ ወር ግን 746 ብር ይሸጥ እንደነበር ለመረዳት ተችሏል፡፡

በየጊዜው እንዲህ ዋጋው እየተሰቀለ የመጣው የጤፍ ዋጋ ከድሃው ባሻገር የአንዳንድ ባለሥልጣናትንም ጓዳ እንደነካካው ገበያው አካባቢ የሚወራ ሲሆን፣ ከከተማው በተለየ ሁኔታ በእህል በረንዳ የታየው የዋጋ ቅናሽ የማይታመን እንደሆነባቸው መናገራቸውን የሪፖርተር ምንጮች ተናግረዋል፡፡

ነጋዴዎች የጤፍ ገበያው ጣልቃ ካልተገባበት በራሱ ጊዜ ዋጋው ይቀንሳል የሚል እምነት ቢኖራቸውም፣ የጤፍ ዋጋ ግን ወደ ምግብ ቤቶችና ወደ ሌሎች አገልግሎት መስጫዎች እየተሻገረ በመሆኑ የምግብ ዋጋውን እንደሚያንረው ነው የሚጠበቀው፡፡

በሌላ በኩል የማዕከላዊ ስታትስቲክስ ኤጀንሲ መረጃ ባለፈው ወር የአገሪቱ የዋጋ ግሽበት 36.3 መድረሱንና በአንድ ወር ብቻ የአራት በመቶ ጭማሪ ማሳየቱን ሲያመለክት፣ የምግብ ዋጋ ግሽበት ከአምናው የየካቲት ወር ዋጋ ሲነፃፀር የ47.4 በመቶ ጭማሪ እንዳስመዘገበ ያሳያል፡፡

I am sorry to see 100 Birr losing confidence to stand on its own. This is a reflection of how bad things have gotten, soon they will all be dead and reviving them will take submerging them into a bucket of water, like a fish looking for water, then again their cloth has gotten ragged and they will tear aprt as soon as one introduce them to water.

Wey Gizea, even Ethiopian BIRR has become a victim of time, a very bad time in its history.